S A N E M U Ç A R

Jazz Sever misiniz?

2012-01-22T16:41:00.006+02:00

Kesinlikle geçmişine gidip nedir ne değildir şeklinde açıklamalı bir yazı yazmamaya kararlıyım. Kuşkusuz bu da yapılmalıdır, uygun bir zamanda bunu yaparım en azından internet ortamındaki birbirinin aynısı kopyala yapıştır tekniğiyle çoğalan yazılar arasından sıyrılıp gerçekten bu müziğe ilgi duyanlar için girebileceği bir kapı olması koşuluyla.

Çok sevdiğim bir arkadaşım vasıtasıyla şu anda 1967 yılında kaydedilmiş Jan Johansson'un Jazz Paa Ryska adlı albümünü dinlerken birden bire yazmaya karar verdim.

Jan Johansson 16 eylül 1931 yılında doğan ve 9 kasın 1968 yılında aramızdan ayrılan İsveçli jazz piyanisti. Onu önemli yapan Avrupa halk ezgilerini jazz formunda yorumlaması. Bir çok film ve televizyon dizisine de müzik yapan Jan Johansson'un gerçekten son derece naif ezgileriyle jazz oldukça farklı bir hale geliyor.

Jazz genelde ülkemiz de "cız" olarak algılandığından dinlenilen ve tercih edilen bir müzik tarzı değil. Jan Johansson'ın şu an dinlemekte olduğum albümü Rus halk müziğinden esintiler yansıtıyor. Bir kaç parçayı sizinle paylaşmayı isterim.

Ama önce bu albümü dinlerken ister istemez kendi ülkemin müziğini düşünmeden edemedim. Bu topraklar müzik açısından bereketlidir. Kaç kişi bunun farkındadır bilemiyorum. Özellikle Türk Halk Müziği yapısı gereği jazz olarak yorumlamaya çok yatkındır.

Bu anlamda çalışmalar yapan müzisyenlerimiz yok değil. İçlerinde başarılı olanlarda var kuşkusuz ama genele baktığımızda zaten jazz konusunda çok iyi olmadığımızdan sanırım kendi müziğimizi jazz formuyla yorumlayanların çoğu yorumlarını dinlediğimde gerçekten çok sevdiğim halk müziğinden yada sanat müziğinde nefret edecek duruma gelebiliyorum.

Ortalığa çıkıp; aman! ne olur dokunmayın müziğimize diye bağırmak geliyor.

Geneli karşıma alarak bu anlamda dinlediğim Jülide Özçelik son albümü gerçekten bu anlamda bir hayal kırıklığı oldu benim için. İyi bir sanatçı olduğu konusunda hiç kuşkum olmamasına rağmen bu albümde gerçekten rahatsız edici özellikler söz konusu. Kendisine eşlik eden sanatçıları kutlarım. Vokal ortadan kalktığında jazz dinlediğinizi anlayabiliyorsunuz ama vokal işin içine girdiğinde jazzdan tamamiyle uzaklaşılmış bir albüm olmuş. Ne yazık ki bazı halk ezgilerimizde jazz olarak yorumlanırken oldukça itici bir hal almış.

Jazz a ait özellikleri ve doğaçlamaları kesinlikle duymalıyım ama bunları duyarken kullanılan müzikte özelliğini yitirmemeli. Sanırım bu hem jazz hemde kullanacağın müziğin özelliklerini bilmekle doğru orantılı.

Bir örnek dinleyelim isterseniz, sizde benim gibi birbirinden farklı iki olgu gibi mi algılayacaksınız bilmiyorum.

Oysa müzik bir bütün olmalı. Çok bilindik bir Rus ezgisini dinleyelim şimdi de. Kelimelere ihtiyaç yok söz konusu müzik olduğunda, müzik anlatmak istediğim düşünceyi duymak isteyenler için anlatacaktır.

sanem uçar

Miles Davis

2012-01-14T19:47:00.007+02:00

sevgili babam için...

26 mayıs 1926 yılında dünyaya geldi. Babasının ona hediye ettiği trompetle müzik hayatına atılan Miles'ın lk trompet öğretmeni Elwood Buchanan'dır. Okuduğu okulun orkestrasında bir kaç R&B grubunda trompet çalarak başlayan müzik hayatı jazzı keşfetmesiyle doruk noktaya ulaşmıştır.

Dönemim jazzcıları onun çalışını beğenerek New York'a gitmesini istediler. New York'ta geceleri çalışıp gündüzleri Müzik okulu Julliard da müzik bilgisini geliştirdi.

Bir çok ünlü jazzcıyla birlikte çalışan Miles Davis aynı zamanda birbirinden değerli albümlere imza attı.

Müziğin içinde olduğu yıllarda özellikle gençlerin jazz yerine rock ı tercih etmesi sebebiyle, müziğinde eletro gitar, bas gitar, org ve anfiye bağlı trompet kullanmaya başlayarak çıkırmış olduğu "Birches Brew" adlı albümde bir rekora imza atmış oldu.

1991 yılında aramızdan ayrılan sanatçı ardında birbirinden değerli albümler bıraktı. Aynı zamanda Başrolünü Jeanne Moreau'nun oynadığı Louis Malle'in ünlü kara filmi 'Ölüm Asansorü'ne yaptığı müzik unutulmaz kült eserlerdendir.

Diskografi;

Birth of the Cool (1949) Cool Caz
Walkin' (1954) Bebop
Round About Midnight (1955)
Miles Ahead (1957, Gil Evans ile)
Ascenseur pour l'échafaud (Lift to the scaffold)- Soundtrack (1958)
Porgy and Bess (1958, Gil Evans ile)
Milestones (1958)
Kind of Blue (1959)
Sketches of Spain (1960, Gil Evans ile)
Sorcerer (1962)
Quiet Nights (1963, Gil Evans ile)
E.S.P. (1965)
Miles Smiles (1966)
Nefertiti (1967)
Filles de Kilimanjaro (1968)
In a Silent Way (1969) Füzyon caz
Bitches Brew (1969)
A Tribute to Jack Johnson (1970)
Live-Evil (1970) Füzyon caz
The Man with the Horn (1981) Caz Pop
We Want Miles (1982)
Star People (1983)
Decoy (1984)
You're Under Arrest (1985)
Tutu (1986)
Amandla (1989)
Doo-Bop (1991) Hip-Hop
Miles & Quincy Jones: Live at Montreux (1991)

Ve bir albüm;

1-So What
2-SomeDay My Prince Will Come
3-I Thought Abaout You
4-Will O'The Wisp
5-The Pan Piper
6-All Blues
7-Blue In Green
8-Summertime
9-It Ain't Necessarily So
10-Two Bass Hit
11-Miles Ahead
12-Blues For Pablo
13-Round Midnight

sanem uçar

Kimbilir belki bu yıl...

2011-12-31T10:24:00.005+02:00

Kimbilir belki bu yıl insanlar aklını başına toplar.

Siyasilerin kirli politikalarına karşı duruşu geliştirir, unutulan insana ait değerlerin yaşanmasına izin verir.

Çoğunlukla kahkahaların yankılanması izler haykırışların yerini...

Bir çocuk saflığıyla yaşam bulur herşey.

İyi ki geldim mavi dünyaya diyerek; bulutlara, güneşe, ay a , mavi gezegenin tüm güzelliklerine "merhaba" der, özenle korur tüm güzellikleri.

İnsan olmanın mutluluğunun gerçeğine ulaşarak dokunur biribirine tüm parmaklar, beyaz, siyah, sarı demeden.

İnsanlığa ait ortak bir dille "hoşgeldin yeni yıl" diyerek olanaksızı olanaklı hale getirir.

Çok şey mi istedim?

Kimbilir....

Gelsin bakalım yeni yıl , umutları ve sevinçleri içinde taşıyarak...

sanem uçar

Koçum Benim!

2011-12-20T03:50:00.006+02:00

Son zamanlarda etrafımızda sıklıkla gördüğümüz cümleler nelerdir, hiç dikkatini çekti mi?

Benim gözüme çarpan bir kaç cümleyi yazayım;

"Geç kalmaktan değil, vazgeçmekten korkun"

" Ruhsal zekanız ne kadardır?"

"Gülümseyin, beyninizi besleyin"

"Başarınızı görünür kılın"

"Fark etmez demeyin, fark eder"

"Geçmişin geçip gitmesine izin verin"

Uzayıp gider bu sözler bu sebeple bu kadarı yeter diyeceğim. Pekii nedir bunlar?

Bizleri, sözüm ona bu anlamsız hayatta daha başarılı ve tutunabilen kişiler yapabilmek adına işin içine bilimselliği de kattıklarını iddaa ederek, insanların ne yapacaklarını daha da bilemez bir hale getiren sistemin araçlarından sadece bir tanesi diyeceğim.

İletişim araçları vasıtasıyla hemen her yerden bir şekilde bizlere ulaşabilen kişisel gelişimimizi güçlendirmeye yönelik sloganlarla dolu bir dünyada tamamiyle mekanik bir halde yaşadığımızı sanırım çoğumuz farkında bile değil.

Bana göre işin en trajik tarafı bu anlamda öğütlerle dolu cümlelerin son derece doğal hale gelmiş olması. Bol miktarda ne yapacağını sana fısıldayan ve psikolojinin tamamiyle tersi bir mantıkla sizi başkalarıyla kıyaslayarak en iyi olarak değerlendirilen kişilerin kapasitesine gelmenizi sağlama yöntemleriyle dolu söylem biçimleri...

Bireyi olduğu gibi kabul etmeyen ve sistemin istediği biçime gelebilmesi için aslında bireyi ret eden, ama sanki bireyin yanındaymışcasına uzatılan anlamsız yardım eli....

İşin en acı tarafı insanı gittikçe mekanikleştiren bir yapıyı gizleyerek tam tersi bir söylemle karşımıza çıkmaları. Reçetelenmiş ve kurallar haline getirilmiş kavramlarla tek tipte insan oluşturmaya yönelik bir amacın çoğunluk tarafından fark edilmeyerek gittikçe artan bir ivmeyle ihtiyaç duyulur hale getirilmiş olması gözden kaçan taraflar...

Uzun zamandan beri insanların gittikçe yalnızlaştığı ve kendi kabuğuna çekildiği bilinen bir gerçek. Doğal olarak bir şekilde iletişim şeklimizin değişmesi ve birbirimizle iletişim halinde olamamanın beraberinde getirdiği bir çok sancıyla yalnızlaşan insan, mutsuz. Mutsuzluk beraberinde başka olumsuzlukları yaratırken katlanarak büyüyen bir yalnızlığı var insanın.

Sadece yalnızlık mı?

Hayır, aynı zamanda başarısızlık, umutsuzluk şeklinde başka iç açıcı olmayan duyguları da taşımakta insanoğlu.

İşte tam bu aşamada karşımıza çıkmakta psikoloji. Herşeye rağmen çözüm bulmaya yönelik çabaları olmakla birlikte son zamanlarda var olan sisteme insanı entegre etmenin dışında bir şey yapamayacağını anlayabilmiş olması psikolojinin yerini Yaşam Koçlarına vs. bırakmış olduğunu ortaya koyuyor.

Psikolojinin en azından kendine özgü etik bir duruşu varken, "Yaşam Koçluğu" gibi son zamanlarda türeyen bu yeni olgunun hiç bir etik tarafı da yok üstelik. Gittikçe artan bir ihtiyaçla piyasaya bu anlamda sürülmüş onlarca kitap serilerinden kazanılan parayla ve seanslarla yine birileri çok mutluyken, kitapları okuyanlar tarafından uygulamaya sokulan eylemlerle karman çorman olmuş bir ilişki yumağının tam ortasındayız.

Çok daha iyi bir eş, çok daha iyi bir anne yada baba, başarılı bir insan gibi misyonlarla kuşattığımız benliğimize kendimizle hiç uyuşmayan bir elbise giydirdiğimizi ne zaman fark edeceğiz?

Kaybettiğimiz zaman mı?

Yoksa kaybettiğimizi farkına bile varamayan aşamada mıyız?

sanem uçar

Der Himmel über Berlin

2011-12-11T01:31:00.004+02:00

İzlediğim filmler arasında bende derin etkiler bırakan filmlerden biri de Der Himmel über Berlin'dir. 1987 Almanya -Fransa ortak yapımı olan film şiirsel anlatımıyla gerçekten büyüleyicidir. Bizler filmi 1989 yılında 8. Uluslararası İstanbul Film Festivali kapsamında ilk kez izledik.

Yeni Alman sinemasının öncü yönetmenlerinden Wim Wenders filmin yapımcılığını da üstlenmiştir. Eğer Rilke seviyorsanız bu filmi sevmeme ihtimaliniz yoktur. Çünkü film onun şiirlerinden esintiler taşır.

Film siyah beyaz olmakla birlikte kısmen renkli görüntüler de vardır. Berlin şehrinde diğer insanların görüp işitmediği , sadece çocukların görebildiği Damiel ve Cassiel bir melek olarak çevrelerini ve insanları gözlemektedir.Çok uzun zamandan beri hatta zamanın başlamasıyla birlikte gökyüzünde bir yerdedirler. Doğal olarak çağlar boyunca insanların değişimlerine tanıklık ederken hiç bir müdahale de bulunmamaktadırlar.

Yeryüzünde insanların davranışlarını ve düşüncelerini takip ederken bazen de insanlara moral ve destek verirler.Ancak bu insanların hiç farkında olmadan gerçekleşen eylemlerdir.

Aşağıda ise Marion adındaki trapez yıldızı hüzünlü ve mutsuz olduğu zamanlarda bile kendini teskin edebilen, intihar etmek isterken dahi yaşamak için kendince geçerli sebepler üretebilen özellikleriyle bu meleklerden Damiel in ilgisini çeker ve ona aşık olur.

Bu aşamadan sonra var oluşunu sorgulamaya başlar.Marion’a aşık olan Damiel için artık insan olabilmek için varoluşundan beri dünyanın gelişimine tanıklık eden görevinden bir nevi istifa etme düşüncesi ortaya çıkar.

Filmde özellikle görüntülerden de söz etmek gerekiyor. Evet film siyah beyaz başlarken bazı sahnelerde filmin renklenmesi yönetmenin vermek istediği duygu ve düşünceyle öylesine güzel örtüşüyor ki, yalnızlık, acı ,hüzün ve özgürlük gibi kavramları bir kez daha sorguluyorsunuz.

Film; 17 Mayıs 1987'de ilk gösteriminin yapıldığı Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye ödülüne aday gösterilmiş, Wim Wenders bu festivalde "en iyi yönetmen"ödülünü almıştı.BAFTA ödülüne de aday gösterilen film çeşitli yarışma ve festivallerde 15 ödül daha kazanmıştır.

Filmde ara sıra dış ses olarak duyulan Çocukluk şarkısı adlı şiirde oyun yazarı Peter Handke tarafından yazılmıştır.

Çocuk çocukken bir keresinde
yabancı bir yatakta uyandı...
...ve şimdi hep tekrar uyanıyor.
Bütün insanlar güzel görünürdü,
şimdi ise sadece bazen.
Cenneti gözünün önüne getirebiliyordu,
şimdi ise tahmin ediyor.
Hiçliği düşünemezdi...
bugün ise ürküyor.
Çocuk çocukken zevkle oyun oynardı.
Şimdi ise ancak iş yapınca
yoğunlaşabiliyor.

Buraya ilk gelişimizi hatırlıyor musun?
Tarih henüz başlamamıştı.
Sabah ve akşam oluyordu.
Biz sadece ne olacağını
beklemekle geçiriyorduk.
Nehrin yatağını bulması uzun sürdü.
Duran suyun akmaya
başlaması uzun sürmüştü.
Ezeli akan derenin yatağı.
Hatırlıyorum da bir gün,
bir buzul burada doğurmuştu ve
buzdağları kuzeye yelken açmıştı.
Bir keresinde de yeşil yaprakları...
ve üzerinde boş bir kuş yuvası olan
bir ağaç sürükleniyordu akan suda.
Yıllarca sadece balıklar atlamıştı.
Sonra arı topluluğunun
boğulduğu an geldi.

Daha sonra iki geyik güreşmişti.
Sonra sinek ve boynuz bulutu...
...dallar gibi önümüzden akmıştı.
Yerinden doğrulan hep otlar olurdu.
Yabani kedilerin, yabani domuzların,
ve manda leşlerinin
üzerinde büyürlerdi.
Hatırlıyor musun, çayırların arasından,
bir sabah bizim uzun
zamandır beklediğimiz...
...iki ayaklı suretimiz çıkmıştı.
Alnına otlar yapışmıştı ve
ilk çıkardığı ses bir nida olmuştu.
Ne demişti "ah" mı,
"oh" mu, yoksa "of" mu?
Yoksa sadece bir inleme miydi?
Nihayet ilk defa
bu insanlara gülebilmiştik.
O nidadan ve sonradan gelenlerin...
...sesleriyle konuşmayı öğrenmiştik.

Çok uzun bir hikaye.
Yukarıda gökyüzünde güneş,
şimşekler, gök gürültüsü.
Aşağıda yeryüzünde ise
ateş yerleri, zıplamalar
daire biçiminde danslar,
semboller ve yazı.
Sonra birisi çemberi kırıp
dümdüz koşmaya başladı.
O öylece dümdüz koşarken...
ve bazen de belki
eğriler çizerken
çok hür görünüyordu ve
biz yine ona gülebiliyorduk.
Ama sonra birden bire
zikzaklar çizerek koştu.
Taşlar uçmaya başladı.
Onun kaçışıyla başka
bir tarih başladı;
Savaşların tarihi.
Hala devam ediyor.

Ama ilk tarih de devam ediyor.
Otların, güneşin, zıplamaların,
nidaların tarihi hala sürüyor.
Hatırlıyor musun, bir gün
şuradaki asfaltı açmışlardı.
Ertesi gün Napolyon'un
geri çekilişi başlamıştı.
Bir sonraki gün
tekrar asfalt kaplanmıştı.
Bugün o izlerin üzerini,
eski bir Roma yolu gibi otlar bürüdü.
Peki ya tank izleri?
Biz seyirci bile değildik,
bunun için sayımız hep çok az oldu.
- Gerçekten istiyor musun?
- Evet.
Kendi tarihimi kazanmak istiyorum.
Zamansızlıktan aşağıya
bakışımdan bildiklerim.
Ani bir görüntüye dayanmaya,
ani bir çığlığı bastırmaya,
ani bir kokuya dönüşüyor.
Yeterince uzun
zamandır burada yoktum.
Dünyanın dışındaydım.
Haydi bakalım,
dünya tarihinin içine.
Veya eline sadece bir elma al.
Bak, suyun üstündeki tüye,
kayboldu bile.
Bak asfaltın üstündeki fren izlerine.
Ve şimdi şu izmarit,
nasıl yuvarlanıyor.
Erken kabaran derenin kuruması...
ve bugünün yağmur
birikintilerinin titremesi.
Dünyadan çıkıp dünyanın
arkasına geçmek.
İlginç bir çizim bir sorunu.

Eski insanlardan duyduğum,
ancak bugün anlayabildiğim bir deyiş var.
"Ya şimdi ya hiç" geçit anları.
Ama başka karşı kıyı olmayacak.
Geçit, suda olduğumuz müddetçe vardır.
Haydi, zamanın ve
ölümün geçidine girelim.
Biz doğmamışların gözlem
yerinden aşağıya.
Seyretmek, aşağı bakmak değildir.
Göz hizasında gerçekleşir.
Ve sizin
Zamanı, tanıyamayacak
kadar çok renginiz var.

Gerçekten çok usta bir yönetmen Wenders. Ulusal kimlik arayışının ötesinde kent mekanları, etik bir davranış ve estetikle birleşerek mükemmel bir öykücü haline getirir yönetmeni. Ve bu film sadece Almanya 'nın değil, tüm dünyada gittikçe yalnızlaşan modern kentin insanlarının hikayesidir.

sanem uçar

Beni anlamalısın

2011-12-03T01:47:00.002+02:00

Seni özledim Oğuz....

Beni anlamalısın. Çünkü ben kitap değilim, çünkü ben öldükten sonra kimse beni okuyamaz, yaşarken anlaşılmaya mecburum. “Bu kalbin, birini sevmeğe ihtiyacı vardı. Ve sen bunu anlamadın. Ve bana eziyet ettin. Ve eziyet ettiğini bilmedin. Göz yaşımı silmedin.” Albay, “Soytarılık etme Hikmet,” dedi. “Ve ben, senin bilgisizliğinin artmasına izin verdim. Fakat hiçbir şeyi unutmadım. Ve hepsini aklıma yazdım.

Ve sana izin verdim ki, bilmeden yaptığın eziyet artsın. Ve sonunda artık dayanamıyorum diyebilmek için ben de bilmeden bu oyunu oynadım sana. Ve bulaşıkları yıkadım. Ve bütün sözlerimi yarıda kesmene izin verdim. Ben ki, bu konuda kimseye yetki vermemişimdir.

Oysa, elimin tersiyle seni yıkabilirdim. Bıraktım ki, sen kendi sonunu hazırla. Ve bana bütün yaptıklarını bir bir aklımda tuttum. Derler ki tarla kuşu bütün gece öttüğü zaman, tarla faresi bütün ihtiyatı elden bırakır ve yuvasından çıkarmış.

Ve beni deliğimden sen çıkarmıştın. Ve sonra bütün hayallerimi yıktın. Yönetimi eline aldın.

Ve sonra birlikte sokakta yürürken, istediğin yerden karşı kaldırıma geçmeğe cesaret ettin.

Ve önce kelime vardı; sen, önce vitrin vardı dedin. Ben konuşurken vitrini seyretme cüretini gösterdin.

Hangi renklerin güzel olduğunu,
hangi şarkılara duygulandığını,
güzel kadının tanımını,
tabloları duvara nasıl asmak gerektiğini,
hangi yazarların büyük olduğunu,
hangi renklerin yanyana gelebileceğini,
ikinci sınıf bestecilerin kimler olduğunu,
misafire pijama ile çıkılıp çıkılamayacağını,
ne biçim bir evde yaşayacağımızı,
duvarları nasıl boyayacağımızı,
hangi gömlekle hangi kıravatı takacağımı,
hangi devlet düzeninde yaşanabileceğini,
hangi devlet düzeninin insan ruhunu öldürdüğünü,
insan insanın kurdu muduru,
aşkın ölümsüz olup olmadığını,
dünyanın en büyük oyun yazarının kim olduğunu,
yatağın neresinde yatacağımı,
yatağın neresinde yatacağını,
şu makaleyi nasıl buldun canımı arkadaşların canımı sıkıyor canımı,
ben bu akşam biraz dışarı çıkmak isteyebilir miyim canımı,
o canımı, bu canımı, her türlü canımı hep önce bana söylettin.

Ve sonra yargılarıma katılmadın. Önce sen söyleseydin ve ben sana katılsaydım. Ve bana tuzak kurdun. Ve bana ilk sözü söyletmekle dönüşü olmayan yola ittin beni. Derler ki hamam böceği, evli çiftler mutlu uykularındayken, yatak odalarının perdelerinde gezermiş. Aslında bütün cadılar, hamam böceği kadar küçül yaratıklarmış. Bütün ecinni tayfası ve ecinni kaptanı, hamamböcekleri ve mutluevlilerinyuvalarınıyıkıcı cadılar, biz uyurken yeraltı faaliyetinde bulunurlarmış. Herkeslerin kulaklarına fısıldarlarmış: Senisevmiyorsevseydi sen kitap okurken sırtını çevirip uyumazdı; senisevmiyorsevseydi sen o filmi anlatırken, ceketinin dışına çıkan gömlek yakasını düzeltmezdi; senisevmiyorsevseydilerin bütün çeşitlemelerini uygularlarmış. Tahtakurusunun salgısında bile, senisevmiyorsevseydiden varmış. Bu nedenle sabah uyandığınızda bileğinizin içini kaşırken, beni gene tahtakurusu sokmuş demenizle birlikte karınızın, hayır canım pire ısırığına benziyor demesi bu yüzdenmiş.” Hikmet yorulmuştu. İnsan nasıl durur, bilmem ki, “Ve her şeyi bana başlattın ve istediğin gibi bitiremediğim için ha-ha dedin…

Oğuz Atay / Tehlikeli Oyunlar

Ne olacak bu memleketin hali?

2011-11-30T22:35:00.007+02:00

Çocukken büyüklerimin konuşmalarını çoğunlukla anlamazdım. Çok ta oralı olmazdım genelde ama bir şey vardı ki o soruyu sorduklarında gerçekten tüm bedenimde bir ürperti hissederdim.

" Ne olacak bu memleketin hali ? "

İşte bu soru kelimelere sığdıramayacağım bir korkuyu tüm hücrelerimde hissetmeme neden olurdu. Kesinlikle anlayamadığım büyük bir tehlike anlamına gelirdi bu. Büyüklerimin gözlerinde aynı zamanda endişeyi de gördüğümde korkum ikiye katlanırdı. Ama garip bir şekilde hararetli konuşmalardan sonra herşey eski haline döner endişe dağılırdı.

O kadar sıklıkla tekrarlanırdı ki bu soru zamanla bu sorunun yarattığı endişe ve korku sıradanlaşmaya başladı. Ne gariptir ki çocukluk günleri geride kalıp gençliğe adım attığımızda da aynı soruyla karşılaştığım çok olmuştur. Gençlik yerini başka zamanlara bırakmış olsa da yine aynı soruyu soruyor olmamızın garip sancısını yaşıyorum.

Hangi ülkenin vatandaşı acaba bizim gibi hiç değişmeyen ve değişmeyecek bir soruya sürekli maruz kalmıştır?

Bu sorunun dışında bir aşağı bir yukarı hemen her alanda aynı trajedileri yaşıyor olmamızda "tarih tekerrürden ibarettir" cümlesinini aşabilecek düzeyde gerçekten.

Tarih bir kere de tekerrür etmesin! diye avazım çıktığı kadar bağırmak istemem saçma mı acaba?

23 ekim 2011 tarihinde Van'da meydana gelen 7.2 lik deprem bildiğimiz sonuçları bir kez daha gözlerimizin önüne sererken bu şehirde meslek hayatına başlamış ve bu kenti farklı bir yere koyan ben için zamanı bir an için dondurdu açıkcası.

Hayır! olumsuzlukları yazmayacağım bu sefer. Rağmenlere rağmen ortaya çıkabilen güzelliklerden söz etmek istiyorum.

Yıkılmış bir kentin çocuklarının her türlü koşullara rağmen çıkardıkları bir dergiden söz etmek istiyorum.

Çoğu kişi için inanılmaz gibi gelse de bu şehirde uzun yıllar öğretmenlik yapan biri olarak yakından tanıdığım bu insanların her koşulda yaratıcı özelliklerini ve kapasitelerini nasıl kullandıklarını bildiğimden benim için şaşırtıcı değil ama hep olumsuzluk görmeye alışmış gözler için yüze yayılan bir tebessüm.

Erçiş'in Genç Sesi "Haber Fareleri" adı altında bir dergi çıkardı geçmiş günlerde. Her türlü olumsuzluğun içersinde yansıyan bir güneş gibi adeta. Sıcacık...

Kendi duygu ve düşüncelerini yansıtışlarında çocuk gözleriyle gördüklerini aktarma çabası öylesine güzel ki.

Okuyun....

Haber Fareleri

Güzel şeyleri paylaşmaya devam etmek istiyorum.

Bir kaç hafta önce yine içimi sıcacık yapan bir mail aldım. Bildiğim ama bir şekilde buraya aktarmadığım bir konu da son derece güzel bilgiler içeren maildi. Bir şekilde bloğumda El Sistema konusunda yazdığım yazıyı okuyan bir okur "Genç Klasikçiler Festivali" konusunda bir bilgi veriyordu bana.

Evet, atlanmaması gereken çalışmalardan biri bu. Bir çok anlamsızlık yaşansa da herşeye rağmen ülkemizde inançlı insanlarla yapılan doğru işlerde var.

İşte “Genç Klasikçiler Festivali” de böyle bir çalışma. O kadar güzel amaçları var ki bir şekilde El Sistema ile benzer yanlarda taşımakta.

Kendileri amaçlarını bakın şöyle açıklıyorlar;

"Müziğin farklı formatlarıyla tanışma fırsatını pek fazla bulamayan, başta Sanayi Mahallesi halkı ve gençleri olmak üzere İstanbul’da yaşayan ve kültürel faaliyetlerden uzakta kalan tüm gençlere yeni bir kapı aralamak.

Gençlerde akademik müzik algısını oluşturmak, müziğe yeni bir perspektiften bakmak, belki yeni bir eğlence anlayışını ortaya koymak. Sadece Klasik Batı Müziği’nden değil, Halk Müziği’nden, Klasik Türk Müziği’nden bahsedebilmek. Belirli müzik türlerinin belirli kesimler tarafından sahiplenilmesini reddetmek ve sınırları ortadan kaldırmak.

Müziğin birleştiriciliğinde Eğitim, Kentlilik ve Çevre kavramlarına vurgu yaparak Seyrantepe’den yayılan bir dönüşüm ve kalkınma hamlesi başlatmak.

Müziğin bütünleştirici yönüne vurgu yaparak farklı türlerin de birarada dinlenmesini sağlamasıyla “müzik kurdu gençler” kavramını yaratmak.

Uluslararası bir festival formatı ile Türkiye ve dünyanın çeşitli ülkelerinin genç müzisyenlerini destekleyerek, bu genç sanatçıları İstanbullular’la buluşturmak. Evrensel bir dil olan müzik aracılığıyla farklı ülkelerin gençlerine birbirlerini ve kültürlerini tanıma fırsatı sunmak.

Genç sanatçıların, teknik ve sanatsal donanımlarını geliştirmelerini, seyirci kitleleriyle karşı karşıya gelerek kendilerine olan güvenlerini arttırmalarını sağlamak. Bu sayede çağdaş anlayışta, sosyal bireyler olarak yetişmelerine destek vermek.

Müzikle daha derin bağlar kurmak isteyen ve sadece dinleyici olarak değil, icracı olarak da yaşamanın hayalini kuran gençlere klasik müzik eğitimi vererek kültürel ve sanatsal bir “yenilenme” imkânı sağlamak.
Festivalin canlı yayın kuşağıyla, akademik müziğin herkese eşit bir mesafeden ulaşabilmesi mantığından yola çıkılarak, festivalimizi daha geniş bir kitleye ulaştırmayı amaçlamaktayız.

Sanayi bölgesinde çalışarak hayatlarını kazanan marangoz, kaportacı vs. gibi meslekler dahilinde öncelikle çıraklık, kalfalık ve ustalık yapan işçilere müzik sektörüne dair farklı kariyer olasılıkları hakkında bilgilendirme yapılması.Bu sayede, günümüzde büyük bir değişim içine giren Seyrantepe bölgesinin yakın bir gelecekte otomobil sanayisiyle ilgili iş alanlarında güçlük yaşama olasılığı olan işçilere yenir bir ticari kaynak oluşturma şansı doğuracaktır."

Çok daha detaylı bilgi isterseniz aşağıdaki linki tıklamanızı isteyeceğim. Ve bence tıklayın sizinde yüzünüze gülümseme yayılsın:

Tıklayın

Sevgili okur bana bir de tanıtım videosu göndermiş onu da paylaşmadan geçemeyeceğim.

Bu yıl dördüncüsü 18 mayıs- 27 mayıs 2012 tarihleri arasında yapılacak olan bu festival gri renklerin hakim olduğu şu sıralarda mavi mavi gülümsemekte....

sanem uçar

Kutlama(ma)K

2011-10-29T16:34:00.004+03:00

Bugün 29 ekim ve cumhuriyetin kuruluşunun 88. yıl dönümü.

Çok uzun zamandan beri her cumhuriyet bayramı; "neyi, neden kutluyoruz? " şeklinde cevabını bildiğim soruların serinliğinde geçerdi .

Atatürk'ün en sevdiğim sözlerinden biri olan "Gerçek bağımsızlık ekonomik bağımsızlıktır" cümlesinin gerçeğinde bağımsız olmadığımızı bilmenin acısında sancılı bir kutlama olurdu benim için.

Kaynaklarını kullanamayan, dışa bağımlı, her türlü kaynağını başkalarına peşkeş geçen, insanlarıyla barışık olmayan bir cumhuriyet düşünülebilir mi?

Çok uzun zaman önce amacından sapmış bir cumhuriyetimiz vardı gerçekte. Halkına karşı eşitlikçi prensibini halkının büyük bir kısmının sömürülmesiyle yok eden ve halkının büyük bir kısmının ekonomik anlamda yok edilmesiyle son bulan gerçekte hangi cumhuriyetten söz edebilirdik?

Emperyalizmin tüm haşmetiyle hüküm sürdüğü dünyamızda onun işbirlikçileriyle el ele, kol kola yürüyen siyasilerimizle cumhuriyeti yaşatabilme olasılığımız varmıydı acaba?

Halkın sorgulama yetisini elinden alma yöntemlerinden biri gibi algıladığım yobaz düşünce biçimiyle zihniyetler gittikçe kara renge bulanırken cumhuriyetten söz edilebilir miydi yine?

Cumhuriyet adım adım ince bir politikayla yok edilirken, birbiriyle düşman, nefret duygusunun egemen olduğu bir toprak parçasında yine hangi cumhuriyetten söz edebiliriz?

Cumhuriyet, halkına yakın,güven veren, eşitlikçi ve sevgi içeren bir mekanizma olmak zorundadır çünkü.

Ve şimdi, Van bölgesinde oluşan deprem sebebiyle cumhuriyet kutlamalarının iptali gerçeğiyle karşı karşıyayız. Bu anlamda siyasi iradenin verdiği sınavı çok rahatlıkla görürken bu yalana inanmamızı beklemeleri de ayrı bir trajedi aslında.

Kutlanacak bir şeyi kalmamıştı cumhuriyetin ama ben yine de bu ülkede onurlu ve gerçekleri görebilen gerçek aydınlarla bir şeyler yapılabileceğine inanmak istiyorum.

Cumhuriyet fikrine inanan ve asıl düşmanın kim olduğunu bilerek onunla savaşan, kaybedilen onca zamanı anlamsız söylemlerle oyalanmak yerine, ilk kurulduğu yıl gibi emperyalist güçlere ve onların oluşturduğu tüm anlamsızlıklara karşı duruşta omuz omuza vermek aldığı ölümcül yaralara belki merhem olabilir.

Bunları görebilenlerle kutlu olsun...

sanem uçar

Hattuşaş'ın Kalbine Yolculuk

2011-10-26T00:15:00.018+03:00

Hiç aklımda olmayan bir öneriye "evet" dedim ve sanırım yaptığım en doğru işlerden biri şimdiden oluverdi bu cevabım.

21-22 ekim tarihleri arasında Çorum valiliğinin desteğiyle fotoiz in hazırladığı Hattuşa'ın Kalbine Yolculuk etkinliğine katıldım.

Bu gezi öncesinde Çorum benim için öncelikle leblebi diyarıydı. Kuşkusuz Hitit'ler gibi büyük bir medeniyetinde bu topraklarda yaşam bulduğunu biliyordum ancak bu tarihi dokuya dokunabilmek bu güne kadar hep ertelediğim bir eylemdi.

Tarihte Kadeş anlaşmasıyla hafızama kazınmış bu uygarlık gerçekten büyük bir uygarlık. Hakkında ne kadar bilgi edinirsek edinelim hüküm sürdüğü topraklarda onlardan kalan eserlere dokunmadıkça bu uygarlığın özelliklerini anlamak tam olarak mümkün değil gibi gözüküyor.

Yazılıkaya Açık Hava mabedi ortaya çıkarılmış henüz yüzde onbeşi tamamlanmış kalıntılarıyla bile görkemini ortaya koyabiliyor. Dünya Kültür Mirası listesinde olması anlaşılabilecek bir durum.

Fotoğrafçı arkadaşlar kuşkusuz bu alandaki en güzel kareleri yakalamaya çalışırken ben özellikle çok fazla ihtiyaç duyduğum sessizliğin sesini duyumsamaya çalışıp, ayaklarımıza takılan kuru dalların yada taşların çıkardığı doğal seslerin dışında etrafta hüküm süren sessizliği alabildiğine sevdim.

Kuşkusuz Çorum'un zenginliği sadece Hattuşa değil.

İskilip benim için rüya gibi bir yer oldu.

Özellikle eski evler ve eski evlere ait kapılar, tokmaklar cenneti bu inanılmaz güzel yer aynı zamanda karşıma Bedri Rahmi Eyüboğlu'nu da çıkardığından kendimi cennette gibi hissettiğimi söyleyebilirim.

Bedi Rahmi adına yapılan yapılan Yazmalı Konak ve Sanat evi, bu bölgede sanata verilen önemiminde en önemli kanıtlarından biriydi. Öyle sıradan da değil açıkcası bu yerler. İnanılmaz güzel ve doğru düşüncelerle yaşam bulan son zamanlarda sanat alanında yaşanılan onca anlamsızlıktan sonra kendimi uzayın boşluğunda gibi hissettiğim bir duyguyla sarsıldığımı itiraf etmeliyim.

Yaşadığımız büyük kentlerde birbirimize selam vermeyi bile bir kenara atmışken hiç tanımadığınız güler yüzlü insanlardan yansıyan ışıltı ve misafirperverlik unuttuğumuz bir çok güzel duygunun hala yaşanıyor olmasının verdiği mutlulukla sarhoş olmuş bir şekilde dolandığımı da itiraf edeyim.

Son durak Osmancık'ta aynı özellikleri içinde barındıran sımsıcak insanları, doğası ve tarihi dokusuyla hafızama kazınırken ne denli zengin ve güzel bir ülkede yaşadığımızın bir kanıtıydı.

Ne kadar çok fotoğraf çekersek çekelim eksik kalacak bir çok fotoğraf ve ne kadar yazarsak yazalım eksik kalacak cümleler olacağını biliyorum. Bununla birlikte bunları görmüş ve dokunmuş olmanın mutluluğunu da hep içimde taşıyacağım.

sanem uçar

Bir kaç soru...

2011-10-20T00:24:00.003+03:00

Gerçekten 2011 yılında mıyız, yoksa bu bir yanılsama mı?

İçinde bulunduğumuz 2011 yılı itibarıyla bir çok şeyde hiç bir şeyin değişmediğini görmenin sancısındayım

Aynı yalanlar, aynı entrikalar....

Kendini kandırmanın yolları bile aynı.

Bana değişimin en büyük gerçeğimiz olduğunu öğrettiler oysa, yalan mı söylediler?

Tüm düşünürler, edebiyatçılar neredeyse yüzyıllar öncesinde hep aynı şeyleri söylemişler, evrendeki sahnede yerimizi aldığımızdan beri aynı konuların etrafında kullanılıyor cümleler

Garip geliyor bu ...

W.Shakespeare Venedik Tacirini yazdığında yıl 1596 i gösteriyordu.

Muhteşem bir eser.

Günümüzle özdeştirebileceğimiz bir çok konuya, etnik, dinsel sosyal , toplumsal ve cinsel rollere en güzel eleştiri değil midir bu muhteşem oyun?

Bu sebeplede en fazla eleştirilen oyunlarından biri de değil midir üstelik?

Çünkü Yahudi’yim ha?
Yahudi’nin gözleri yok mu?…
onun karnı da aynı yemekle doymuyor mu?
Aynı hastalıklara o da tutulmuyor mu?…
aynı kışın soğuğu, aynı yazın sıcağı ona dokunmuyor mu?
Bizi gıdıklarsanız gülmez miyiz acaba?
Bizi yaralarsanız akmıyor mu kanımız?
Bizi zehirlerseniz çıkmıyor mu canımız?
Ya siz bize haksızlık ederseniz biz hıncımızı almaz mıyız?
Bütün öteki şeylerde size benziyorsak bunda da elbet benzeriz…

William Shakespeare

Eserin komedi olması mutlu sonla bitmesini sağlıyor ama değişen sadece günümüzde mutlu sonla bitmiyor olması bir çok konunun.

Bir de roller değişmiş olabilir ama mantık aynı, bakış açıları aynı...

Bir parça ilerleme gösteremez mi insan soyu düşünce biçimi ve davranışı olarak özde?

Aristo mantığı devreye giriyor istemez.

Hiç bir şey değişmiyorsa, bu anlamsız debeleniş niye?

sanem uçar

Robert Schumann

2011-10-05T03:01:00.007+03:00

1810 tarihinde dünyaya gelen Robert Schumann kitap satıcısı bir babanın oğludur.Doğal olarak gençliği babasının kitaplığında kitap okuyarak geçecektir. Ancak müziğede yetenekliydi ve babası piyano eğitimi almasını istediğinden piyano derslerine başlayan sanatçı bu konudaki yeteneğini çok küçük yaşlarda herkese gösterdi.

Almanyadaki romantik akımın öncüsü olan sanatçı daha sonra sağ elinin orta parmağındaki bir rahatsızlık sonucu piyano çalamaz duruma gelince kendisini besteciliğe ve çok sevdiği edebiyat alanında eleştirmenliğe vermiştir.

Neue Zeitschrift für Musik adlı bir derginin 10 yıl boyunca editörlüğünü yapan de yapan sanatçı bir çok yeni müzisyenin tanınması için bu dergide makaleler yayınladı. Bunlardan bir tanesi de Brahms için yazmış olduğu makaledir.

Bir müzisyenin bir başka müzisyeni tanıtmak için yazdığı çok güzel bir makaledir bu. Müzisyenleri genellikle sadece müzikle haşır neşir olarak algılayan mantığımıza ters düşen sanatçılardan biridir Robert Schumann.

Zaten onun edebiyattaki etkin özelliklerini bestelerinde de özellikle liedlerinde görmek mümkün.

Brahms için yazdığı makaleyi yazmadan kendisiyle ilgili bir kaç bilgi daha vermek isterim.

Gerçekten Klasik Müziğin kendine özgü sanatçısı müzik alanında besteler yaparken aynı zamanda Dusseldorf şehrinin müzik direktörlüğüne de getirilmişti. Son derece yetkin müzik bilgisi ve bu alanda oblektif kişiliğiyle dünyaya başka sanatçıların ve sanatın tanıtılmasında önemli rol oynayan sanatçı ne yazık ki gençlik döneminde de var olan ruhsal sorunlarının sonradan tekrar ortaya çıkması nedeniylee bu görevinden alındı.

Bir kaç kez intihar etme teşebbüsünde bulunmuşsa da son nefesini kaldırıldığı akıl hastanesinde 29 temmuz 1856 yılında verdi.

Eserlerinin bir çoğunda içinde taşıdığı melankolik durumun etkilerini yakalayabiliriz.

Evet şimdi Brahms a pek te hayırlı olmayan bu makaleyi yazayım. Bunun nedenini öğrenmek isterseniz tıklayabilirsiniz;

"Anılarla dopdolu olan bu alandan bahsetmeyeli yıllar geçti, neredeyse bu yazıların redaksiyonuyla uğraştığım kadar yıl, yani on zorlu ve üretici yıl...Buna rağmen yine de heyecanlanmıyor değildim. Bazı yeni ve değerli yetenekler ortaya çıkıyordu, müziğin yeni gücü kendini duyurur gibiydi.

Buna son zamanlarda zirveye ulaşmış sanatçılar tanıklık edebilir, eserleri dar bir çevrede biliniyor olsa da. Bu seçilmiş kişilerin gelişmelerini ilgiyle izlerken aralarından, zamanı mükemmel bir biçimde ifade edebilen birini bekliyordum. Öyle biri olmalıydı ki bu kişi,ustalığını adım adım geliştiren değil de, Minerva gibi, büsbütün zırhlanmış bir biçimde doğrudan Kronos'un kafasından çıkmış biri.

Ve beklenen şahış geldi, beşiklerinde tanrıçaların ve kahramanların bekçilik yaptığı genç bir insan. Bu şahısın adı Johannes Brahms. Hamburg'tan geliyordu.Orada kendi başına sessizce yaratıyordu ama sanatın en zor kurallarını öğrendiği dahiyane bir hocası vardı. Brahms'ı bana kısa süre önce çok değerli ve ünlü bir usta önermişti.

Bu kişi, dış görünüşüyle bile sanat için yaratıldığını belli ediyordu. Piyanonun başına oturarak harika diyarlar keşfediyor, bizleri büyüleyici ülkelere götürüyordu. Buna, bir piyanoyu feryat ve sevinç nidalarıyla bir orkestraya dönüştüren dahiyane bir icra yeteneği ekleniyordu.

Çaldıkları sonatlardı, gizemli senfoniler, sözlerini bilmeden şiirselliği anlaşılan şarkılar, tümünün de derin bir melodisi vardı. Hepsi birbirinden o denli farklıydı ki, adeta parçanın fışkırdığı kaynak ayrıydı, kısmen şeytansı ve en zariflerinden piyano parçaları. Sonra keman ve piyano için yazılan sonatlar, yaylı çalgılar için kuartetler.

Ardından güçlü bir nehir gibi akarak ve dalgaların üzerindeki sessiz gökkuşağını taşıyarak, kıyılarında kelebeklerin oynaştığı ve bülbüllerin ötüşleriyle eşlik ettiği tüm parçaları sanki şelalede birleştiriyordu.

Sihirli değneğini, ona gücünü veren koro ve orkestradaki kitlelere dokunduracak olursa, işte o zaman ruhların dünyasındaki sırlar aydınlığa kavuşacak. Koruyucu melekler onu kendi yolunda desteklesin. Çünkü içinde barındırdığı bir güç daha var, o alçak gönüllülük.

Dünyaya attığı ilk adımlarda insanlar onu selamlıyor. Bu dünyada onu belki acılar da bekliyor ama onun yanında başarılar ve ödüllerde bekliyor. Onu güçlü bir savaşçı olarak selamlıyoruz.

O, her dönemde birbirine yakın olan ruhların gizli birliğini yönetiyor. Birbirine ait olanlar, çemberi sıkıca kapatın ki sanatın gerçeği aydınlıkla parlasın ve her yerde sevinç ve mutluluk dağıtsın.

Robert Schumann "

Johannes Brahms

2011-10-03T00:55:00.012+03:00

(Brahms -Willy von Beckerath'ın taş baskısı)

Brahms Klasik Müzik tarihinin belki de en ilginç bestecilerinden biridir. İlk senfonisini yazdığından 43 yaşındaydı. Oysa müzik tarihinde büyük senfoni bestecisi olarak bilinir ve 43 yaş oldukça geç bir yaş....

Peki neydi Brahms'ı bu kadar geç senfoni yazmaya iten sebep?

Çekingenliği.....

43 yaşına kadar piyano ağırlıklı besteler yazan sanatçı, büyük bir hayranlık beslediği Beethoven, Mozart gibi ustaların eserleri karşısında yazacağı eserlerin kötü olabileceğinden korkuyor ve yazacağı eserlerin bu usta bestecilerin eserleriyle kıyaslanmasından çekiniyordu.

Kendini tam anlamıyla hazır hissetmeden senfonik eserler yazmaya yanaşmamıştır. Zaten Brahms'ın piyano eserleri de içinde senfonik özellikler barındırır. Kesinlikle Klasik Müziğin bir başka dahisidir ancak o bunu kabul etmeyecek kadar da ilginç bir kişiliğe sahipti.

"Madem Mozart ve Haydn gibi mükemmel besteler yapamayacağız, o halde saf müzik yapalım" cümlesi ona ait bir cümledir.

Bu arada saf müzik (absolut) kavramını da açmakta fayda var.Programlı ya da tasvirci olmayan, şiir, tiyatro gibi müziğin dışındaki öğelerle yardımlaşması bulunmayan, sadece müzik dilini konuşturan yaklaşım şeklinde özetleyebileceğimiz absolut müziğin en güzel örneklerini veren bestecilerin başında gelir.

Daima kendisinden başka müzisyenlere büyük değer veren ve önemseyen Brahms piyano eserlerini Robert Schumann'a sunduğu zaman bu bestecinin bu eserlere "Kılık değiştirmiş senfoniler" dediği de bilinmektedir.

Aynı zamanda bir öğütde verir Brahms'a;

"O büyüleyici müziğin koro ve orkestranın görkemli gücüyle zenginleştiği zaman, çok daha harika sesler duyacağımız kesin"

Tahmin edebileceğiniz gibi Brahms uzun süre beklemeye devam edecekti Schumann'ın bu önerisini yerine getirebilmek için.

Çok fazla senfonisi yok bu büyük ustanın. Toplam dört senfoni bırakmış bizlere. İkinci senfonisini yazdığında bir çeşit inzivaya çekilmişti Avusturya Alplerinin Portschach kasabasında.Yaz tatilini geçirdiği ve inzivaya çekildiği bu köşede yayıncısına yazdığı mektupta eseri hakkında verdiği bilgi ilginçtir;

"Yeni senfoni o kadar melankolik oldu ki belki de dayanamayacaksın. Daha önce asla bu kadar kederli ve acıklı bir eser bestelememiştim. Partisyonun kapkara çerçeveli sayfalara basılması gerekebilir."

Gerçi Brahms' ı yakından tanıyanlar bu yazdıklarını gerçeği pekte içinde barındırmadığını kolaylıkla bilebilir. Çünkü genelde söylediklerinin tamamiyle dışında eserler vererek izleyicileri şaşırtmayı seven şakacı bir tarafı vardır Brahms' ın. Gerçekten ikinci senfonisi melankoliyi içinde barındırmadığı gibi neşeli, kaygısız, parlak canlı parçaların olduğu bir eserdir.

Bu anlamda gerçekleri müzik eleştirmeni Eduard Hanslick ile paylaşacaktır.

" Kış geldiğinde sana öyle neşeli ve canlı bir senfoni dinleteceğim ki, özellikle senin için" diyerek henüz tamamlanmamış senfonisini dinlettikten sonra eleşirmen bestecinin bu vaadini kesinlikle yerine getirdiğini söyler ve şu cümleleri müzik tarihindeki yerini bulur.

"Büyük emsalsiz bir başarı. Notalardan sızan ılık güneş ışığını hem müzik uzmanları hem de meslekten olmayan dinleyiciler yüreklerinde hissedecektir."

Ama benim tercihim üçüncü senfonisidir;

Üçüncü senfoni gerçekten büyük bir başarı sağladı. Alışılmış senfonilerin dışındaydı.Ve Brahms büyük bir deha olarak gösterilse bile o kendi eserlerini daima alaya alan bir tavır göstermeyi hiç ihmal etmiyordu.

Evet müzik dünyası ilginçtir. Neden Brahms kendisine karşı bu kadar acımasızdı? Hayal gücümüzü kullanarak bir çok hikaye uydurabiliriz özellikle günümüzde moda olan psikolojik tanımları işin içine katarak.

Oysa durum çok basitti.

Besteci olarak tanınmaya başladığı yıllarda kendisini dinleyen Robert Schuman , kendisinden o kadar etkilenir ki onu konu alan bir makale yazar. 28 ekim 1853 tarihli editörlüğünü de Schumann ın yaptığı Neue Zeitschrift für Musik ( Yeni Müzik Dergisi) adlı dergide yayınlanır. O zamanlar fazla tanınmayan Brahms' a aslında bu övgü dolu makale yarardan çok zarar getirmiştir.

Çünkü, bu yazı yayınlandıktan sonra çoğu müzisyen kendisine ihtiyatla yaklaşmaya başlamıştır. Schumann tarafından böylesine övgü dolu sözlere layık olan kişi de kim? düşüncesi diğer kişilerde bir çok anlamda temkinli olma gibi bir duyguyu beraberinde getirirken araya farkında olmadan çizilen sınır, aynı zamanda Brahms' ın da kendisine ihtiyatlı davranmasına sebep olmuştur. Hatta zamanla kendisine yönelik ölçüsüz özeleştiriye....

Brahms'ın eserleri arasında önemli bir yeri olan duble konçertoyu da sanatçıyı daha iyi tanımak adına açıklamak gerekiyor.

Klasik Müzikte, orkestra eşliğinde iki enstruman için yazılan besteler için kullanılan duble konçerto kavramı Brahms döneminde çok fazla kullanılmayan bir biçimdi.

Barok çağdaki concerto grosso ları saymazsak Mozart ve bir de Beethoven bu anlamda eserler vermiş müzisyenlerdir.

19 y. y besteciler ve romantik dönem bestecileri bu müzik biçimini eserlerine almamışlardır. Brahms ile birlikte bu biçim yeniden önem kazanarak farklı soundlarla yeniden oluşturulmuştur. Op.102 Keman, Çello ve Orkestra için La minör duble konçerto Brahms' ın son konçertosudur.

Bir ara meslektaşı ve keman virtüözü Joachum ile arası bozulan Brahms ın eski dostuyla arasını düzeltmek amacıyla bu duble konçertoyu yazdığı da o dönemde konuşulan dedikodulardan biriydi.

Aslında kendisi piyanist olan Brahms için bunu yazmak çok kolay olmadı. Ancak eserin ilk gösterimi eski dostu virtüöz Joachim ve Hausmann la birlikte orkestrayı yöneten Brahms' la birlikte çok büyük bir başarıyı da ortaya koyuyordu.

1897 yılında aramızdan ayrılan bu büyük besteci tüm eserleriyle bizlere müziğin sihirli dünyasında yolculuk yaptırmaya devam ediyor.

sanem uçar

Motet

2011-09-29T04:39:00.003+03:00

Ne zaman kendimi her anlamda sıkışmış gibi hissetsem aklıma öncelikle "motet" ler gelir.J.S.Bach ile dinsel yönü ağırlıklı bir vokal biçimi haline gelen motetler bana göre insanoğlunun bulduğu en önemli müzik biçimlerinden biridir.

Müzik dinlerken bir çok şey hissedilebilir kuşkusuz ama müziğin gerçekten kendine özgü mükemmel bir serüveni vardır. Müzikte kullandığımız pek çok şey, notalardan tutun, dizeğe kadar, enstrumanlardan tutun müzik biçimlerine, türlerine kadar mükemmel bir evrim izlemiştir.

İşin ilk başlarında insanları kiliseye daha çok çekebilmek ve insanları hristiyanlaştırmak amacıyla müziğin kiliselere sokulmasıyla başlayan serüven daima gelişme gösteren bir çizgi izlemiştir.

Açıkcası 7. y. y. orgun kiliseye girmesiyle ilk devrimlerinden birini yaşamıştır. 7. yüzyıla kadar yasak olan bu olgu kiliseye orgun girmesiyle insan seslerine eşlik ederken müziğinde derinlik kazanmasını sağlamıştır.

Müziğe ait ciddi çalışmalar kilise ortamında yaratılmıştır. Organum adı verilen ortaçağdan kalma bir çeşit çok seslilik Gregorius dinsel ezgilerine dörtlü ya da beşli aralıklardan farklı bir ezginin katılmasıyla oluşturulan en basit çok sesli eserlere verilen addır.

Organum yöntemiyle birden fazla ses anlayışının oluşturulması da bir devrimdir.

Aşağı da Gotik çağdan kalma bir organum örneği görmektesiniz.

Daha sonraları İngiltere ve Fransa da birbirine üçlü aralıklarla bağlanan ikiz şarkılar gelişir. Tabii bunların hepsinin dini müzik olduğunu akıldan çıkartmamak gerekir. Çok uzun süre halkın dini müziklerin dışında müzik dinlemesi pek doğal karşılanmamıştır.

Zaman ilerledikçe içinde Gregorius ezgisi olmayan din dışı metinlerin de kullanıldığı "Conductus" adlı biçimler de ortaya çıkacaktır.

Müzik 12. ve 13. yüzyıllarda kilise , üniversite, ve şato sınırlarında gelişmeye devam edecektir. Müzik dışında özellikle görsel sanatlarda derinlik ve perspektif konularının ortaya çıkması aynı durumu müzikte de yaratmak adına organum yönteminin daha da gelişmesiyle ve çalgı ile birlikte insan sesinin aynı ezgiyi seslendirdiği heterephony de çok sesliliğe adım oluştururken Rönesansla birlikte polyphony de ortaya çıkacaktır.

İşte bu dönemlerde ortaya çıkan motetler bir çok anlamda önemlidir.

Ortaçağın katı ve bağnaz kuralları yavaş yavaş yok olmasına rağmen etkisini göstermekle birlikte motetler öncelikle bu katı bağnazlığın çözülmesini simgeler.

Motetler üç ayrı ses ile söylenen şarkı biçimidir. Bir yerde çok sesliliğin en önemli biçimidir.

Üç ayrı ses üst üste tınlarken bu üç ses üç ayrı dilde sözlerle biçimlendirilmiştir.Latince sözler mutlaka kiliseye övgüyü içinde barındırırken, yerel dilde söylenen diğer sözler Kiliseyi yerebilir. Aynı zamanda dinsel metin ile din dışı metinler aynı anda ifade edilebilir.

Düşünebiliyormusunuz, kurallar gereği Latince olarak söylenen bölümde kiliseye övgü varken, halkın kullandığı dili hiç bilmeyen kilise adamları, yerel dilde söylenen kiliseyi yerici küfürleri asla anlayamıyorlardı.....

Hatta huşu içinde müziği dinleyebiliyorlardı.

Gerçekten inanılması çok zor bir şey. Bir çeşit öç alma duygusu gibi algılıyorum ben motetleri. Sana yıllarca işkence çektirenlere onların anlamadığı bir dille küfürler edebilirken rahatlamanın belki de en güzel örnekleridir motetler.

İnsanoğlu hangi koşulda olursa olsun mutlaka kendini iafade edebilecek bir şey bulabiliyor. En zor koşullarda bile. İşte bu sebeple motetler benim için umut anlamına geliyor.

Çok sonraları Bach ile birlikte motetler yeniden düzenlenerek son şeklini almıştır. Ve insanoğlu motetleri kullanmaya devam ediyor. Çok değerli jazz pianisti Joachim Kuhn u Bach motetlerinden birinde çok daha farklı bir şekilde dinlemek ise işin başka keyfi...

sanem uçar

Sevgili Günlük

2011-09-16T01:54:00.005+03:00

Günlük kavramı, yaşantımda tam olarak bir yere oturtamadığım kavramlardan biridir. Yani ona karşı mıyım, yada değil miyim? henüz bir karara varmış değilim ama özel yaşamı ilgilendiren her türlü yazı yada belgeye karşı bir antipatim olduğunu söyleyebilirim.

Açıkcası bunun sorumlusu da Mayakovski'dir.

Yolu Nazım Hikmet'ten geçen herkes bana göre Mayakovski ile tanışmıştır. Doğal olarak Mayakovski'nin şiirlerinin tadıyla beslenmiştir.

İşte Mayakovski şiirleriyle haşır neşir olduğum zamanlarda onun Lili Brik'e Mektuplar adlı kitabı elime geçtiğinde heyecanla kitaba sarıldığımı ancak bir kaç sayfa okuduktan sonra kitabı kapatıp bu iki kişi arasında geçen hiç bir şeye tanıklık etmek istemediğimi fark ettiğim o günden beri sanatçıların yapıtlarının dışında hiç bir şeyle ilgilenmeme kararı almıştım.

Öylesine özel yazışmalardı ki, kuşkusuz birbirleri için çok büyük anlam ifade eden bu satırlarda dolanmak onları gözetliyor gibi tuhaf bir duygu uyandırmıştı.

Sanatçıların eserlerinin daha iyi anlaşılır olabilmesi için o sanatçıların özellerini bilmek zorundamıyız? Sanatçıyı iyice tanıyıp sonra esere yönelmek eseri daha iyi anlamamızı sağlar mı gerçekte?

Tam tersini düşünmüşümdür her zaman. Bana göre her eser sanatçının kendisinden bir iz taşıdığı için sanatçıyı anlayabilmek olasıdır zaten. Ve tüm eserler sanatçının kendisini ifade etme biçimi olduğundan o eserlerde sanatçının sesini, ruhunu, duygusunu, düşüncesini kolaylıkla bulabiliriz. Sanatçı hakkında daha fazla bilgi sahibi olabilmek özellikle özelini bilmek yaratılan eserlerde ne gibi bir katkı sağlayabilir ki? Tam tersine kısıtlayıcı bir özellik getirir.

Çünkü sonuçta sanatçı insandır. İnsana ait tüm özelliklerin onun yaşantısında da olduğu gerçeğini görmezden gelerek sanatçıları bir yerde tanrı katına koyarak ilahlaştırmak öncelikle kendimize yaptığımız bir haksızlıktır.

Bunların dışında her insanın bir günlük tutmasını gayet doğal karşılıyorum. Başkalarına ait günlükler beni hiç ilgilendirmese de kişilerin günlük tutma ihtiyacını anlayabiliyorum.

Örneğin Elias Canetti, Sözcüklerin Bilinci adlı kitabında günlük tutma ihtiyacını nasıl açıklıyor;

" İzlenimlerin gücünü bilen, her gününün her ayrıntısını, sanki o gün yaşamının son günüymüşcesine algılayan bir insan , aslında salt abartmalardan oluşan , başlıca amacı bir yaşamı kuran ne varsa tümünü belirginleştirmek, çarpıcı ve somut kılmak olan bir insan , evet, böyle bir insan, bir güncenin yardımıyla kendi kendini yatıştırmasaydı, hiç kuşkusuz patlar ya da başkaca bir biçimde paramparça olurdu".

Ah işte! bir düşünce ancak bu kadar güzel anlatılabilir. Yaptığımız herşey öncelikle kendimiz içindir ve yaptıklarımızın arasında öncelik kendimiz olduğundan ikinci kişi olacak bizler bu alanın içine girmek isteyebileceğimiz gibi istemeyebiliriz de.

"Yatışmak isteği, belki de günce tutmanın temel nedeni" demiş .

Eğer böyle bir alışkanlığım olsaydı neler yazardım diye düşündüm bir an...

Sevgili Günlük,

Bildiğimiz sıradan günlerden biriydi. Her zamanki gibi yeme ihtiyacımı karşıladıktan sonra en büyük keyiflerimden biri olan orta şekerli Türk kahvemi mutfağımda yudumlayıp sabah seansıma başladım.

Evde yapılması gereken onlarca iş olmasına rağmen tembelliği seçtim. Öyle yada böyle ev işlerinin daima nankör olduğuna kesinlikle karar verdiğimden tembelliğimin haklı nedeninin rahatlığında önce edebiyat dünyasında neler olup bittiğini öğrenmek için internetin sınırsız dünyasında dolanmaya başladım.

Tabiki ortalık her zamanki gibi toz duman.

Rasim Ozan Kütahyalı adında bir yazarla sıklıkla karşılaşıyorum son zamanlarda. Açıkcası ne yaptığını bir türlü anlayamadıysam da Oğuz Atay'a büyük bir hayranlık duyduğunu fark ettim.

İçimden bir ses;" aman keşke duymasa" dediyse de yazdıklarını okumaya devam ederken 70 li yılların edebiyat sanatçılarını yerden yere vurduğunu fark ettiğimde hala ne demeye çalıştığını anlamaya çalışıyordum. Bu dönemin edebiyat sanatçılarının isimleri yoktu yazdıklarında ama o dönem öylesine anlamsız bir şekilde dile getiriliyordu ki birden kendimle çelişkiye düştüğümü hissettim. Bana göre de edebiyat dünyasının altın çağlarıydı o yıllar. Daha doğrusu her dönem gerçekten edebiyatçı sınıfına sokacağımız onlarca edebiyatçı var. Haaa sayıları git gide azalıyor olabilir ama , "Oğuz Atay'ı bu edebiyatçılar öldürdü" diyebilecek kadar anlamsız bir cümleyle karşılaşabileceğimi hiç düşünmüyordum.

Sevgili günlük, bak bu çok çarpıcı bir şey oldu benim için. Yani Oğuz Atay' ı ne denli çok sevdiğimi sen de bilirsin. O gerçekten edebiyatımızda çığır açan yazarlardan sadece bir tanesidir. Yani kendisinin bu şekilde anlamsız bir sevgiyle sevildiğini görmüş olsa, yazdıklarının hepsini kolaylıkla çöpe atabilirdi. Çok daha güncel konular buldum diyerek bizler için olağanüstü başka kitapları yazmaya başlardı.

Bu arada bu yılki Erdal Öz edebiyat Ödülü sahibi şair Şavkar Altınel, Oğuz Atay denilince ilk aklıma gelen şey "başarısızlık" oluyor diyerek edebiyat dünyasında büyük bir tartışmaya yol açmıştı sevgili günlük hatırladığın gibi. Eeee ona destek bir yazıyı okudum ardından. Dürüst olmam gerekirse acayip sevindim bu yazıya.

Evet, Oğuz Atay'ı sevmeyenler çoğalsın. Bu tarz yazılar beni çok mutlu ediyor. Çünkü Oğuz Atay ismi sevme anlamında o kadar yanlış ağızlarda dolanıyor ki, onun değerini gerçekten bilen kişilerin çok fazla olmadığına inandığımdan, Oğuz'un bize kalması çok daha işime geliyor. Bu gereksiz insanlarla aynı kulvarda olmak istemiyorum, sevmeyin Oğuz Atay'ı ne olur!!!!!

Sonra bir ay önceden alınan bir randevuya gitmem için Taksim'e gidecek olmanın sancısıyla okuma serüvenimi bırakıp yolculuk hazırlıklarına başladım.

Eylül ayında olmamıza rağmen hava temmuzu aratmayacak bir sıcaklıkta. Ancak güneş batar batmaz serinlikte çökebiliyor. Offf! buna uygun bir şekilde giyinmek ne zor bu mevsimlerde. Ya yaz ,ya da kış olsun diye aklımdan geçirdim bir an....

Sevgili günlük, Bostancı-Taksim yolculuğum bir kuş çevikliğinde geçti diye yazabilmeyi isterdim, ama öyle olmadı. Beşiktaş tam bir cehennemdi. Kendimi bir konuda kutladım.Evden dışarı çıkmak için özel günleri seçme becerim sanırım hiç kimse de yoktur. Bir ay öncesinden bu özel günde randevu alınır mı?

Beşiktaş Macabi Tel Aviv maçı nedeniyle kilitlenen trafikte kaç saat cebelleştiğimizi yazarak sinirimi tekrar hoplatmayacağım. Önemli olan randevuma ucu ucuna yetişebilmiş olmam.

Tabiki bu işin bir de dönüşü olacaktı. Hiç bir yerde ara vermeden koşar adımlarla dolmuş durağına gelirken tam meydan da yerlerini almış polislerin arasından geçmek zorunda kaldım. Dikkatimi yüzleri çekti bu sefer ne kadar gençtiler, hatta neredeyse çocuk sayılabilirlerdi. Bir yanlış yaparsam neredeyse çocuğum yaşındaki kişiler tarafından tartaklanabileceğim gerçeği sarstı beni. Demek ki bir gösteri vardı yine her zamanki gibi. Bu sefer ki neydi acaba? Huzuru sağlamak için görevlerinin başında gururla dururlarken bir an için herşey bana çok anlamsız geldi.

Her hangi bir nedenle , huzursuz olunan bir konu da farklı bir sesi duyurabilmek için bir araya gelen insanlar ve huzur sağlamakla görevlendirilen başka kişiler....

Sevgili günlük, huzurlu bir günün kendiliğinden oluştuğu bir gün yaşayamayacakmıyız?

Sanırım hayır!, tüm insanların huzur istediğinden o kadar eminim ki aslına bakarsan ama "huzur" Ahmet Hamdi Tanpınar'ın eseri olarak kalacağa benziyor.

Gördüğün gibi oldukça sıradan bir gün işte!

İyi de ben bunları niye yazdım?

Yanıt Canetti'den;

"İlginç olan bir nokta, güncenin her zaman tutulamamasıdır; uzun zaman parçaları boyunca insan, sanki tehlikeli bir şeymişcesine, neredeyse günahmışcasına ürker günceden. İnsanın kendisinden ve başkalarından hoşnutsuzluğu, sürekli değildir. Yoğun coşkuların ve kişisel mutluluk duygularının yaşandığı zamanlar vardır. Öğrenme isteğini ikinci bir benlik gibi taşıyan bir insanın yaşamında böyle zamanlara çok sık rastlanamaz. Bu nedenle böyle zamanlar herkese olduğu gibi ona da, yaşamının geri kalan büyük bölümünü aşmasında yardımcı olduğundan , o zamanlara gereksinimi vardır. Onlara işte bu yüzden dokunmaz ve onları , anlaşılmaz mucizelerden örülü atmosferleri içersinde bırakır. Ancak bu mutlu zamanların çöküşü, o insanı düşünmeye zorlayacaktır. Nasıl yitirmiştir o anları? Yıkan, ne olmuştur? İşte o anda insanın kendi kendisiyle söyleşisi yeniden başlar"

Büyüksün Canneti....

sanem uçar

Unutulmak istenen gün

2011-09-11T18:24:00.005+03:00

Photo; Nihal Akkuş

Bazı günlerin çarşaf çarşaf ortaya dökülmesinden yana değilim.

Gerçi bilirim unutmak olanaksızdır, ama unutmayı arzulamak ise her zaman mümkün ve kişisel bir seçim.

İşte bu kişisel seçimlerimden biridir 12 eylül.

En güzel aylardan birine sürülmüş kara bir lekedir 12 eylül.

Doğanın en güzel renklerinin senfonisinin arasında iğrenç bir renktir 12 eylül.

Dünyadaki hiç bir ressamın tuvaline aktaramayacağı bir renk, hiç bir müzisyenin notalarında yansıtamayacağı bir ses, hiç bir edebiyatçının dizelerinde yada satırlarında aktaramayacağı bir acı, yaşayanların bir kez daha izlemeye bile tahammülü olmayan görüntülere gözlerini kapatma günüdür 12 eylül.

Bir gün geçip, günler 13 eylülü gösterdiğinde hiç bir şey olmamış gibi yaşamlarına devam etmek zorunda kalan insanları hiç anlamayarak daima yarım bir tebessümle yaşamaya mahkum olmak demektir 12 eylül.

Unutmayı istediğim ama asla unutamadığım, bir gün öncesinden karabasanların bastığı bugünde beylik tüm sözcüklerin ne kadar güdük olduğunu çok iyi biliyorum. Ne garip Manuel Barrueco'nun, o müthiş tekniğiyle Bach Partitalarını dinlerken huzur bulmak...

Gerisi hikaye!

sanem uçar

Children of Heaven

2011-09-03T21:50:00.004+03:00

Çok uzun zamandan beri izlemek istediğim ancak bir türlü izleyemediğim ama aklımın bir köşesinde her film izleyişimde bundan sonraki "O" olacak dediğim filmlerden biriydi.

1997 tarihli bu filmi bu kadar gecikmeli olarak izlediğim için çokta pişman değilim çünkü araya çok güzel filmleri aldığımı da biliyorum. Ama geçen hafta mail kutumda beni bekleyen bir süpriz vardı ve açıkcası benim için bir bayram hediyesi oldu.

Yıllardan beri izlemeyi bir şekilde ertelemiş olduğum filmin linkleri duruyordu. Bir anlık şaşkınlığın ardından indirilen linkler bana en güzel anlardan birini yaşatmaya hazırdı artık.

Orjinal adıyla “Bacheha-ye Aseman“ yani Children of Heaven di bu film.

İran sinemasının baş yapıtlarından Majid Majidi isimli bu film benim gibi geç kalmış yada izlememiş olanlar için hemen listeye alınması gereken filmlerden olmalı.

O kadar naif ve güzel bir film ki....

İki kardeşin bir ayakkabıyla başlayan son derece farklı hikayesi.

Üzerinde yaşadığımız mavi gezegende aslında farklı coğrafyalarda yaşıyor olsakta insan denilen varlığın hasletleriyle, özlemleriyle, acılarıyla, mutluluklarıyla çok farklı şeyler hissetmediğinin sinema diliyle son derece güzel anlatımı.

Tüm meselelerin belki de sadece sınıfsal olduğunun gerçeğini bu kadar yalın bir dille anlatıldığı inanılmaz güzel bir film.

İnsanlığın ortak dili türkülerdir, hepimiz aynı türküleri söylüyoruz aslında. Ama çoğunluğun türküleri ne yazık ki ağıtlar ...

İki kardeş arasında çok basit bir olayla gelişen ve bizleri yaklaşık iki saat oturduğumuz yere mıhlayan bir çok şeyi irdeleyebileceğimiz masalsı bir anlatım.

Hemen filmin künyesini veriyorum;

Yapım:1997 - İran
Tür: Aile, Dram, Komedi
Yönetmen: Majid Majidi
Oyuncular: Mohammad Amir Naji, Bahare Seddiqi, Behzad Rafi, Amir Farrokh Hashemian Filmleri, Dariush Mokhtari, Fereshte Sarabandi, Kamal Mirkarimi, Masume Dair, Mohammad-hasan Hosseinian, Nafise Jafar-mohammadi
Senaryo: Majid Majidi
Senaryo (Kitap): Salman Rushdie
Yapımcı: Amir Esfandiari, Mohammad Esfandiari
Görüntü Yönetmeni: Parviz Malekzaade
Müzik: Keivan Jahanshahi
Süre: 1 saat 29 dk
Gösterim Tarihi: 22 Ocak 1999 (ABD)
Ödülleri: 1 kez Oscar'a Aday Gösterildi. 4 adet başka ödül kazandı

Filmi izlemek isterseniz tıklayın;

Alt yazı;

sanem uçar

Lady Gaga

2011-09-02T04:36:00.003+03:00

Kuşkusuz sevenleri çok.

Bunun yanında anlamsız bulanlarda olabilir. Marjinal olduğu tartışılmayacak bir gerçek.

Mesela; Çin Kültür Bakanlığı tarafından şarkılarına yasak konan Lady Gaga'nın şarkıları kalitesiz ve bayağı olarak bulunmuştu.

Buna rağmen İtalyan kökenli bu Amerikalı sanatçının 2011'e kadar dünya çapında 17 milyondan fazla albüm satışı ve 51 milyondan fazla tekli satışı bulunmaktadır.

Müzik açısından söylenebilecek şeylerde çeşitlilik gösterebilir. Aşağıdaki videoyu izlediğiniz de bana katılırmısınız onu da bilmem.

Özellikle ülkemizdeki bir çok sanatçıyı geride bırakacak bir müzik bilgisine sahip olduğu özellikle piyano çalışındaki hakimiyetten anlaşılmayacak gibi değil.

Şarkısının piyano transkripsiyonu armonizedeki hayal gücü bir pop sanatçısı için oldukça iyi.

Kendinden emin oluşunun altında hiç te yabana atılmayacak bir birikim kendini belli ediyor.

sanem uçar

Arkaş'ın Günlüğü

2011-08-29T18:42:00.008+03:00

Pazartesi;

İnsanlar, konuşanlar ve suskunlar diye ikiye ayrılır. Ben suskunlardanım. Benim dışımdakiler habire konuşurlar. Dilsizler ve bebekler ise Allah'ın , ağızlarına vurduğu mühür dolayısıyla konuşmazlar. Oysa ben, kendi ağzımı kendi elimle mühürledim. Ben susmanın tadını anladığım halde, konuşanlar konuşmanın acılığını anlayamadılar.

Bunun için insanlar konuşurken ben hep sustum.

Cuma,

"Bunu demek istememiştim"

Birinin gayretle, ciddiyetle ve samimiyetle konuşup sonra da dinleyenine ya da dinleyicilerine dönerek " Ben bunu demek istememiştim" dediğini her işittiğimde çok üzülüyorum.

İş bana kalsa, insanoğlunun yazdığı her kitabın, heykeltraşın yaptığı her heykelin, ressamın çizdiği her tablonun, hatibin yaptığı her konuşmanın, şairin yazdığı her şiirin, yazarın yazdığı her makalenin ve herhangi birinin ağzından çıkan her ifadenin sonuna şu üç kelimeyi yazardım; Bunu demek istememiştim. Neden mi? İnsanların ifadesi ne tür olursa olsun, ne kadar ince ve hassas olursa olsun, hala bütün duygu ve düşüncelerini ifade etmekten uzaktır. Çünkü onlar, harfleri doğru dürüst telaffuz edemeyen çocuklar gibidirler sanki. Ben ise bu anıları insanlar için değil, kendim için yazmama rağmen sonuna " Bunu demek istememiştim" yazacağım.

Doğruluk niyetle olur, ifade ile değil. Çünkü ifadeler niyetleri örter. Bunun için insanlar, doğrucuları ve yalancıları birbirine karışık sürekli bir azap içindeler. İnsanların suskunlarından olan ben, nasıl yalan söyleyebilirim? İyi niyet, ancak doğru olmayan ifadesi ile yalan söyler. Kötü niyet ise doğruyu taklit eden ifadesi ile yalan söyler.

Sözler doğru ve yalandan ibarettir. Susmak ise hilesi ve yalanı olmayan bir doğrudur.

Bunun için insanlar konuşurken ben hep sustum.

Perşembe;

Sessiz bir gün.

Eğer dünyanın mutlak hakimi ben olsaydım, bütün insanlar için her sene, en azından bir günü sessizliğe ve derin düşünmeye ayırırdım. Fakat işi gevezelik olan insanlar var. Bunlara da her sene, tam bir ay sessizliği zorunlu kılardım.

Salı;

Bugün deniz kenarında bir taşın üzerine oturmuş genç bir kız gördüm. Ben de karşısındaki bir taşa oturdum ve konuşmaya başladık.
İçimden kendisine;
-Burada ne yapıyorsun? dedim.
İçinden bana,
-İnsanlar deniz suyu ile yıkanıyor, ben de hüzünlerimle, dedi..
İçimden kendisine,
-Seni üzen ne? diye sordum.
İçinden bana,
-Uzun bir zaman sevebileceğim bir genç aradım, ama bulamadım. Kalbim sevgiye susamıştı. Ancak sevgi yok oldu, kalbim kurudu ve yerini acılara bıraktı. Kalbim şu anda deniz kadar engin, fakat kıyıları tuzlu, dalgaları da acı.
Ve yine içimden ona,
-Sevgi nedir? diye sordumsa da cevap alamadım.
Kalbime " Sevgi nedir?" diye sordum. O da sessiz kalmayı yeğledi. Buna rağmen kalbim, acı dalgalı, tuzlu kıyılı bir deniz değil.

Salı;

Bugün kendime sordum;
-Ey nefsim, ne istiyorsun?
-Bilmek istiyorum.
-Neyi bilmek istiyorsun?
-Herşeyi.
-Niye her şeyi öğrenmek istiyorsun?
-Her şeyden azade olmak istiyorum.
-Bilgisiz özgürlük olmaz mı?
-Tam aksine, kölelik olur.
-Özgürlüksüz hayat olmaz mı?
-Ölüm olur.

Çarşamba;

Verimli bir sessizlik

Perşembe;

Kupkuru bir sessizlik

Cuma;

Endişeli bir sessizlik

Mihail Nuayme

Fotoğraflar; Mario Giacomelli

sanem uçar

Gazanfer Bayram

2011-08-22T05:40:00.006+03:00

Mozaik daima plastik sanatlarda en çok ilgimi çeken sanat dallarından biri olmuştur. Geçmişi çok eski yıllara dayanan mozaik te birbirinden farklı üç boyutlu küçük parçacıklardan resim oluşturmak tam anlamıyla büyüleyicidir.

Mozaik açısından üzerinde yaşadığımız topraklar oldukça zengin bir kaynaktır. İlk olarak Sümerler'de gördüğümüz bu çalışmalar Roma ve Bizans uygarlıklarında yaşamın vaz geçilmezlerinden olmuştur.

İşte Gazanfer Bayram'da 1974 yılında Belgrad Güzel sanatlar Akademisinden mezun olduktan sonra aynı akademi de devasa resimler departmanında lisans üstü çalışmalarını tamamlayan bir sanatçıdır.

Kazandığı burs ile İtalya Ravenna'da uzmanlık eğitimini tamamladıktan sonra Accademia di Belle Arte (İtalya) mozaik bölümünde iki yıl çalışmıştır.

Ayrıca Üsküp’te “Lazar Lichenoski” Güzel Sanatlar Okulu’nda ve yine Üsküp’teki Avrupa Film Akademisi ESRA’da profesör olarak çalışmış, Strumica’da 10 yıldır çalışmalarını sürdüren ünlü Plastik Sanat Kolonisi’deki Mozaik Stüdyosu’nun kurucusu ve başkanıdır.

Bu çalışmalarına devam eden sanatçının eserlerini Makedonya'da, İtalya’da, Türkiye’de, Kanada’da, ABD’de, Avustralya’da, Belçika’da, Polonya’da, Moldova’da, Kıbrıs’ta, Japonya’da ve eski Yugoslavya’da birçok yerde sayısız müzede ve özel koleksiyonların parçası olarak görebiliriz.

Bir çok çalışmaları dünyanın çeşitli yerlerinde sergilendi.

Sanat ve kültür alanındaki birçok başarısını takdir etmek üzere sanatçıya Makedonya Cumhuriyeti’nde sanat ve kültür alanındaki en yüksek sivil ödül olan 11. Ekim Ödülü (2004) verildi. 2006’da Makedonya Ressamlar Birliği tarafından sanatçıya en büyük mesleki ödül olan Nereski majstori Ödülü verilmiştir.

2000 Ravenna’da (İtalya), 2002 Victoria’da (Brezilya), 2004 Melbourne’de (Avustralya) ve 2008 Gaziantep’te (Türkiye) AIMC kongrelerinde (Uluslararası Modern Mozaik Kongreleri) katılımcı oldu.

DLUM (Makedonya Ressamlar Birliği) üyesi. Ravenna'da (İtalya) Uluslararası Modern Mozaik Birliği AIMC (Associacione Internazionale Mosaicisti Contemporanei) üyesi. S.E.C. (Societe Europeenne de culture), Venedik’te (İtalya) Avrupa Kültür Birliği, Roma'da "Mosaico oggi" üyesidir.

Eserlerini yakından görebilmeyi isterdim. Ama şimdilik fotoğraflarıyla idare etmek zorundayım. Gerçekten bu büyülü sanat sanatçının çalışmaları son derece farklı bir etki bırakıyor.

Mozaik çalışmalarını üç boyutlu olarak ta tasarlayan sanatçı günümüzde mozaik denildiğinde ilk akla gelen sanatçılardan olmayı gerçekten hak ediyor.

sanatçının web sayfası

sanem uçar

Sıkıldım

2011-08-17T23:56:00.022+03:00

Umudum gittikçe azalmaya başlıyor söz konusu bu ülke ve bu ülkede yaşayan halk olduğu zaman. Fark ediyorum ki yaşamımın hiç bir döneminde bu kadar karamsar gözlerle bakmamıştım bu ülkede olup bitenlere.

Sıkıldım.

Feci şekilde sıkıldım hayattan.

Bu efsunlu kent bir çok anlamda dünyaca ünlü bir çok sanatçıya ev sahipliği yapmıştır. Hepsinin kendine özgü yetenekleri ve dünyaya bıraktığı birbirinden değerli izleri vardır.

Benim içinse 8 ağustos tarihi büyük bir önem taşımaktaydı.

Daha önce blogta anlatmaya çalıştığım El Sistema'nın kurucusu Jose Antonio Abreu ve El Sistema da yetişmiş dünyaca ünlü şef Dudamel yönetiminde Simon Bolivar Senfoni Orkestrasının konserini izleyecektim. Bu konsere dönmeden önce 8 ağustos sabahına dönmek istiyorum.

O sabah Burgazadaydım.

İstanbul'daki adalar içersinde tercihin hangisidir? diye bir soruyla karşılaşmış olsam hiç tereddüt etmeden Burgazada derim. Çünkü Burgazada Sait Faik'in nefes aldığı bir adadır.

Türk edebiyatının bu efsane ismi bana göre tüm eserleriyle herkese örnek olduğu gibi, edebiyatta yepyeni ufuklar açmış bir edebiyatçıdır. Çığır açmış bir edebiyatçıdır demek hiç yanlış olmaz diye düşünüyorum.

Burgazada ya her gittiğimde onun yaşadığı ve güya müze haline gelmiş evini ziyaret ettiğimde yüzüm buruşur. Neredeyse çokmekte olan bu tarihi bina her türlü onarımı yapıyoruz şeklindeki lafların tersine harabe görüntüsüyle içimi burkar.

Bu ülkenin aydınları ve edebiyatçıları nerededir? diye bir sorunun cevabını henüz alabilmiş değilim. 8 ağustos 2011 tarihi itibariyle hala harabe görünümünü korumakta bu müze.

Evin girişinde oturmuş bir şekilde duran heykeliyle Sait Faik tek başınalığına terk edilmiş görülüyor.

Yol bulma konusunda tam bir özürlü olduğumdan minicik bir adada her zaman Sait Faik'in evinin yerini kendiliğimden bulamam. Daima birilerine sormam gerekir. Bu sefer de evi ararken sorduğum kişinin ; "ne yapacaksınız ki Sait Faik'in evini?" sorusuyla karşı karşıya kaldım.

İhmal edildiği için evde hiç bir şey bulamayacaksınız gibi bir düşünceyle sorulmuş şeklinde algıladığımdan saf saf cevap verdim. Verdiğim cevaptan sonra bana sorulan sorunun asıl amacını daha iyi kavramış oldum.

18 yaşında delikanlıların peşinde koşan bir adamı ne yapacaksınız?

Bir an için ayaklarımın altından adanın toprağının kaydığı gibi bir duyguyla sersemledim, "Hişt, hişt!" sesi yankılandı kulaklarımda.

Hişt hişt! Sanem kendine gel, karanlıktasın....

Ama bıktım ben bu karanlıktan. Aydınlık günleri beklemekten bıktım. Elimize sunulan bir sürü ışık varken bu ışıkları görmeyip tam tersine anlamsız bir karanlık düşünce ve duygu yaratmak isteyen aptal yüreklerden bıktım.

Asıl konuşulması gereken konular dururken, anlamsız kişisel düşünce ve duygularıyla konuşan insanların kendilerini bir halt sanmasından bıktım.

En çokta insanların hadlerini bilmemesinden bıktım. Kendilerine bir ayna tutup gerçek ederini görmeden yorum yapan, beylik sözlerle iyi bir şey yaptığına inanan ve peşine bir sürü salağın toplanmasıyla ederini yüksek olarak gören mankafalardan bıktım.

Bu duygular içersinde 8 Ağustos gecesi İstanbul Haliç Kongre Merkezindeydim.

El Sistema öyle bir projeki bu sistemin önemi konusunda benim ülkemde kaç kişi haberdar acaba? diye sormaktan kendimi alamıyorum. Yapı olarak benzer özellikler gösterdiğimiz Venezuella için bir kurtuluş çaresi olabilmiş bir sistem. Kurtuluş olmanın dışında kendi ülkelerinin dışında bir çok ülke içinde bir umut kaynağı aynı zamanda.

Jose Antonio Abreu ve Dudamel önderliğinde konser öncesi El Sistema ve bu modelin Türkiye'de nasıl uygulanabileceği üzerine bir söyleşi gerçekleştirildi. Bu söyleşide neler konuşuldu, neler sunuldu? en ufak bir bilgiye rastlayamasınız benim ülkemde...

En kıytırık ülkelerde dahi böylesine büyük bir organizasyona ev sahipliği yapılırken en azından reklam amaçlı tanıtımlar yapılır. Benim ülkemde ise bilenlerle doğru orantılı bir bilgi akışı yapıldı. O da tam bir bilgi akışı asla olamadı.

İKSV Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Eczacıbaşı konser öncesinde Jose Antonio Abreu'ya yaşam Boyu Başarı Ödülü verdi. Bu ödülü güçlükle Dudamel'in kolunda yürüyerek gelen Jose Antonio Abreu tüm mütevaziliğiyle kucakladı.

Yoksul ve suça eğilimli çocukların eğitimi için kurulan El Sistema nın ruhuna tamamiyle ters bir mantıkla benim kentim istanbul'da benim için çok büyük bir para demek olan, en ucuz bilet fiyatı (kdv vs. hariç) 90 tl vererek izleyip 9 ağustostaki konseri yıllarını müzik eğitimine vermiş biri olarak ekonomik nedenlerle gidememiş olmamı sayın İKSV yetkilileri nasıl algılar bilmiyorum. En ucuz bilet için dahi parası çıkışmayan ve ikinci gün konserini izleyemeyen bir müzik eğitimcisiyim ben. Çok kişisel bir düşünce gibi algılanabilir bu durum. Müzik eğitiminin kişilerde tek başına ve toplu olarak iş yapabilme yeteneği kazandırmak olduğuna inanan ve bu doğrultuda yıllarca çalışmış bir müzik eğitimcisi olarak olaya bakıyorum. İnsanın birey olabilmesinde en önemli faktör olarak gördüğüm düşünebilme, dinleyebilme yeteneğini kazandıran müzik olgusuna bizleri dahil etmeden yapılacak her türlü adım yararsız olacaktır.

Devletin verdiği üç kuruşla sadece yaşamını sürdürmekte olan müzik eğitimcilerinin her zaman olmasa bile bu son derece önemli konu da desteklenmesi gerekiyordu.

Halka açık bir konser olmalıydı en azından bu denli yüksek fiyatla olmamalıydı . İstanbul'un kalburüstü kişileri için düzenlenmiş gibi algıladığım çoğunlukla sadece" bulundum" diyebilmek adına orada olduğuna inandığım kişiler için düzenlenmemeliydi.

Evet ilk gün konseri; Tchaikovsky’nin Hamlet, Orkestra için Fa minör Fantezi Uvertür, Op. 67, Romeo Juliet, Fantezi Uvertür, Fırtına, Fa minör Senfonik Fantezi, Op. 18 ve Francesca Rimini, Dante’den Esinli Senfonik Fantezi, Op. 32 eserlerinin seslendirilmesiyle son buldu.

Tchaikovsky'i Kuğu Gölü ve Fındık Kırandan ibaret sananlar için oldukça zor dinlenebilecek bir repertuardı.

Orkestrayı oluşturan gençler Dudamel'in inanılmaz yönetimiyle değme büyük senfoni orkestralarına taş çıkaran bir maharetle sundular eserleri.

Çalışlarında bu genç çocukların kendilerinden emin ve müziği tüm hücrelerinde duyumsamanın getirdiği büyü kendini tam olarak hissettirebiliyordu.

Özellikle Dudamel, onlar için bir şef ten öte kendi içlerinden biri olarak bir eğitimci gibiydi. Tüm orkestra üyelerine sanki kendi çocuğuna dokunuyormuş gibi dokunabilen olağanüstü bir enerjiyle ulaşabiliyordu.

9 Ağustos 2011 deki konser ise Ravel’in Daphnis ve Chloë, Süit No. 2, Castellanos’un Santa Cruz de Pacairigua, Senfonik Süit, Chávez’in 2. Senfoni, “Sinfonia India” ve Stravinsky’nin Ateşkuşu Bale Süiti (1919) adlı eserleri ile son buldu.

Benim için hayatımdaki en anlamlı gündü. Bu orkestrayı canlı dinleyebilmek , Dudamel i bu denli yakından takip edebilmek ve inanılmaz saygı duyduğum Jose Antonio Abreu ile aynı havayı teneffüs etmek kelimelerle anlatılamaz.

Yurdumuzdan ayrılan bu olağanüstü orkestra ve kişilerden sonra minik minik tartışmalarla kamuoyuna bilgi verildi. Öyle cılız ve anlamsız konuşmalar yada programlardı ki asla benim ülkemde El Sistema gibi bir sistemenin oluşturulabileceğine inanmıyorum.

Dünyanın bu en büyük projesi ve kişileri ayağımıza kadar misafir olarak gelmişken konserde gözler en azından Kültür Bakanını arıyordu.

Ama biz , Köy Enstitülerini, Halk Evlerini kendi elimizle kapatmış, heykellerimizi çirkin ve ucube bulmuş, eğer bu sanatsa böyle sanatın içine tüküreyim diyen bir ülkede yaşayan bireyleriz.

Bizi yönetenlerin anlamsızlıklarında ona dur diyemeyen halkta suçludur.

Bir ayna da kendimize tutalım yada halkın halinden çok hoşnut olduğunun bilinciyle yaşayalım artık.

sanem uçar

Mihail Nuayme

2011-08-15T17:45:00.006+03:00

Ey Deniz!

Yorulmadın mı?

Bir ileri salınıyorsun, bir geri,

ne istiyorsun?

Nereye gidiyorsun, dur durak bilmeden?

Sanki sen de benim gibi

iki kalplisin; köle ve özgür.

Biri kaçmak istiyor diğerinden,

ama kaçmak imkansız!

Söyle ey deniz!

Sende hem iyilik

hem de kötülük mü var?

Sükunetinde güven mi var?

Dalgalarında ürkeklik mi?

Yayılışın kolay; çekilişin zor mu?

Alçalışın zillet, yükselişin övünç mü?

Sessizliğinde hüzün, coşkunda müjde mi var ?

Söyle ey deniz!

Sende hem iyilik,

hem de kötülük mü var?

Durdum, gece kapkaranlık.

Deniz, bir ileri, bir geri.

Ne deniz verdi bana yanıt,

ne toprak.

Gece ağarmaya başladığında

ve tan ufku sürmelediğinde,

bir ırmağı işittim mırıldanan;

Kainat, dürülme ve açılmadır.

İnsanlar içinde iyiler de var, kötüler de,

denizde de med ve cezir!

"Eğer bir vatanım olsaydı, bir an önce ondan kurtulurdum.
Çünkü ben, yer diye adlandırdığınız küçük bir geminin değil,
uçsuz bucaksız dünyanın çocuğuyum.
Bütün yeryüzü benim olsa,
sonra da Afrika'dan bir zenci gelip bir köşeyi benden istese,
hepsini ona verirdim."

Mihail Nuayme / Arkaş'ın Günlüğü

sanem uçar

Elias Canetti

2011-08-01T04:20:00.001+03:00

Yazarın "Kitle ve İktidar " adlı kitabından can alıcı notlar;

"Bu dünyanın “büyükler”ine duyulan saygı kolay bırakılmaz ve insanın tapınma gereksinimi sınırsızdır."

"Emir, ertelenmiş bir idam hükmünden daha hafif bir şey değildir."

"Zengin bir insan insanları sorun etmez; biriktirdikleri onları satın almaya yeter. Yönetici, insan biriktirir. Şöhret, sesler korosunu biriktirir."

"Bugün bildiğimiz şekilde sandalye tahttan türemiştir ve taht, işlevi yöneticiyi taşımak olan yöneticiye tabi hayvan ya da insanların varlığını gerektirir. Sandalyenin dört bacağı bir hayvanın bacaklarını temsil eder."

"Maske çok şey anlatır, ama daha da fazlasını saklar. Her şeyden önce maske, ayırır."

"Bir despot her zaman ikiyüzlülüğünün bilincindedir ve bu yüzden de her zaman başkalarından aynısını bekler."

Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki linki tıklayabilirsiniz

Elias Canetti , 20.yüzyılın devlerinden

sanem uçar

Didem Madak

2011-07-25T01:03:00.010+03:00

Çok genç yaşta bir şairi daha kaybettik...

Hasta olduğunu bilmiyordum oysa uzun zamandan beri karaciğer kanseri hastalığıyla mücadele ediyormuş.

Ve şair Didem Madak, dün gece tedavi gördüğü Gayretepe Florance Nightingale Hastane’sinde hayata gözlerini yumdu.

1970 İzmir doğumluydu. İlk ve orta öğrenimini İzmir'de tamamladıktan sonra Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Genç kuşağın gerçekten usta kadın şairlerindendi.

Grapon Kâğıtları (2001)
"Ah"lar Ağacı (2002)

elimizde kalan şiir kitapları oldu.

Pul Biber Mahallesini Tanıyalım

Mahallemizde devamlı darbuka çalıyorlar
Erkes nedense asan'dan amile
Düm-tek çocuklar doğuracak kadınlar bahara
Burada aşklar fena şehla, şahane aşkları
İncesinden sosyeteye bırakıyorlar.
Acı yok bizim mahallede sanki hiç olmamış
Yalnız şarkılara fazla pulbiber atıyorlar.
"Kimbilir" çocuklar doğacak bahara
Babası "canı cehenneme" çocuklar
Pulbiber taneleri yapışmış dudaklarına
Saate bakıyorum düm-tek-düm-tek ilerliyor
Pulbiber kavanozunda bir akrep buluyorum kimsesiz
Küfrediyor yelkovana: Bensiz ne cehenneme gitti bu hayta!
Karaköy vapuru bize uğramadan gitmiyor asla
Bir elma tıkıp ağzına yolluyoruz, çok bağırmasın maksat
Sebepsiz kederlerdeyiz Leman'la
Bağırıyoruz esasında sustuğumuzda
Düdüğüz biz, düdük, valla billa!

İki yaşlı ve iki başlı iki gövel ördek gibi
Gölümüzde yüzüyoruz kanımızdan canımızdan
Mahalleli pulbiber ekiyor suyumuza
Nilüferler gibi açılıyor pulbiber taneleri
Güzel ve ağırdılar diyecekler
Oysa paytak ve kırmızı kanatlıyız
Bizim familya uçar, uçarıdır, uçacağız..

Yanlış da olsa fiiller için çekici bir kadınım

Pulbiber Mahallesinin düm-tek tarihinde
Acıdan sızlarken burnumuzun direği
Morarmış çarşaflarımızı bayrak diye asardık
Dokunsalar dağılırdı iyi pişmiş kurabiyeler gibi kalbimiz
Kıtırdı ve çıtırdı
Nedense iki kuşun ismine benzerdi kalbimiz
Biz böyleydik işte, lezzetimiz de böyle.. böyle.. böyle

Bu mahalleye ben Cenevizlilerden kalmışım.
Bir elli altı santimlik bir kule olarak
Ferman tarihinse
Göğe doğru uzanan bu beden de bizimdir icabında..

Şimdiden Bir Hatırasın

şimdiden bir hatırasın
bulutsa,tozsa,uçarsa
bütün (aşklar) paranteze alınsın..
rüzgar çanısın,rüzgarın diline dolanırsın..
ne bir şarkısın
ne de dillerde nağme adın..
artık bazı şarkılar kadar yarılısın..

günler izmarit diplerinde biriksin
o zaman mutlaka bir trenle gelirsin..
köpüklerdensin,mavisin,sakinsin
istesen suyun tenine bitişirsin
ellerimi bıraktım,artık buna sana yazsın
içimde iki yaşlı balık varsa,
içimde biri pulsuz,iki balık varsa
biri senden,gelirsen ve yok edersen
bunu yazmak istiyorum sana
sonra postalamak istiyorum
pulsuz bir zarfla
hiçbir mektup artık ikna etmiyor beni hayata….

bu kırmızı oyalarla saçlarımda..
beyaz bir tülbent gibi kalırsam..
tenimde, üzemediğim tortularla
gün olur sararırsa sayfalarda
bıraktım ellerimi,sana bunu yazsın
şimdiden bir hatırasın..

kırık kalplerle süslü bir sayfaysan
camsan,saydamsan,beni kırarsan
simlerimle sevişirim seninle
o süslü sayfaların üzerinde
içimde mutlu iki yıl varsa,
içimde biri simli iki kadın varsa…
sen,gelirsen ve yok edersen
bunu yazmak istiyorum sana..
sonra postalamak istiyorum
simli bir yılbaşı kartıyla
hiçbir mektup artık beni ikna etmiyor hayata..

Kurbati

Gece lambası kırmızı bir kadın yapıyor beni
Oysa limon ağaçları bahçede küçük sarı güneşler taşıyor.
Dokunsam bile onlara yanmam. Ne tuhaf!
Bir oyuncak ayım vardı, ismi Işıldak.
Bir kızkardeşim vardı saçları simsiyah
Ne tuhaf böyle hatırladıkça herşeyi,
Ağrı Dağında saçlarımı karla yıkamak.
Kırmızı bir mum olsam yakışırdım şamdanıma
Oysa çok üşüyor ellerim bu akşam...

Martılardan duygulanmadım hiç, ne tuhaf!
Ben belki denizden bile eski biriyim.
Başka isimler bulmak isterdim martılara
Kirloş mesela kirloş desem artık onlara.
Kasapların perdeleri boncuktan
Et. Kan. Ve o boncuklu şıkırtılar
Ne tezatlı bir şey, ne tuhaf
Ne tuhaf acıyla hiç konuşmamak.

Gece lambası kırmızı bir kadın yapıyor beni
Herşey şimdi itiraf edilmeli:
Kocam bir çingeneydi.
Eşiniz bir çingene mi hanfendi? diye sorarlardı.
Hayır efendim derdim, hayır eşim bir sanatkardır.
Eski yırtık gecelikler, eski yırtık çarşaflar
Eski, yırtık bir sızıyla sevişirdik.
Herşey şimdi itiraf edilmeli:

Bir picaması bile yoktu benim kocamın baylar.
İnsan çingeneyse, yani ruhu çizgiliyse
İnsan acıyla yalnızca sevişebilir baylar!
Soruyorlar. Soruyorlar:
"Ellerin neden titriyor sevgilim"
Bilmiyorlar doğmadan öldürdüğümü üç-beş çingeneyi.
Üç-beş dünya kaldı artık aramda dünyayla
Artık açıklayamam bir türlü.
Ne tuhaf geçmişim kırmızı bir kadın yapıyor beni.
Herşey şimdi itiraf...

Bulurlar sabaha siyah, çirkin bir balık olarak
Açıklayamazlar artık beni bin türlü.
Bilmeyecekler, bilmeyecekler bir çingenenin
İsmini vererek kendime öldüğümü.
İsmim...İsmim...İsmim Kurbati.

Yakışmadı bu ölümde, hiç yakışmadı Didem Madak'a....

sanem uçar

Vivaldi, yaz ve ben

2011-07-17T20:38:00.008+03:00

Barok dönemin önemli bestecilerinden Vivaldi, bir çok özelliğiyle önemli bestecidir ama biz onu niyese Dört Mevsim Konçertosuyla tanırız. Oysa konçerto konusunda bir rekora imza atmıştır, beşyüzden fazla konçertosu vardır. Hepsi bir yana "Dört Mevsim" bir yana mı denildi bilemiyorum. Vivaldi demek Dört Mevsim Konçertosu demek gibi bir algılayış söz konusu.

Gerçekten bu dört bölümden oluşan konçerto muhteşem bir konçertodur. Hiç söze, yada renge gerek kalmadan mevsimlere ait özellikler müzik diliyle öylesine güzel dokunulmuştur ki her bölümde mevsimlerin tüm özelliklerini hissedebilirsiniz.

Ben Yaz bölümünü ( Concerto No. 2 in G minor, Op. 8, RV 315, L'estate (Summer) özellikle ayrı bir yere koyarım.

Çünkü yaz çok hoşlandığım bir mevsim değildir. Sıcağı sevmiyorum.

Sıcağın etkisiyle yaz aylarında insanların davranışlarına yansıyan uyuşukluk yada bezmişlik, herşeyden vaz geçme duygusu insanlarda tüm verimliliği düşüren bir olgu gibi algılıyorum.

Kuşkusuz günümüzde çözümler mevcuttur ancak bu çözümle benim için pek doğal şeyler olmadığından ve anlık olması sebebiyle yaza karşı duyduğum kötü düşüncelerin yok olmasını sağlamıyor.

Bir yerden gelecek minik bir esintiyi beklemek ve bu esintiyle kendine gelmek yaz aylarının bende sürekli olarak bir şeyler bekleme ihtiyacına denk gelmesi de yazı pek sevmememde etken.

İşte Vivaldi bu konçertosunda yazı o kadar güzel betimlemiş ki yaz aylarının insanda oluşturduğu o anlamsız tembelliği, uyuşukluğu notalarla ortaya koyması inanılmaz. Tabikii yaz aylarının o kendine özgü sıcaklığının arasına yerleşmiş doğaya ait özelliklerde çalgılarla son derece güzel ortaya konmuş. Sivrisineklerin vızıltısını bile duyabilirsiniz. İnsanı kendisine getirecek olan yaz yağmurlarının sesi ve o bekleyiş te vardır notaların arasında.

Bu açıdan bakınca Vivaldi denilince Dört Mevsim Konçertosunu hatırlamak normal.

İşte yaz ayının bu vıcık vıcıklığında zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamak en akıllıca olanı. Etrafa akşama ait serinlik çöktüğünde bir nefes almak için gittiğim her zamanki mekanlarımdan birinde şaşmaz sütlü filtre kahvemin keyfini çıkarırken bir kez daha bu efsunlu kentin artık bu insanları taşıyamadığını ve imdat çığlıkları attığını fark ettim.

Öylesine dipdibe oturmak zorunda kalıyorsunuz ki insanlarla sanki çok geniş bir aileymişiz gibi bir duyguya kapıldım. Sadece insanlar birbirilerinin konuşmalarına katılmıyorlar. Kendi aralarında konuşmaların devam ettiği ve kulak kabartığınızda herkesin konuşmalarını kolaylıkla duyabileceğiniz anlamsız bir samimiyet ortamında caddelerden geçen arabaların sesleri, etrafa yayılan farklı müziklerle yaz çok daha fazla işkence şekline dönmüş durumda. Vivaldi bu çağda yaşasaydı bu eser nasıl bir şekil alırdı diye hayal kurarken, yan tarafımda oturan aileye gözüm ilişiyor .

Yaklaşık birbuçuk, bilemediniz iki yaşındaki kız çocuklarıyla keyif yapmaya gelen bir anne baba düşünün.

Ama kızımız yürümeyi yeni öğrenmiş ve ayakta durmanın hatta koşmanın onda yarattığı büyük bir keyifle durmaksızın anne yada babasının kucağından yere inme naraları sonucunda kazandığı zaferle anne ve babasına keyifsiz anlar yaşatıyordu.

Hemen dışarıda ise 40-50 yaşlarında bir sokak adamı dağılmış kirli saçlar ve birbirine karışmış sakallarıyla elinde taşıdığı bir şeyleri satmaya çalışıyordu. Belli ki aynı zamanda alkolikti. Alkolizmin kişide oluşturduğu her türlü davranışa sahipti. Ama kimseye zararı yoktu. Satmaya çalıştığı şeyi tam olarak görmüyordum belliki ucuz bir şişe şarap için kendince seçtiği bir yöntemdi.

Yaramaz kızımızın ayağı yere değer değmez dışarı koşuşturmasında anne yada baba sırayla kızlarını geri getiriyordu ki kızımızın son isyanında sokak adamımız kıza bağırdı. Sözleri de pek anlaşılmıyordu. "İçeri gir" demiş olabilir. Arabalar vızır vızır işliyor ve her an bir anlamsızlık olacak cinsten bir durum söz konusu...

Kızımızın babası koşarak kızını kucağına alırken hangi duygu içindeydi bilinmez ama minik kızın dilinden dökülen bir tek sözcük o kadar anlamlıydı ki.

Bu sokak adamını tanımlamak için bir çok cümle kullandım. Kullandığım cümleler bir durumu açıklayabilmek adına olduğu kadar başkaları için ayrımcılığı çağrıştıran cümlelerde.

Minik kız ise gülümseyen yüzüyle bir tek sözcük kullandı. Öyle sıcak ve öyle doğal ki çocukluk hallerimiz. Neler oluyorda değişiveriyoruz büyüdüğümüzde?

Bir tek sözcük takılı kaldı kulaklarımda, içinde bir çok sorunun cevabını barındıran;

"Dede..."

sanem uçar

İnsanız sonuçta...

2011-07-10T04:35:00.007+03:00

Hayvanların doğal ortamında yaşamasından yana biri olmama rağmen evimde beslediğim Pakize adında bir kedim var. İlk cümlede insan denilince çelişkili durumların var olduğunun kanıtı gibi duruyorum . Ama inanın bu konuda oldukça masumum.

Belkide evde beslenebilecek en kolay hayvanlardan biri kedidir. Özellikle büyük şehirlerdeki sokak kedilerinin yaşantılarına baktığımızda evde beslenen kediler şanslı bile olabiliyor. İster evde, ister sokakta , şekli ,cinsi beni hiç ilgilendirmeden kedilere ayrıca bir hayranlığım da var. Onların eğitilmiş olmalarına rağmen kendilerine ait özgür ruhlarını çok fazla seviyorum.

Pakize ise yaşantımıza çok ilginç bir şekilde girdi. Çalıştığım okulda derse başlamak için dolabımı açtığımda annesi dört yavrusuyla yeni doğum yapmış bir şekilde bana bakıyordu ve öylece dona kalmıştım.Çünkü yavrularını korumak için her türlü çareye başvuracak bir ses ve hareketle beni olduğum yere mıhlamıştı.

Sınıfın içindeki bir anlık kargaşayı düşünebilirsiniz. Dolabın kapağı kapatıldı ve anne kedi yavrularına zarar vermeyeceğimizi anlayıp bizlere güvenene kadar oldukça zor günler geçirdik. Bir şekilde yaşamlarını sürdürebilmek için öğrencilerle birlikte yaptığımız çalışmalar sonrasında müzik dersi genellikle koşa koşa gelinen bir ders olmasına rağmen daha da artan sevgi seline de maruz kalmıştı doğal olarak.

Bir kaç hafta sonra ayaklanan yavrular öğrenciler arasında paylaşılarak evlere götürüldü. Pakize de bir öğrencinin evine götürülen kedilerden biriydi. Ancak bir kaç gün sonra Pakize doğduğu yere geri getirildi. O günü piyanonun üstünde geçirirken onu tek başına sokakta bırakmaya gönlüm razı olmadığından bir ayakkabı kutusunda hayatının ilk uzun yolculuğunu yaparak evimize gelmişti.

Aradan dört yıl geçti ve doğal olarak ailemizin bir ferdi gibi kabul gördüğünden bizimle yaşamaya devam ediyor. Her kedinin benzer davranışlar gösterdiğini düşünüyorsanız bu düşünüş doğru olmakla birlikte kendilerine özgü özellikleri de vardır.

Uysal bir kedi olduğunu söyleyebilirim ve gerçekten iyi avcıdır her kedi gibi...

Pakize sayesinde yaz günlerinin belalı canlıları sinekler bizler için sorun olmaktan çıkmıştır. Onun çevik hareketlerle uçan en ufak bir haşereyi dahi yakalayıp etkisiz hale getirmesi görülmeye değerdir. Uçan haşereler dışındaki ilk önemli avcılığını da minik bir kertenkeleyi yakaladığında usta olduğuna kesinlikle karar vermiştik.

Doğasında var olan ve asla da yok edilemeyecek avlanma güdüsüyle bizler için zararlı olan canlıları yok ettiğinde tüm övgüleri ve sevgi muhabbetlerine maruz kalan Pakize, bizlerin anlamsız davranışlarına hiç aldırış etmeden her av sonrası keyifle bir kenara kıvrılarak uykuya geçmiştir.

Dikkatinizi çekti mi bilmiyorum ama denizlerin bir yerde süsü gibi algıladığım martılar son zamanlarda balıkçı kulübelerini terk edip şehrin kırmızı damlarını kendilerine mekan olarak seçtiler. Bu durum özellikle Pakize'nin pek hoşuna gidiyor. Sanki onları yakalayacakmış gibi yaptığı hareketleri izlemek oldukça keyifli. Tabii martıların Pakize yi hiç ciddiye almayarak kahkaya benzer çığlıklarına da gülmemek elde değil.

Aynı davranışı kargalara da yaptığını itiraf etmeliyim. Gökyüzünün bu gerçekten ilginç ve ürkütücü kuşu tüm dünyayı o yaratmış gibi bakışıyla beni korkutuyor ama Pakize nin hiç umrunda değil. Bu arada benden; "korkusuz kızım benim!!!!"şeklindeki çığlıklarımı tahmin edebilirsiniz.

Kısacası Pakize ile yaşam gerçekten kendine özgü renkleriyle bir şekilde devam ederken bugün çok daha farklı bir şey yaşadım ve dehşete düştüm. Minicik bir serçe bizim Pakize nin avlarından biri oluvermişti. Önünden serçeyi nasıl aldığımı bilmiyorum ve çığlık çığlığa; "Bunu nasıl yaparsın ?" diye kendi kendime söylenirken Pakize olup bitenin şaşkınlığıyla serçenin peşinde miyavlamaya devam ediyordu. Birden; " nasıl öldürürsün serçeyi, sen katil misin?" gibi saçma bir soru sorduğumu fark ettim.

Allak bullak olmuştum. Eylem aynıydı ama ben farklı davranıyordum, insandım çünkü. İşime gelmeyen bir görüntüydü ve aynı davranış biçimi olumsuz olarak beynimde yankılanıyordu.

Öyle ya minik serçeydi o . Sevimli ve kimseye zararı olmayan bir canlı, ölümü kesinlikle hak edemez.Diğerleri zararlı canlılar o zaman ölümü hak ediyorlar. Bir anda aynı davranış biçimi hem kahramanlık hem de şerefsizlik olarak ne kadar kolaylıkla nitelendirilebiliyor.

Bir yerde yanlış var, doğa bildiği gibi akışını sürdürürken doğanın bir parçası olmamıza rağmen işine geldiği gibi davranan ve düşünen en zararlı yaratık yine biziz sanırım...

sanem uçar

Henri Rousseau

2011-07-05T00:24:00.019+03:00

Benim için belkide en ilginç ressamlardan biridir Henri Julien Félix Rousseau (21 Mayıs 1844 - 2 Eylül 1910)

Açıkcası resimlerini seviyorum.

Fransız post-empresyonist ressam olarak nitelendirilen Rousseau'un resimlerindeki primitif üslup hoşuma gidiyor. Hele yaşamı, çok daha ilginç.

Bir muslukçunun oğlu olarak Loire Vadisi'ndeki Laval'da dünyaya gelen sanatçı ebeveynleri borçları yüzünden şehri terk etmek zorunda kalınca yatılı okulda okumaya başlar. Okul hayatında oldukça başarısız olmasına rağmen resim ve müzik derslerinde başarılı olduğu söylenmektedir. Hatta bu anlamda ödüller bile aldığı rivayet edilmektedir.

Bilinen ise bir memur olarak yaşamını sürdürmüş olmasıdır. Memur olarak yaşamını sürdürürken bazı resimler yapmasına karşılık asıl resim alanındaki üretkenliği memurluktan emekli olduktan sonraki zamana denk gelir.

Resimleri tabiki o dönem hiç beğenilmez hatta alay konusu bile olur.

Bu konuda hiç kimseden bilgi anlamında yardım almadığı söylemiş olsa da sonradan Félix Auguste-Clément ve Jean-Léon Gérôme'dan tavsiyeler aldığını itiraf ettimiştir. Ama dürüst olmak gerekirse kendi kendini yetiştiren ressamlardan biridir.

Açıkcası hayal dünyasına hayranım. Fransa dışına hiç çıkmamış olsa dahi, anlatılanlardan yola çıkarak ve hayal gücünü kullanarak yaptığı vahşi orman resimleri ve egzotik resimler gerçekten çok hoştur.

Bu anlamda seraları gezmek ona yeterince ip ucu vermiştir.

Bir de kendi kendine icat ettiğini öne sürdüğü "Manzaralı Portre" adını verdiği resimleri vardır. Bunlar genellikle en sevdiği yerin manzarası önüne yerleştirdiği kişilere ait portrelerin birleştirilmesiyle oluşmuştur.

Özellikle eğitim almadan yaptığı resimler o dönemin entellektüel yapısında çok ciddiye alınmamış, resimleri ilkel ve kaba bulunmuştur. Hatta biraz da donuk...

Buna rağmen 1886 yılında resimlerini düzenli olarak sergilemeye başlamıştır. Salon des Indépendants'da sergilediği resimler için önceleri fazla rağbet oluşmamışsa da sonraları takipçileri olmaya başlamıştır. Hatta Henri Matisse gibi genç avangart ressamlarının eserleriyle birlikte sergilenen eserleri olmuştur.

Pablo Picasso'nun da kendisiyle tanışmak için sergiye gittiğine dair söylentiler vardır.

Ama bana göre en güzel tarafı bu sanatçının resimlerini yapabilmek için yaşantısını sürdürebilmek adına yarı zamanlı işlerde çalışması ve hatta sokaklarda keman çalmasıdır. İnançlı bir sanatçı:)

Ne yazık ki kendi başına öldüğü söylenebilir. Cenazesine yedi arkadaşının katıldığı bilinmektedir.

Bunlar;

Ressam Paul Signac ve Manuel Ortiz de Zárate, Robert Delaunay ve karısı Sonia Delaunay, heykeltraş Constantin Brancusi, Rousseau'nun ev sahibi Armand Queval ve Brancusi'nin yaptığı mezartaşına şu satırları kazıyan Guillaume Apollinaire'dir.

Selam sana
Kibar Rousseau kulak ver bize
Delaunay ve karısı, Bay Queval ve ben
Cennet kapılarından bavullarımız vergisiz geçsin
Biz de sana boya ve tuval getirelim
Sen de vaktini bu gerçek evrende
Hoşça resim yaparak geçirirsin
Bir zamanlar resmimi yaptığın gibi
Yıldızlara bakarken

Sizleri bilmem ben hala büyük bir keyifle bu aykırı ressamın resimlerine ara sıra bakıp gülümsüyorum...

sanem uçar

Neler oluyor?

2011-06-30T03:06:00.003+03:00

"Neler olmuyor ki?" şeklinde bir yanıt son zamanlarda en fazla kullandığım soru cümlesi haline dönüştü. Dilimde tüy bitti, artık açıklamaktan da, umut etmekten de bıktım düşüncesinin ağırlıklı olarak hissedildiği bir çeşit isyan cümlesi de aslında.

Soru cümlesi olmasına rağmen benim için içinde bir çok yanıtı bulunduran bir cevap niteliği de taşıyor üstelik.

Herkesin kendisini her konuda otorite saydığı bir ülkede yaşamak zordur. Henüz; " Bu benim bilgi alanımda değildir bu sebeple fikrimi söyleyemeyeceğim" cümlesine rastlamadım örneğin. Garip bir şekilde yarım yırtık bilgilerle birşeyler söylemeye kalkışmanın yanında birşeyler yapan kişilerin uzmanlaştığı garip bir cennette yaşıyoruz. Onların cenneti ise benim cehennemim oluyor ama bu kişisel bir durum olduğundan sesimi çıkartmaya hakkım yok.

Genel anlamda böylesine bir ruh haliyle dolaşıyorum son zamanlarda...

Mesleğim ve yaşadığım kent itibarıyla müzikte neler oluyor diye devamlı bir takip içersinde olduğumdan efsunlu kentte yapılan müzik etkinliklerinin hepsine yetişebilme imkanı kuşkusuz yok ama yetişebildiklerimde çoğunlukla düşünmeden edemiyorum.

Neogazino İstanbul Kültür Etkinlikleri adıyla bir çalışma yapıldı geçenlerde. Çoğunluk için mutluluk içeren bir organizasyon bu aslında.

13 mayıs 2011 akşamıı başlayan Neogazino programı altı hafta boyunca Armada Otelde hava koşullarının el verdiği sürece kaliteli eğlence kültürünü özleyenlere müzik ziyafeti sunacak.

Amaç; Osmanlı-Türk musikisi ile Türk sanat müziğini ayrıca jazz ı bir araya getirmek.

İşte bu amaç doğrultusunda sayfalar dolusu yazı yazılabilir. Öncelikle Türk sanat müziği Osmanlı-Türk müziğinden bağımsız bir müzik midir? gibi bir soru sorulabilir. Gelinen noktada verilecek cevap "evet " olmalıdır. Çünkü gerçekten kökeni Osmanlı saray müziğine giden bu müzik kültürümüz öylesine büyük değişikliklere maruz bırakılmıştır ki, ortaya çok daha farklı bir müzik türü çıkmıştır diyebiliriz. Haa bu sonuçtan memnun olup olmadığımız ise ayrı bir tartışma konusu olabilir.

Gazino kültürüyle geçmişi oldukça eskilere giden bu müziğimizin uğradığı erozyonları hep birlikte unutmuş olduğumuzu bir kez daha görmekteyim. Cumhuriyet döneminin yeni oluşmaya başlayan burjuva sınıfının eğlence türü olan bu etkinlikler o zaman için bu müziğe çok fazla zarar vermemesine karşılık radyolardan dinlenen bir çok eserin canlı bir şekilde sunulması dönemin nesnel koşullarında eleştirilecek bir şey değildir. Gerçekten o dönemin sanatçıları müziklerine leke sürülmesine izin vermeden müzik yapıyorlardı.

Bildiğimiz gibi gelişen süreç içersinde değişen Türkiye' nin ekonomik yapılanmasıyla bu da şekil değiştirerek özellikle bu müziğin arabeskleşmesinde en büyük paya sahiptir.

Yeni kuşak dinleyicilere Türk Müziğinin kirlenmemiş şeklini sunmak gerçekten bana göre alkışlanacak bir eylemdir. Bu organizasyon kapsamında açılış Türk Müziğinin usta yorumcusu Münip Utandı ile yapılması da son derece doğru bir davranış şeklidir.

Kendisini sadece albümleriyle değil, aynı zamanda canlı konser programlarında dinlemiş ve izlemiş biri olarak günümüzde bu müziğimizi en doğru ve bilinçli bir şekilde yaşatmaya çalışan bir sanatçı olduğunu kolaylıkla söyleyebilirim...

Bu açılış konseriyle ilgili olarak sayın Doğan Hızlan'ın son derece güzel bir yorumu var 26 haziran 2011 tarihli yazısında.

Diyor ki;

"FASILIN ardından Türk müziğini iyi, doğru, güzel söyleyen solistlerden Münip Utandı sahneye çıktı. Türk müziğinin ağır bestelerinden popüler parçalara doğru, dinleyiciye her besteciden seçkin eserler sundu.
Münip Utandı’nın konseri içinde bir besteyi de kızı Merve Utandı söyledi.
Merve Utandı, TEV’in açtığı Nevzad Atlığ’ın başkanlığındaki jürinin oyuyla Safiye Ayla Ses Yarışması’nı kazanmıştı."

Gerek Münip Utandı, gerekse kızı Merve Utandı'yı aynı zamanda yakından tanıyan biri olarak etrafta yankılanan doğru seslerin nasıl olabileceği konusunda bir fikre sahibim. Eşsiz bir güzellik sunulmuştur.

Ancak bundan sonraki cümlelerini anlamakta zorlanıyorum sayın Hızlan'ın...

Konserin ikinci bölümü opera sanatçısı Efruze Elif Özel e ait.

Klasik batı Müziği eğitimi alan ve aynı zamanda operayı ayrı bir yerde tutan ben için gerçekten operalar farklı büyüde bir biçimdir. Bir insan sesinin eğitimle aldığı yolun en güzel serüvenlerinden biridir.

Ancak kim ne derse desin bir opera sanatçısının şan tekniğiyle Türk Müziği söylemesini kabulde zorlananlardanım. Gerçekten birbiriyle böylesine ters iki şarkı söyleme biçiminin bir araya gelmesi bir diğerinin yok edilmesiyle sonuçlanır.

Hangisi yok edilecek?

Genelde çağdaşlaşma adına benim kültürüme ait olgular yok edilir. Türk müziği şan tekniğiyle söylenemez, söylenmemeli. Bu Türk müziğinin yok edilmesi için en kolay yöntemlerden biridir.

Sayın Hızlan çok beğenmiş olmalı ki yazısınının devamında sayın Efruze Elif Özel ile ilgili övgüleri var.

Garip bir duygu durumu yaşarken tam bu aşamada aynı konuyla ilgili olarak sayın Atilla Dorsay'ın yazdıklarına takılıyor gözlerim. İster istemez yalnız olmadığımı hissetmenin tatlı sıcaklığını duyuyorum.

Sayın Dorsay özellikle Münip Utandı ile ilgili düşüncelerini aktarırken son derece güzel cümleler kullanmış:

"Çok değerli şarkıcı, Kalan Müzik'den çıkan albümleriyle tanıdığım Münip Utandı'yı ilk kez sahnede görüp dinlemekten utandım!... Öylesine hakim ki eski musikimize, yorumdan sözlere herşeyin öylesine hakkını veriyor ki... Ondan diyelim ki Dün Gece Yeis İle Kendimden Geçtim gibi bir şarkıyı dinlemek, başlıbaşına bir müzikal maceraydı. "

Bundan sonraki cümleleri ise duymayı istediğim cümleler oluyor;

"Gerçi sonrası o kadar parlak gelmedi. Sarışın, incecik, şık, havalı ve de tiz sesli bir 'assolist' hanım, gerçek musikimizden çok Yeşilçam filmlerinin tanıttığı 'fantazi' türü şarkıları, oldukça mekanik bir ses gösterisi biçiminde teganni etti. Ne melodinin içine gömüldüğü, ne de sözlerin anlamını keşfettiği söylenebilirdi. "

Evet bizim müziğimiz aynı zamanda içinde edebiyatı da barındıran bir müziktir.Bu sebeple şarkılardaki sözler hemen hemen şiirle eş değerde özellikler gösterir. Bu sözlerin anlamının içinde kaybolmadan bu müziği yorumlamak en büyük hatalardan biri olmakla birlikte, şan tekniğinin yapısında olan özellik müziği farklılaştırdığı gibi sözleri de farklılaştırır.

Birilerinin bunu dile getirmesi ne büyük mutluluk...

Ne büyük mutluluk ta, ne değişecek? hiç bilmiyorum...

Bildiğim; NEOGAZİNO nun önümüzdeki günlerde farklı etkinliklerle devam edecek olması.

Yukio Mishima

2011-06-17T01:28:00.008+03:00

Okuduğum her edebiyat eserinde daima yazan kişinin yaşantısından izler vardır diye düşünmüşümdür. Eserler yaşanılanlardan yola çıkılarak bizlere sunulan kişisel dünyalardır aslında. Bizler o kişisel dünyalarda kabullerimizi, retlerimize, duygularımızı, düşüncelerimizi gördüğümüz oranda beğenilerimizi oluştururken, yazanla kesinlikle uyuşmadığımız anlarda dahi bazen yazan kişinin kurgusundan, kaleminin güçlülüğünden veya bir çok şeyden etkilenerek kendi dünyamıza kabul edebiliriz.

Yukio Mishima benim için bir çok konuda aynı fikir ve düşüncede olmadığım halde içsel dünyamda iz bırakan edebiyatçılardan. Japonya' ya ait her sanat gerçekten kendine özgü bir yapı sergiliyor. Genel anlamda saygılı, itaatkar ve kibar olarak tanımlanan Japonların özellikle sadece Yukio Mishima'da değil, Japon edebiyatının büyük bir kısmında, sinema sanatında genellikle kabul görmeyen çoğu konuların çizilen bu karakterin dışında bol miktarda kullanıldığını görmekteyiz.

Özellikle şiddet olgusunun bol miktarda kullanıldığı bilinen bir gerçek. Doğal olarak bu saygılı ulusun böylesine şiddete dayalı eğilimlerinin bir sanat, bir gelenek biçiminde ele alınarak neredeyse kutsanması farklı şekillerde sanatın hemen her alanında kullanılması bu kültürün dışında kalanlar için zorlayıcı olmaktadır.

Yukima Mishima ise bu sınırları belki de en fazla zorlayan edebiyatçılardan biridir.

Asıl adı Kimitake Hiraoka olan edebiyatçı 1925 yılında Tokyo da dünyaya gelmiştir. Japonyanın yetiştirdiği en ünlü romancı ve oyun yazarlarındandır. Ölümü ise kendi eliyle 1970 yılında herkesin gözü önünde olmuştur.

Garip bir çocukluk dönemi olan Mishima büyükannesi tarafından izole edilmiş bir biçimde geçirmiştir. Hastalıklı ve zayıf bir bünyeye sahip olması sebebiyle annesinin elinden alınarak büyükannesinin gölgesinde geçen çocukluk yaşamı , hastalanması korkusuyla çoğunlukla evin içinde sadece kız kuzenleri ve onların oyuncaklarıyla oynanmasına izin verilerek geçmiştir.

Bir çeşit yaşamını anlattığı "Bir Maskenin İtirafları" adlı romanında bu dönem oldukça ayrıntılı bir şekilde anlatılmıştır. Diğer yaşamından kesitlerinde bulunduğu belkide otobiyografik bir roman diyeceğimiz bu eser duygu ve düşüncelerin oluş biçimini öylesine güzel aktarır ki, bu çocukluk döneminden pek rahatsızlık duymadığını görebilirsiniz.

Ancak 12 yaşındayken ailesinin yanına dönebilen edebiyatçının son derece disiplinli sert olan babasınından geleneksel Japon özelliklerine ait kavramları öğrendiğini ve bunları bir yaşam biçimi haline getirdiğini görmekteyiz.

Eski Samuray değerlerinin ulviliğine olan inanç yaşamında daima egemen olacaktır.

İkinci dünya savaşı sonrasında batılılaşma özellikleri gösteren Japonya'nın kendi değerlerinden uzaklaşıyor olmasını onur kırıcı bir davranış olarak kabul ettiğinden bu şekilde tutsak bir yaşam yerine ölümü tercih edecek bir seçim çok daha onurlu olacaktır.

Japon geleneklerinde olan Harakiri bilinen anlamda bir yok oluş, bitiş değil tam tersine ölümün kutsanarak kişinin arınmasıdır. Bir çeşit yok ediş olmasına rağmen ve içinde şiddet özellikleri taşımasına rağmen bütün bunlar Japon geleneğinde dünyanın üzerinde kesintisiz bir biçimde çağlayan saf bir kaynağın fışkırdığı bir imgedir.

Mishima Japonya’nın, “değişen duyguların etkisi altında modernizme adım atışını ve Batı ideallerinin ülkesi tarafından kalıcı kucaklanışı”nı öfkeyle eleştirerek Samuray değerlerini savundu. Bu anlamda zaten eski geleneklere sımsıkı sarılmış bir inancı olduğundan kurtuluşu bu olguda görmesi şaşırtıcı değildir.

Aynı zamanda gelenekçi yapısı nedeniyle faşizme varan düşüncelerini de anlamak zor gelmiyor insana. Babasının geçmişi Japonya'yı 250 yıl yöneten askerlere dayanırken ve yine babaannesininde köklerinin Samuraylara kadar uzanıyor olması onu kuşkusuz Nazizm ve Hitler hayranı yapacaktır. Doğal olarak bu gelenekleri sürdürebilmek için Karate ve Kılıç oyunlarında ustalaşmak için yoğun çaba harcayacaktır. Bu anlamda kendini geliştirdikten sonra Kalkan Derneği adlı yarı askeri bir örgüt kurmuş olması da şaşırtıcı gelmiyor açıkcası bana.

1970 yılının Kasım ayında, bu örgütün dört üyesiyle birlikte Japonya Silahlı Kuvvetleri’nin Tokyo’daki Ichigaya Kampı’nı ele geçirerek Japonya’nın silahlanmasını yasaklayan savaş sonrası anayasasını suçlayıcı bir konuşma yapıp samuraylar tarafından uygulanan bir çeşit harakiri ‘seppuku’ yapması da...

Üstelik tüm yapıtlarında inançları doğrultusunda yapacaklarının bir çeşit özeti var.

Mishima söz konusu olduğunda bu denli milliyetçi bir yapıya sahipken eşcinsel olması da tartışılabilecek ayrı gerçeklerden biri. Bu konuyla ilgili düşüncelerine de kitaplarında rastlayabilirsiniz.

Hastalıklarla geçen bir çocukluk döneminde çocukluk hayallerinin arasında yaşam ve ölümle hesaplaşma sürecini kanlı bir intiharla süslemiş olmasının izlerine de rastlıyoruz. Özellikle çocukken Guido Reni’nin ‘Aziz Sebastianus’ adlı tablosunu görür görmez bu fotoğrafa bir çeşit tapınması kanın ve kan dökmenin hazzı ileriki yaşamında onunla birlikte olacaktır.

Edebiyat sahnesinde yerini aldığı zaman iç içe geçen cinsellik, ölüm, şiddet ve haz Mişima’nın tiyatro eserlerinde karşımıza çıkar.Geleneksel özelliklerin arasına sıkıştırdığı sembollerle son derece kışkırtıcı özellikleri gözler önüne serer.

Hayatı boyunca üç kez Nobel Edebiyat ödülüne aday gösterilmiş yazar Yukio Mishima; 143 öykü, 20 roman, 52 oyun ve 13 makale yazmıştır.

Başlıca eserleri;

Bir Maskenin İtirafları/ 1949
Aşka Susamak/ 1950
Yasak Renkler/ 1953
Dalgaların Sesi/ 1954
Golden Pavilion Tapınağı/ 1956
Kyoko’nun Evi/ 1959
Şölenden Sonra/ 1960
Denizi Yitiren Denizci/1963
Yaz Ortasında Ölüm /1966

Evet yaşamı ve yazdıklarıyla pek kabul görmeyen bu edebiyatçı gerçekten usta kalemiyle kendine göre kurduğu bir dünyada inandığı gibi yaşayan ve inaçlarıyla var olan güçlü bir kalemdi.

Kawabata, Nobel'in kendisinden önce Mişima'ya verilmesi gerektiğini söyler. Onun için "dünya çapında olağanüstü bir yetenek, 300 yılda bir doğan dahîlerden biri. Benden çok yukarılarda" demiştir.

Gerçekten onun okuduğum kitapları arasında olan Bir Maskenin İtirafları bir çok anlamda zorlandığım gerçekleri içinde barındırmasına rağmen insanların sosyal baskılardan kendisini korumak amacıyla bir "maske" arkasına saklanması gerçeğini en çarpıcı şekilde gözlerimizin önüne seren romanlardandır…

sanem uçar

El Sistema

2011-06-09T00:26:00.006+03:00

Klasik Batı Müziği eğitimi almış, eğitiminden sonra uzun yıllar müzik eğitimciliği görevini yerine getirmiş biri olarak kuşkusuz Klasik Batı Müziğinin bir çok anlamda kişinin müzikal yolculuğunda gelecek günler için müziğin dışında da çok önemli olduğuna inanan bir insanım. Ve bana bu anlamda eğer bir gün Türkiye dışında yaşamak istediğin bir ülke var mı ? diye sorulmuş olsa vereceğim cevap; "Venezuela, " olur.

Klasik Müziğin beşiği olacak her yeri atlayarak Latin müziğinin egemen olduğu bir ülkeyi tercih etmem şaşırtıcı gelebilir kişiye ama eğer "El Sistema" kavramını duyduysanız bu seçimimin nedenini kolaylıkla anlayabilirsiniz.

Gerçekten bu dünyada hayranlıkla izlediğim bir proje varsa o da El Sistema dır.

Mavi gezegende yapılmış ve son derece iyi sonuçlar alınmış belki de tek proje bu.

Peki nedir El Sistema?

Venezuela bir çok anlamda Türkiye'ye benzer özellikler gösteren ülkelerden biri. Az gelişmişlik bu ülkede bir çok anlamda sınıfsal anlamda uçurumlar meydana getirirken Caracas'ın baririolarında yaşayan halk yoksulluk ve suçluluk oranının son derece yüksek olduğu yaşam koşullarında yaşayan halk için Jose Antonio Abreu adlı son derece başarılı bir ekonomistin kafasındaki bir hayalin gerçekleşmiş şeklidir.

Ekonomist kimliğinin yanında son derece iyi bir müzik eğitimi alan Abreu "El Sistema" yı yoksulluğun üstesinden -müziğin sağlayacağı manevi zenginlikle- gelmeye çalışmak olarak anlamdırırken kafasındaki proje o zamanlar pek çok kişi için oldukça uçuk olarak nitelendirilmiştir.

1975 yılında 12 çocukla başlayan serüveninde kafasındaki çözüm; "yoksulluk ve suçla çevrili yaşamlara yüksek kültür esirgendiğinden eğer bu yüksek kültür verilecek olursa değişim mutlak olacaktır" şeklindedir.

Bu fikir peşinde koşan Abreu ülkesindeki 10 iktidar döneminde bu projesi için durmadan çalışmıştır. Yaşama potansiyel suçlu olarak başlayan çocuklar bu proje kapsamında orkestra üyesi ve müzisyenlere dönüşmüş durumda.

Bugün yaklaşık 260 bin öğrencisi, neredeyse hepsi barriolarda yaşayan çocukların yürüme menzilinde 270 müzik merkezi (nucleo olarak da biliniyor), 15 bin eğitmeni, 102 gençlik, 55 çocuk ve 30 senfoni orkestrasıyla dünyaya örnek olacak bir müzik eğitim sistemi getirmiş durumdadır.

İşte bu mucizenin tanımıdır ve mucizenin elle tutulur gözle görülür şeklidir.

Çok basit bir sistemleri var, bu yoksul mahalledeki çocuklar her öğleden sonra üç-dört saatlerini bu merkezlerde müzik yaparak geçirecektir. Bu merkezlerde alınan eğitimle kendini gösteren öğrenciler orkestralara yada korolara girebilecektir. Çocukların hayatında doğru bir umut yaratmak şeklinde kendini gösteren bu proje gerçekten öyle bir başarı gösterdi ki şu anda Venezuela dünyada en fazla Klasik Müziğin dinlendiği bir ülke durumunda.

Konuya ilgi duyabilecekler için bu mucizeyi anlatan belgesel de yapılmış durumda.

1-“Tocar y Luchar” (Çalmak ve Döğüşmek) 2004 yapımı bu belgesel Cine Las Americas Uluslararası Film Festivali ve Albuquerke Latino Film Festivali’nde “en iyi belgesel” olmak üzere birçok ödül almıştır.

2-“El Sistema” 2009 yılında Paul Smaczny ve Maria Stodtmeier tarafından yapılmıştır.

Tam bu aşamada bir video izleyelim;

Evet, belki şimdi beni çok daha iyi anlayabilirsiniz. En büyük hayalin nedir? diye sorsalar hiç çekinmeden bu sistemin içinde bir müzik eğitimcisi olabilmek derim.

Şu anda dünyanın hemen her yerinde El Sistema örnek alınarak uygulanmaya başladı. Biz henüz sanatı görmemezlikten geldiğimiz için bu anlamda bir proje geliştirmiş değiliz ama ben bu konuda umutlu olmaya devam edeceğim.

Evet şu anda dünyanın en yetenekli müzisyenleri Venezuela dan çıkmaya devam ediyor. Bunlardan biri kuşkusuz sempatik tavırlarıylada herkesin beğenisini kazanan Gustavo Dudamel.

Gustavo Dudamel de müzik yaşamına El Sistema’da keman öğrenerek başlamış kişilerden. Daha sonra Simón Bolívar Gençlik Orkestrası’nın şefi olarak ünleniyor. Gustav Mahler Uluslararası Orkestra Şefliği Yarışması’nı kazandığında sadece 23 yaşındaydı. Gustavo Dudamel şefliğindeki Simón Bolívar Gençlik Orkestrası ise dünyanın en iyi ilk beş gençlik orkestrası içinde gösteriliyor. Bu orkestrayı çalarken izlemek, hatta fotografını görmek bile bilinen orkestralardan ne kadar farklı bir havası olduğunu anlamaya yetiyor.

Klasik müziğin ritüelleşmiş özelliklerinden çıkarak yaşama ait müziksel tepkileri de tarzlarının ta içine alan bu orkestra gerçekten kulaklara müzik ziyafeti vermenin dışında görselliğiyle de ilgi topluyor.

Şu anda çok mutlu olduğum konuların başında da 8-9 Ağustos 2011 tarihinde bu ünlü orkestra ve şefi İstanbul' da izleyecek olmamız geliyor.

İKSV, tüm dünya için ilham verici bir örnek oluşturan El Sistema'nın kurucusu José Antonio Abreu ile dünyaca ünlü şef Gustavo Dudamel yönetimindeki Venezüella Simon Bolivar Senfoni Orkestrası'nı Ağustos ayında üç günlük etkinlikler serisiyle İstanbul'da ağırlayacak.

Evet dünyada güzel şeyler de oluyor:) Sizleri Dudamel ve bu olağanüstü orkestrayla başbaşa bırakıyorum;

sanem uçar

Ahmet Arif

2011-06-02T20:30:00.011+03:00

21 Nisan 1927 yılında Diyarbakır'da dünyaya gelen Ahmet Arif sanırım hepimizin şiir geçmişinde yer alan önemli isimlerden biridir. Şiirlerindeki olağanüstü lirizmle gelecek günlerimizde de baş tacı şairlerimizden olacaktır diye düşünüyorum.

1927 yılında başlayan yaşam serüveni 2 Haziran 1991 de noktalanmıştır.

Bugün Ahmet Arif' in ölüm yıldönümü.

Tüm günüm onun Hasretinden Prangalar Eskittim adlı şiir kitabından şiirler okumakla geçti. Her okuyuşumda ilk okuduğum andaki tadı aldığım ender şairlerimizden. Hatta ona ve şiirlerine duyduğum hayranlık gün be gün artmakta da üstelik. Nasıl güzel bir dili var, belkide Türkçe'yi en iyi kullanan şairlerimizden.

Tüm şiirleri benim için unutulmazdır. Bir çok yönüyle ayrı bir yerde tuttuğum bu şair şiirlerinde anlamsız imgelerden olabildiğince kaçmıştır. Ve onun imgeleri kendine özgü farklı vuruculukta duygusal ve düşünsel anlamda gerçekliği içinde barındıran imgelerdir. Bu sebeple her şiiri son derece çarpıcıdır benim için.

Dünyaya baktığı pencere siyasi kimliğiyle öylesine ince bir noktada birleşmiştir ki aynı görüşü paylaşmayan insanların dahi bunların dizeleşmiş halinden etkileneceğini düşünmekteyim.

Yine çok sevdiğim şairlerimizden Gülten Akın'ın onu çok iyi ortaya koyan cümlelerini paylaşmak istiyorum;

"Ahmet Arif'in şiirine, umudun, inceliğin, korkusuzluğun şiiri demişler. Ekleyeceğim; Onun şiiri, onurun ve alçakgönüllülüğün, derinliğin ve yalınlığın şiiridir"....

Gerçekten Ahmet Arif'i ve şiirlerinin özelliklerini daha iyi anlayabilmek için Ahmet Oktay'ın Karanfil ve Pranga adlı çalışmasını okumanızı önerebilirim.

Şiirleri en fazla bestelenen şairlerimizdendir. Bu anlamda kendime göre bir düşünceyle şiirlerin bestelenmesine karşı olmakla beraber belkide şiirlerin tanıtılması ve yayılması anlamında bir katkı sağlayabileceğini de ret etmeyerek Cem Karaca'nın bir bestesini almak istiyorum;

UNUTAMADIĞIM

Açardın,
Yalnızlığımda
Mavi ve yeşil,
Açardın.
Tavşan kanı, kınalı-berrak.
Yenerdim acıları,kahpelikleri...

Gitmek
Gözlerinde gitmek sürgüne
Yatmak,
Gözlerinde yatmak zindanı
Gözlerin hani?

"To be or not to be" değil.
"Cogito ergo sum" hiç değil...
Asıl iş, anlamak kaçınılmaz'ı,
Durdurulmaz çığı
Sonsuz akımı.

İçmek,
Gözlerinde içmek ay ışığını,
Varmak,
Gözlerinde varmak can tılsımına
Gözlerin hani?

Diyarbakır Lisesinden mezun olduktan sonra Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü’nde okuyan Ahmet Arif 1940-1955 yılları arassında değişik dergilerde şiirlerini yayınladı.

Şiirlerini yazarken o dönemler egemen olan garip akımına hiç öykünmeden kendi dilini bulan Ahmet Arif gerçekten şiirleriyle Türk Edebiyatının zenginleşmesinde katkıda bulunan şairlerdendir.

Kendi sesinden Suskun şiiri...

HANİ KURŞUN SIKSAN GEÇMEZ GECEDEN

Yiğit harmanları, yığınaklar,
Kurulmuş çetin dağlarında vatanların.
Dize getirilmiş haydutlar,
Hayınlar, amana gelmiş,
Yetim hakkı sorulmuş,
Hesap görülmüş.
Demdir bu...

Demdir,
Derya dibinde yangınlar,
Kan kesmiş ovalar üstünde Mayıs...
Uçmuş, bir kuştüyü hafifliğinde,
Çelik kadavrası korugan'ların.
Ölünmüş, canım,ölünmüş
Murad alınmış...

Gelgelelim,
Beter, bize kısmetmiş.
Ölüm, böyle altı okka koymaz adama,
Susmak ve beklemek, müthiş
Genciz, namlu gibi,
Ve çatal yürek,
Barışa, bayrama hasret
Uykulara, derin, kaygısız, rahat,
Otuziki dişimizle gülmeğe,
Doyasıya sevişmeğe,yemeğe...
Kaç yol, ağlamaklı olmuşum geceleri,
Asıl, bizim aramızda güzeldir hasret
Ve asıl biz biliriz kederi.

İçim, bir suskunsa tekin mi ola?
O Malta bıçağı,kınsız,uyanık,
Ve genç bir mısradır
Filinta endam...
Neden, neden alnındaki yıkkınlık,
Bakışlarındaki öldüren buğu?
Kaç yol ağlamaklı oluyorum geceleri...
Nasıl da almış aklımı,
Sürmüş, filiz vermiş içimde sevdan,
Dost, düşman söz eder kendi kavlince,
Kınanmak, yiğit başına.
Bu, ne ayıp, ne de yasak,
Öylece bir gerçek, kendi halinde,
Belki, yaşamama sebep...

Evet, ağlamaklı oluyorum, demdir bu.
Hani, kurşun sıksan geçmez geceden,
Anlatamam, nasıl ıssız, nasıl karanlık...
Ve zehir - zıkkım cıgaram.
Gene bir cehennem var yastığımda,
Gel artık...

Onu anlatmaya gerek yok.

Okunmalı ....

Her zaman okunacak şairlerimizden biri olan bu büyük ustanın önünde saygıyla eğiliyorum

sanem uçar

Patates Kızartması ve Uludağ Gazozu

2011-05-31T21:13:00.005+03:00

Bugün annemin kulaklarını iyi çınlattım. Tüm anneler kesinlikle özeldir ama benim annem herşeyiyle farklılık gösteren kadınlardandır. Tüm dünyasını iki çocuğuna adamış ve bizler için her türlü fedakarlığı yapacak genel karakteristik anne rolünün dışında özellikleri de vardır ki açıkcası onu yazmak roman yazmakla eş değerdedir diye düşünüyorum.

"Geçmiş yıllar" hemen herkes için zor yıllardı sanırım bu sebeple insanlar arasında uçurumlar bu denli fazla olmadığından çok daha iyi iletişimler kurulabiliyordu. Annem; liseye başladığım dönemde özellikle okullar açılıp kara kış kendisini göstermeden tek sobanın olduğu ve tüm yaşam alanımızın hemen hemen bir odaya indiği zaman diliminde bizlerin ders çalışmasını engelleyecek koşulları kendince yok ederdi.

Çok rahatlıkla arkadaşlarına "çocuklarım ders çalışacak bu sebeple bana havalar ısınınca gelin "diyebilecek kadar rahattı. Yani o dönemde farklı arkadaşlıklar varmış ki kimse alınmaz ve annemin bu isteğini yerine getirirdi.

Ancak birgün bir arkadaşının aklını çelmesi sebebiyle bana, "ya kızım şu liseyi bitirdikten sonra üniversiteye gideceğine bir bankaya girip çalışsan..." gibi bir cümle kullanmıştı.Falanca bey de üstelik her türlü yardımda bulunacakmış...

Annemin yüzüne nasıl baktıysam artık söylediğinden çoktan pişman olmuş bir ifadeyle hemen mutfağına koşmuştu.

Banka ve bankacılık kendimi bildiğimden beri en nefret ettiğim şeylerin başında gelir. Yani bankayla bir işim olmaması için elimden geleni yapmama rağmen bu anlamda başarılı değilim.

İşte bugün de bu sevimsiz yerlere uğramak zorundaydım.

Her gittiğim bankada oldukça uzun süre beklerken kendimi bir an için öte tarafta hayal ettim. Banka kesin iflas ederdi öncelikle. Sayılarla arası hiç bir zaman iyi olmayan ben için milyonlar ve milyarlar aynı gibi göründüğünden bankacılık yaşamım kovulmakla bitebilirdi. Yani anne dedim kendi kendime en son bile olamayacağım bir şeyi nasıl oldu da bana yakıştırdın?

Neyse ki kazasız belasız bankalarla olan işimi bitirdikten sonra birazda acıkmış olduğumdan kendimi ödüllendirmek adına bir yere oturmaya karar verdim. Hemen herkesin büyük beğenisini kazanan ve kalabalık yerlerden mümkün olduğunca kaçarak bir yer aramaya başlamıştım ki çok şirin bir yer gözüme çarptı.

Oldukça değişik bir düzen kurmuşa benziyorlardı. Kullanılan hemen herşey farklılık oluşturuyordu.Bu farklılığında kendine özgü bir şirinliği vardı.

Kalabalık olmadığından kendimce en güzel köşeyi seçerek garsonu beklemeye başladım. Çok saygılı bir genç yanıma gelerek ne istediğimi sordu elbette. Kesin kararlıydım et yemeyecektim. Vejetaryan falan değilim ama bazen kendimce kararlar alırım yemek konusunda bu sefer yemeğim et olmayacaktı. Menüye baktığımda şaşkınlıkla gördüm ki tam bir et cennetine düşmüşüm. Yani sağlık olsun diye salata falan yiyenlerden de değilim ne yapacaktım ben şimdi?

"Et olmayan ne yiyebilirim acaba ?" diye garson a sorduğumda patates kızartması getirebileceğini söyledi.

Yani neden olmasın?

Patates kızartmamı söyledikten sonra doğal olarak yanına ne getireyim? sorusunu kendisi yanıtladı ve bir bira dedi...

İşte bu benim için olanaksız nerden bilsin ki... İçki içmeyi kesinlikle beceremeyen ben içkili ortamlarda içiyormuş gibi yapan bir kişi olarak dostlarıma güvenerek içtiğimde bir şişe birayla dahi sarhoş olabilmeyi becerebilen biri olarak tek başıma bu serüvene asla atılamazdım.

"Yok hayır" cevabımla çocukluk günlerimin müthiş tadı Uludağ sade gazozu görünce işte bu diyerek bunu da sipariş etmenin mutluluğuyla kendimle başbaşa kalmayı denemeye karar verdim.

Ama bunu yapabilmeniz büyük kentlerde olanaksızdır. İnsanlar özgür olduklarını falan sanıyorlar ya ben kesinlikle özellikle büyük şehirlerde yaşayan insanların özgür olduğuna inanmıyorum. Boşuna değil küçük yerlere kaçış....

Beni en çok sıkan şeylerin başında zorla dinletilmeye çalışılan müzikler geliyor. Herkesin cep telefonlarında kendi seçimleri olan garip müzikler var. O kadar sıklıkla da kullanıyoruz ki bu telefonları herkesin özeli olan seçimi genele çoktan yansımış durumda. Dinlemek zorundasın benim seçimi diyor bangır bangır bir ses tonuyla...

Dinlemek zorundamıyım?

Evet kaçısın yok, kesinlikle dinlemek zorundasın...

Cep telefonlarından arta kalan zamanlarda da seçimin yaklaşmış olması sebebiyle yollara düşmüş seçim arabalarından yankılanan müzikler yayılıyordu.

Çok aradınız mı bu müzikleri? demek geçiyor içimden ama hemen kendimi susturuyorum ben kimim ki bu anlamda yorumda bulunabileyim. Onlar daima en iyi şeyleri bizler için düşünürler.

Birkez daha içimden bu müzikleri dinlemek zorundamıyım? diye soruyorum ve cevabı gayet iyi biliyorum

Evet, dinlemek zorundayım...

Zorla bana dinletilen müziklerin eşliğinde patates kızartmam geliyor Uludağ gazozumla birlikte. Tabakta bir kızartma bekliyorsunuz değil mi?

Yanılıyorsunuz, ilk defa çok farklı bir sunum görüyorum. Mevlütlerde şekerin konulduğu gibi beyaz huni şeklinde bir kağıdın içinde masama yerleştirilen başka bir beyaz kağıtla sunuluyor. Ve çatal yok onun yerine kolonyalı mendil getirilmiş, patates kızartması elle yenir diyor sunum ve inanın şaşırtıcı olmakla birlikte öylesine güzel bir sunum ki gülümsüyorum.

Alışagelmiş tüm kuralları hiçe sayan bir mantıkla hizmet veriyorlar. Kendilerine özgü tavırları ve biçimleri gerçekten saygıyı hak ediyor. Marjinal olmak istemenin dışında doğamıza son derece uygun bir şekilde modern ile gelenekselin birleştiği bu mekan farklı bir enerji yayıyor.

Özlediğim bir an bu.

Kendin gibi olabilmek ne harika bir şey...

Ve ben bu yazıyı bir müzikle noktalamak istiyorum. Bizlere zorla dinlettirilen müzikler arasında bunalmışken tesadüf olarak tanıdığım alışagelmiş seslerin dışında bir müzisyenin nefes almamı kolaylaştırdığı müziğiyle.

Teşekkürler "Kırmızı"-Nazmi Akyıldız

sanem uçar

Geçmiş zaman olur ki....

2011-05-26T03:22:00.002+03:00

Zaman ilginç bir kavram.

İnsanoğlunun her şeyi tanımlama ihtiyacı nereden doğmuştur yada neden doğmuştur bilemiyorum ama zamanı tanımlamaya çalışmak onu bir kaç kelimenin arasına sıkıştırmak belkide en büyük hatalarımızdan biridir.

Nesnel olarak tarifi bana göre olanaksız bu kavram içinde bulunduğumuz ana göre bir yön belirlememizde belki önemli olabilir , olmayabilir de...İşin felsefik tarafına girmeye ise hiç niyetim yok. Bildiğim; içinde bulunduğumuz duruma göre bazen ayağına tonlarca bir yük bağlamışcasına ağır, yada bir kuşun kanat çırpışı gibi hızlı olabilmesi.

Zaman zaman da Einstein'in görelilik kuramını anlayabildiğimi düşünüyorum.Doğal olarak kuantum mekaniğindeki gelişmeler kolay anlaşılacak gibi gözükmese de öyle olaylar yaşıyoruzki farkında olmadan bu düşüncenin bir parçası gibi hissettiğim de oluyor kendimi...

Örneğin bir kaç gün önce belkide en güzel yıllarımın geçtiği İzmir'de sevdiğim bir kaç dostumla birlikteydim. Eski alışkanlıklarımızın çokta fazla değişmediğine tanık olduğum ve araya onca senenin girdiğini bilmemiş olsam şaşırabileceğim ama kaldığımız yerden devam eden bir sohbetin içinde olmak bir kez daha bildiğim anlamdaki zaman kavramını sorgulamama sebep oldu.

Gerçekten hepimiz uzayın boşluğunda bir araya gelen ve kaldığı yerden konuşmalarına devam eden kişilerdik. Gülüşlerimiz aynı, tanıdıklarımız aynı hatta alışkanlıklarımız bile aynıydı.

Bilim adamlarının bu konudaki düşüncelerini bir kenara bırakarak bana göre bu harika an dan söz etmek en iyisi galiba. Yetiştiriliş tarzı olarak şimdiki gençlerden farklı bir algılayışla yetiştirilmiş olan bizler şanslımıyız, yada değilmiyiz çoğunlukla tartışılıyor ama bana soracak olursanız ben bizleri şanslı sınıfına sokanlardanım. Çünkü en azından irdeleme yeteneğiyle var olduğumuzu ve doğal olarak gelişmeye açık yapımızla yaşantımızda acıların da hiç eksik olmamasına rağmen gülebilmeyi en doğru biçimde yapabilen bir nesil olmak yabana atılmayacak bir şey.

Belli bir süre beraber olacağımızı bilmenin gerçeğinde zamanı doğru ve yerinde kullanma yeteneğimizde önemli özelliklerimizden biri . Bu sebeple beraber geçirilen zamanın her saniyesi anlam ifade etmekte. Daima yaşantımızı yaşanılanlardan yola çıkarak anları zenginleştirmek farklı becerilerimizden.

Muhteşem bir dolmanın tadı,birlikteliğimize kendi bedenimizden eklenen çocuklarımızın ellerinden yapılmış kahvenin dayanılmaz kokusuyla birlikte o muhteşem burukluğu , göz göze gelişlerimiz,birbirimize daima dokunan ellerimiz ve sımsıcak kucaklaşmalarımızla zaman öğretilen kavramın dışında tersine aktı.

Kaldığımız yerden devam edebilmesini hep becerebildik. İster istemez ne denli zengin olduğumuzu düşünüyorum.Birbirimize kızdığımız, hatta bazen kırıldığımız anlarında yaşandığı birlikteliğimizde bugün gelinen noktada neye niçin kızdığımızı yada kırıldığımızı hatırlamamanın derin sarhoşluğunda kahkahalar yankılanırken en büyük servetin kendimiz olduğunu bilmenin mutluluğundaydık.

John Lennon - Imagine şarkısında doğruları söylüyor. Her ne kadar ütopik olduğu söylense de sözlerinin bizim birlikteliğimizde de aynı duygu ve düşünceler hakimdi , hemde her zaman...

sanem uçar

İstanbul

2011-05-15T23:10:00.008+03:00

Yarın 6 Ekim 2007, yani güzel, efsunlu kentim İstanbul' un düşman işgalinden kurtuluş günü.

Bu İstanbulluların bile bilmediği önemli tarih cumartesine geldiği için okulumuzda İstanbul' un kurtuluşu ile ilgili kısa bir program bugünden yapıldı benim okulumunda.

Fonda büyük besteci Göksel Baktagir' in İstanbul' u her şekliyle hatırlatan müziği eşliğinde şiirler okundu, konuşmalar yapıldı.

Yapılan konuşmaların dinlendiğini pek sanmıyorum. Ama yinede sesini çıkartmamaya özen gösterebiliyor minik öğrenciler. Birden birinci sınıf öğrencilerinden birine gözüm takıldığında ağladığını gördüm. Öylesine güzel ağlıyordu ki... O güzel minik yüzünden aşağıya doğru akan gözyaşlarının nedenini merak etmemek mümkün değildi. Sonunda öğretmeni de fark etti ve neden ağladığını sordu usulca.

"Duygulandım", cevabı karşısında bende duygulandım.

Artık müziğin etkisiyle midir ya da konuşmaların içindeki anlamı keşfetmiş olabilme olasılığımıdır bilmiyorum ama minik bir öğrenci ağlıyordu.

Kendimi konuşmalardan sıyırarak müziğe verdim.

Nasıl da güzel çalıyordu Göksel Baktagir. Okulumuzun o tarihi dokusu etrafında İstanbul' a yakışan bir müzikle, bu efsunlu kenti ilk kez gördüğüm beş yaşıma kadar gittim.

Bu yaşıma kadar geçen süre son derece modern bir şehirde Hamburg' ta geçmişti. Nasıl olduysa o yıl benim sevgili babam yaz tatilini İstanbul' da geçirmeye karar vermiş olmalı ki, uzun bir yolculuktan sonra gözlerimizi yine ilk kez göreceğim babaannemlerin ahşap iki katlı evinde açıvermiştim.

İnsanları hayal meyal hatırlıyorum o ilk günkü karede. Ölesiye uykum vardı ve belki de yastığa 15 santim kala uyuyuvermiştim.

Ebeveynlerin istedikleri türden bir çocuktum. Asla ama asla onlara söz gelecek bir şey yapmazdım. Kurallara uyar bana izin verildiği sürece başka sınırlara girerdim. Asla katı bir kural yoktu ama önce annemin gözlerine bakıp ondan belli belirsiz bir onay almadan herhangi bir şeyi yaptığımı hatırlamıyorum.

O ahşap evde gözlerimi ilk açtığımda dışarıdaki odada sohbet eden insanların sesleri arasında tanıdığım sesleri duymaya çalıştım.Babamın sesini duyduğumda rahatladığımı hatırlıyorum. Yatakta şöyle bir doğruldum, kocaman bir yatağın içinde yabancısı olduğum nesnelere göz attım. Bizim evdeki eşyalara hiç benzemeyen son derece garip eşyalar vardı ve gerçekten büyüleyiciydi.

Şu yaşımda bile eğer dünyanın en zengini olsan isteyeceğin ilk şey nedir? diye sorsalar hiç tereddüt etmeden parfüm diyebilirim.

Bin tane parfümüm olsa bin birinciyi isterim. Tek lüksüm budur.

Güzel koku.

Tam karşımda konsolun üzerinde birbirinden güzel minicik şişelerde bir şeyler duruyordu. Öylesine göz alıcıydı ki, dokunmak istiyordum.

İlk kez annem yanımda değilken, ondan onay almayı beklemeden o minik şişelere dokundum ve açtım kapağını.

Tanrım! O ne inanılmaz kokuydu. Şu an bile o kokuyu hatırlayabiliyorum.

İstanbul’daydık ve İstanbul güzel kokuydu.

Bir ona bir buna derken kokular birbirine karıştı ve birden bire açılan kapıdan beyaz saçlı bakımlı güzel bir kadın giriverdi. Öylesine korkmuştum ki döküverdim şişelerden birini...

"Kokunun hırsızlığı yapılmaz" dedi beyaz saçlı güzel kadın.

Nasıl utandım, anlatamam.

Ta içeriye kadar gitmiş parfümün kokusu. O zamanlar bildiğimiz parfümler şeklinde değildi kokular. Esans denilen küçücük püskürtmesi de olan son derece güzel şişelerde bulunuyordu.

Babaannemmiş o beyaz saçlı güzel kadın.

Dökülen şişeye hiç aldırış etmeden sadece;

"Bunlar senin için çok ağır kokular gel şimdi sana başka kokular sürelim" dedi ve beni mis gibi kokan bir banyoda kendi elleriyle yıkadı...

Mis gibi sabun kokuyordum.

İstanbul’daydık ve İstanbul sabun kokuyordu.

Şaşkındım, her şey ne kadar farklıydı. Almanca konuşmayı çok iyi bilen büyükbabam gizli bir sözü nedeniyle bizimle hiç Almanca konuşmadı ama abimle yaptığımız konuşmaları dinlerken söylediklerimizi anlamış olmasının şaşkınlığını da hiç unutamamıştım. Nasıl bilebilirdi ki?

Ellerimizden tutup Kuşdili çayırına götürdüğü ertesi günü hatırlıyorum. Bana ormana geldik gibi gelmişti. Her yer nasılda ağaçlarla kaplıydı ve yaşlıca bir adam şimdiye kadar hiç görmediğim garip bir bisikletle çocukları para karşılığı ormanda gezdiriyordu.

Büyükbabam bizleri o garip bisikletle gezdirtti o adama. Pırıl pırıl bir güneş ağaç yapraklarının arasından süzülürken hiç duymadığım başka kokular geliyordu burnuma...

İstanbul’daydık ve İstanbul yaprak kokuyordu, toprak kokuyordu...

Bugün üzerinden arabamla geçerken içimin sızladığı yol, Küçükyalı' da, son derece güzel bir plaja gittik bilmem kaçıncı gün. Hamburg' ta limanda çalışırdı benim babam. Onu ziyaret ederdik ama deniz hiç bu kadar mavi değildi orada.

Ailece Küçükyalı plajında denize girerken mutluluk seslerimize başka kokular karışıyordu.

İstanbul’daydık ve İstanbul tuz kokuyordu.

Güzel bir gündü benim için bugün.

Hiç tatmadığım kokuları ilk kez duymamı sağlayan güzel kentim, kurtuluşunun bilmem kaçıncı yılı kutlanacak yarın.

Ya şimdi, hiç fark edilmeyen hangi istilalardasın?

sanem uçar

Charles Bukowski

2011-05-11T23:45:00.024+03:00

Etki Ve Tepki

En iyilerimizin sonu genellikle kendi ellerinden olur
sırf uzaklaşmak için,
ve geride kalanlar
birinin onlardan
uzaklaşmayı neden isteyebileceğini
bir türlü tam olarak anlayamazlar.

16 Ağustos 1920 tarihinde Almanya Andernach'da dünyaya geldi. Babası Polonya asıllı bir Amerikalıydı, annesi ise terzilikle uğraşan bir Alman. Çok küçük yaştayken Amerika'ya taşınan aile 1929 krizi nedeniyle babasının çoğunlukla işsiz kalması sebebiyle olumsuz koşullarda hatta şiddet görerek bir çocukluk dönemi geçirmiştir.

Bu olumsuz koşullar çocukken oldukça sessiz olan Bukowski'yi zaman zaman taşkınlık noktasına da getiriyor ve kendisinden hiç beklenmeyen kabadayılıklar göstermesine sebep oluyordu.

Çocukluk günlerinde dahi bilinen anlamdaki Bukowski tavırlarını gösterdiğini bilmekteyiz.

Belkide çağımızda en fazla tartışılan edebiyatçılardan bir tanesidir. Yazılarındaki konulara ve kahramanlara baktığımız zaman genellikle toplum dışına itilmiş kişilikleri görmekteyiz. Bu kişilerin garip ve depresyonlu halleri yazdıklarının kaynağını oluşturur.

Bütün Bildiğim

bütün bildiğim şu: kuzgunlar ağzımı öpüyorlar,
damarlar arapsaçına dönmüş burada,
denizse kan denizi.

bütün bildiğim şu: eller uzanıyor,
gözlerim kapalı, kulaklarım kapalı,
çığlığımı geri çeviriyor gökyüzü.

bütün bildiğim şu: burun deliklerimden hayaller damlıyor
bize tur bindiriyor tazılar, deliler gülmekten katılıyor,
tıkırdayarak ayırıyor saat ölenleri.

bütün bildiğim şu: ayaklarım kederdir burada,
zambaklar kadar etmiyor sözcüklerim, pıhtılaşıyor şimdi:
kuzgunlar ağzımı öpüyorlar.

Bukowski nin yazılarına baktığımız zaman insanlık tarihi içersinde güzel ve doğru kavramının yüzyıllar boyunca tartışılmaya devam edeceği gerçeğini beraberinde getirir.

Bazı felsefecilere göre mutlak güzellik ve doğruluk yoktur düşüncesinin bir ispatı gibidir yazıları. İnsana ait yüceltilmeye çalışılan bir çok özelliğin dışında insana ait basit ve ilkel davranış ve güdüleri ortaya koyan bir edebiyatçıdır.

Ben her edebiyatçının kendini yansıttığını düşündüğümden Bukowski nin yazılarındaki küfürlerin, aşağılık durumların, insana yakışmadığını savunduğumuz çoğu olguların gerçeğinde insanın diğer yüzünü görürüm. Ve Bukowski' yi cesaretinden dolayı bu anlamda kutlarım.

İçimizde ilkellik ve kötülüklerle ilgili bir çok şeyin var olduğu, eserlerine olan taleple doğru orantılıdır diye düşünüyorum. Neredeyse en çok aranan edebiyatçılardandır.

24 yaşındayken ilk kısa öyküsü yayımlandı. Bunu diğer kısa öyküleri almış olsa da çok uzun bir süre yaklaşık 10 yıl hiç bir şey yazmadan yaşamını aylaklıkla sürdürmeye devam etti. Bu süre içersinde sürekli gezdiğini, kısa vadeli işlerde çalıştığını ve doğal olarak son derece pejmurde bir şekilde yaşamına devam ettiği bilinmektedir.

Açıkcası yaşamı hiç bir zaman alışılmış bir düzen içersinde seyir etmediği gibi son derece ilkel davranışları da içinde barındırmasına rağmen oldukça ilgi görüyor ve seviliyordu.

Eserleri;

-Kadınlar
-Sıcak Su Müziği
-Bir Tek Ben miyim Böyle Yaşayan
-Dünyevi Şiirlerin Son Gecesi (2 Cilt)
-Kapalı Bir Kapıdır Cehennem
-Gülün Gölgesinde
-Postane (roman)
-Pis Moruğun Notları
-Sevimli Bir Aşk Hikayesi
-Sıradan Delilik Öyküleri
-Kendimizde Açtığımız Yaralar
-Sarhoş Çal Piyanoyu, Vurmalı Çalgı Gibi, Parmaklar Biraz Kanamaya Başlayana Dek
-Pansiyon Manzumeleri
-Gece Çılgın Ayak Sesleriyle Yırtıldı
-Ölüler Böyle Sever
-Shakespeare Bunu Asla Yapmazdı
-Güneşe Uzan
-En Kısa Andır Mucize
-Güneş İşte Burdayım
-Kimse Bilmez Ne Çektiğimi
-Kaptan Yemeğe Çıktı ve Tayfalar Gemiyi Ele Geçirdi
-Pulp
-Factotum
-Ekmek Arası
-Kaybedenin Önde Gideni
- Bana Aşkını Getir
-En İyi Adamlar Yalnızken Güçlüdür
-Hollywood

Bu eserlerinde geçen öykülerin büyük bir kısmının kendi yaşantısından kesitler olduğunu savunanlar olduğu giibi bunun kurgu olduğunu düşünenlerde vardır. Kurgu veya değil, bildiğim çoğunluk tarafından sevilen bir edebiyatçı olduğudur.

Edebiyatçı yanının dışında oldukça ilginç çizgileri ve resimleri de vardır. Karikatür olarak değerlendireceğimiz çizgilerin dışında yaptığı resimler bu anlamda da hiç yabana atılmayacak resimlerdir.

Söylemleri ve yaşam tarzıyla en ilginç edebiyatçıların başında olan Bukowski 9 mart 1994 yılında ölmüştür. Mezar taşı tamamiyle kendini yansıtan bir cümleden oluşmuştur. "Don't Try" yazan mezar taşında kendisini bir şekilde ziyarete gelenlerin dua etmesini istemediğinden böyle bir yazıyı vasiyet ettiği bilinmektedir.

Bukowski'nin bazı resim ve şiirleri;

Kızlar

beş yıldır
aynı
lamba siperliğine
bakıp duruyorum
üzerinde bir tür
bakar tozu birikti
ve buraya gelen kızlar
temizlemeyecek kadar
meşguller

ama önemi yok
zaten ben de
şu ana dek
farkedemeyecek kadar
meşguldum

ışığın
beş yıllık
toz nedeniyle
iyi aydınlatmadığını

Güneşin Yüzü

güneşin yüzü denli muhteşemdir boğalar
ve bayat kalabalıklar için öldürseler de onları,
boğadır ateşi yakan,
her ne kadar korkak boğalar da varsa
korkak matadorlar ve korkak erkekler gibi,
genel olarak boğa saftır
ve saf ölür
sembollerden, hiziplerden ya da sahte aşklardan uzak,
ve onu sürükleyip götürdüklerinde
ölen bir şey olmaz,
bir şey geçmiştir
ve neticede kokuşmus olan,
dünyanın kendisidir.

Bir Dahiye Rastladım

bugün trende
bir dahiye rastladım
5-6 yaşlarında,
yanıma oturdu
ve tren kıyı boyunca
ilerlerken
okyanusa geldik
sonra bana bakıp
hiç de güzel değilmiş,
dedi.

bunu ilk defa
o gün
farkettim.

sanem uçar

Beat Kuşağı

2011-05-04T20:47:00.008+03:00

Servis sağlayıcılara ve hosting firmalarına Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’ndan gönderilen ve gönderici hanesinde yersaglayici@tib.gov.tr adresinin yer aldığı tebligatta, günlük yaşamda kullanımından vazgeçilemez pek çok "sıradan" sözcüğü de içeren yasak listesi bulunuyor. Bu kelimeler arasında "beat" kelimesi de olduğundan her an yasaklanabilecek bir yazı olacak bu. Ama en azından 22 ağustos a kadar sürem olduğundan bu çok anlamlı özgürlüğü kullanmak niyetindeyim.

Bildiğiniz gibi William Seward Burroughs 'un Yumuşak Makina adlı kitabı Türkçe'ye çevrilerek Sel Yayıncılık tarafından yayınlandı yayınlanmasına da bir sürü patırtı gürültü koptu doğal olarak. Bu konudaki tartışmaları dolandagel sitesinde yürütmeye çalışırken tartışmalara sebep olan "Beat Kuşağı" na ait bilgileri ise burada yazmayı tercih ettim.

Öncelikle "beat" kelimesi bir çok anlama gelmektedir.

Kendi başına, meteliksiz, yeri yurdu belli olmayan, uykusuz, uyumayan, bitkin, dışlanmış gibi bir çok anlamda bu kelime kullanılır. İşte 1950 li ve 60 lı yıllarda çok daha belirginleşen Amerika'da konformist bir yaşamı yüceltmeye çalışan bir anlayışa tepki olarak ortaya çıkmıştır.

Çünkü İkinci Dünya savaşı herkes için büyük bir yıkımdı. Bu savaşta yaşanılanlar ve insanların her anlamda kayıpları çok büyüktü. Bir şekilde yaraları sarmak dururken sanki bütün bu felaketler hiç yaşanmamış gibi belirli bir kesimin daha iyi bir yaşam sürmesine yönelik çalışmalar burjuva sınıfının daha çok gelişmesini sağlarken orta sınıfta da benzer gelişmeler kendini gösteriyordu.

Her zaman olduğu gibi alt sınıfların gittikçe ağır bir yükle varla yok arasında bir yerde olması garip bir çelişki oluştururken 1948 yılında Jack Kerouac tarafından, John Clellon Holmes ile sohbeti esnasında kullanılmış bir kelimedir "Beat Kuşağı"...

Neydi amaçları?

Aslında kötü durumda değillerdi ancak oldukça kötü durumda olanların varlıklarından haberdarlardı. Çünkü büyük bir kısmı Üniversite eğitimi almış kendine göre duyarlılığı olan gençlerdi.

Tüm ülkeyi otostopla dolaşmak, bu esnada jazz müziği dinlemek, kimsenin yaşamına karışmamak, uyuşturucu kullanmak ve cinsel özgürlüklerini istedikleri gibi yaşamak amaçlarından bir kısmıydı.

Bunlar düşünce boyutuyla kafalarında oluşurken özellikle tutuculuğa, baskıya, savaşa ve faşizme karşı bir siyasi duruşları vardı. Azıınlık haklarını savunan düşünce biçimiyle farklılıklara karşı bir duruş sergilemek niyetindeydiler aynı zamanda.

Bu düşüncelerini uygulayarak yaşamlarını sürdürüken John Clellon Holmes "Go" adında bir kitap yazacaktı ve kitap 1952 yılında yayınlanmış olmasına rağmen alışık olan edebiyat kuramlarından tamamiyle farklı bir kurgu içermesi ve içindeki konular itibarıyla hiç beğenilmedi.

Bunu Beat Kuşağının ilk hareketi olarak ele alacak olsak da Jack Kerouac'ın 1957 yılında yayınlanan "On The Road" adlı kitabı başta gençlerin ilgi odağı olarak büyük bir başarı sağladı. Bu başarının kökeninde kitabı okuyan kişilerin benzer hikayelere sahip olmalarının gerçeği yatıyordu.

Bu arada Six Poets In Six Gallery organizasyonunu kesinlikle unutmamak gerekiyor. 1955 yılında San Francisco'da düzenlenen bu organizasyonda Allen Ginsberg, Howl (Uluma) şiiriyle katıldı. Bu şiir orada bulunan kişilerin üzerinde çok büyük bir etki bıraktı. Çünkü şiir
Michael Mc Clure' ın söylemiyle "Bir bariyer yıkıldı. Bir insan sesi ve bedeni; Amerika’nın sert duvarına, onun ordularına, akademilerine, kurumlarına, düzeninin sahiplerine ve güç destekli temellerine karşı gürledi."

Doğal olarak herkes üzerinde böylesine güçlü bir etki bırakan bu şiir yaynlandığında Beat Kuşağı edebiyat sahnesinde yer almış oldu. Doğu felsefesiyle özellikle Zen ve Budizmle gerçeğe ulaşmak isteyen bu genç edebiyatçılar karşı oldukları bir çok şeye inandıkları gibi yaşayarak devam ettiler.

Küçük bir alıntı;

"İçimde bir tedirginlik, sınırı geçiyorum ve El Paso’dan geçip tren istasyonundan sırt çantamı alıyorum; içim rahatlayıveriyor. Gene o üç mili tepip kumluğa varıyorum; ay ışığında kolay oluyor yolumu bulmam ve tırmanıyorum çizmelerimle rap rap diye giderek...

Japhy’den dünyanın ve kentlerin mihnetlerini bir yana fırlatıp kendi gerçek ve saf ruhumu bulmayı öğrenmiş olduğumun farkına varıveriyorum. Tek gereksinimim işte bu sırt çantam. Oturup meditasyon yaptım, dualar ettim. Bir kış çölünün gecesinde uyunan uyku gibisi var mı!..

Tabi güzel bir uyku tulumunuz olacak ve başınızı çekeceksiniz içeriye, ıpılık. Öyle sessiz ortalık, insan kendi damarlarındaki kanın kulaklarında zonk zonk çağıldamasını işitebiliyor, ama ondan daha gizemli bir çağıldama daha var işitilen, ki hep bilgelik elmasının kendi gizemiyle gürlemesidir; doğduğun günden başlayıp içine daldığın dünya mihnetlerinin sana unutturmuş gibi olduğu bir şeyi anımsatırcasına süregiden ulu bir şşş.

Sevdiğim kimselere, anneme, Japhy’e anlatabilmeyi çok isterdim bunu; ama bu hiçliği ve ondaki saflığı anlatabilecek sözcük bulamam... Sarkık kaşlı, ak saçlı Dipankara’ya sorulmuştur çokça ‘Tüm canlı varlıklara öğretilmesi gereken kesin bir öğreti var mıdır?’ diye de, onun verdiği yanıt elmasın gürleyen sessizliği olmuştur hep."

Kuşkusuz bir edebiyatçı olmadığımdan bu eserlerin edebi yapısı hakkında yorumda bulunacak gibi hissetmiyorum kendimi. Sadece anlamaya çalıştığımı söyleyebilirim. Bu anlamda yazılanlardan çok belki de çıkış noktaları çok daha cazip geliyor bana.

Çünkü; ret ettikleri her şeyi sanat ve meditasyon olarak ele alırken ayrımcılık, toplumdaki eşitsizlik, ırkçılık gibi konularda karşı duruşları insancaydı.

Bir felsefe olarak başlayan edebiyatla devam eden bu akım doğal olarak sanatın diğer dallarını da içine alarak hızla gelişecekti. Bu anlamda ne kadar doğru şeyler üretildiği kuşkusuz tartışılabilir ve tartışılmalıdır da. Ancak ne adına olursa olsun bir çok anlamda etki yaratmış bir akım ret edilemez.

sanem uçar

Paul Robeson

2011-04-27T02:28:00.024+03:00

Hepimiz Nazım Hikmet'in 1949 yılında Bursa Cezaevi'nde sağcı fanatiklerce linç edilmek istenen Paul Robeson için " Korku" şiirini yazdığını ve bu şiirle daha sonra Picasso, Neruda ve Paul Robeson’la birlikte Uluslararası Barış Ödülüne değer görüldüğünü biliyoruz.

Önce bugün bile anlamını asla yitirmemiş olan bu muazzam dizelere bir göz atalım:

“Bize türkülerimizi söyletmiyorlar Robson
inci dişli zenci kardeşim
kartal kanatlı kanaryam
türkülerimizi söyletmiyorlar bize,
Korkuyorlar Robson
şafaktan korkuyorlar,
görmekten, duymaktan, dokunmaktan korkuyorlar.
Yağmurda çırçıplak yıkanır gibi ağlamaktan,
sımsıkı bir ayvayı dişler gibi gülmekten korkuyorlar.
Sevmekten korkuyorlar, bizim Ferhad gibi sevmekten
(Sizin de bir Ferhad’ınız vardır elbet Robson,adı ne? )
Tohumdan ve topraktan korkuyorlar,
akan sudan ve hatırlamaktan korkuyorlar.
Ne iskonto, ne komisyon, ne vade isteyen bir dost eli
sıcak bir kuş gibi gelip konmamış ki avuçlarının içine,
Ümitten korkuyorlar Robson, ümitten korkuyorlar, ümitten.
Korkuyorlar kartal kanatlı kanaryam
türkülerimizden korkuyorlar.”

Bir şair duyarlılığı bu olsa gerek. Ama belki de öncelikle insan olmanın onuru. Senden kilometrelerce ötede bir sesi duyabilmek ve dizelerinle ona dokunabilmek.

Kimdir bu büyük ustaya bu dizeleri yazdıran kişi?

1898 yılında Princeton-Philadelphia' da dünyaya gelmiş zenci bir bebek.

İnsanlık tarihinin hiç bitmeyen yüz karası günlerinde bir köle çocuğu olarak gözlerini dünyaya açmış bir insan evladıdır. Yoksullukla dolu çocukluk günlerinde ilkokula başladığında zenci çocuğu olarak okula devam eden iki çocuktan biriydi Robeson.

Bir çok anlamda bir ilktir.

Öncelikle atalarından ona miras kalmış bedeniyle atletik yapısı, direnci ve çalışkanlığıyla Amerikan tarihinde hiç kimseye verilmemiş "Onurlu Aile" belgesini alan ilk zencidir. Okul yaşamında başarılı olabilmek için fiziki yapısını kullanan ve okulunun atletizm grubuna katılan Robenson bu vesileyle öğrenim hayatını tamamlayabilmiştir.

O dönemlerde bir zencinin yüksek okul gibi hayallerinin olması bile olanaksızken, olanaksızı olanaklı hale getirerek Hukuk Fakültesine giden ve Hukuk Fakültesini bitirdikten sonra baroya kabul edilen ilk zenci avukattır aynı zamanda.

Irkçılıkla ilgili çalışmaları yaşamının her döneminde yaşamıyla birlikte götüren Robeson tiyatroya ilgisini keşfedince avukatlık mesleğini bırakıp tiyatroya yönelecektir. Tiyatroda müzikal koroda görev yapan Robeson gerçekten son derece güzel bas-bariton bir sese sahipti. Bu sebeple gerek bireysel olarak, gerekse tiyatro oyunlarında müzik yeteneğiyle son derece güzel eserlerin yorumlanmasını yapan bir müzisyendir de.

Ku Klux Klan tarafından sürekli olarak tehdit altında bir yaşam sürdürmek zorunda kalmıştır. Ancak hiç bir şey onu yapmak istediği şeyleri yapmaktan alıkoymamıştır.

Oyunculuk kariyerinde hızlı bir şekilde tırmanış sergilerken Shakespeare'in Othello'sunu oynayan ilk zenci sanatçı ünvanına da sahiptir.

Dönemi düşünülecek olursa gerçekten bir çok anlamda bir çok ilklere imza atmasının dışında, geniş vizyonu, sanat anlamında ileriye dönük bir çok düşünceye sahip olması nü fotoğraflar çektirmesine de engel olmamıştır. Bu anlamda gerçek bir model olarak karşımızdadır.

İşte bu fotoğraflar;

1933 yılında onu sinema filmlerinde de görmekteyiz. Bir çok filmde rol alan Robeson beyaz perdedeki başarılarından sonra 1934 yılında ziyaret için gittiği Sovyetler Birliği gezisinde sosyalizmden etkilenerek ülkesine döndüğünde sosyalist çalışmaların içine girmiştir.

İnsan Hakları, yoksullukla mücadele, ırkçılık gibi bir çok konuda verdiği konferanslarla adı tüm dünyada duyuldu.

İşte Nazım Hikmet 1949 yılında Bursa Cezaevindeyken Ku Klux Klan'ın linç etmek için saldırılarından kıl payı kurtarıldı.

4 eylül 1949 yılında Afrika Halkları Konseyi başkanı seçildi. Ve Robeson'da Nazım Hikmet'in tutuklu halinden kurtarılması için dünya çapında bir çalışmaya Nazım Hikmet' in şiirlerinden dört tanesini besteleyerek katıldı.

Robeson bir çok anlamda onurlu bir insanın yaşamından kesitler sunar bize. Yaşamının büyük bir kısmı doğal olarak baskıyla birlikte direnişle geçmiş bir liderdir . Sadece sanatçı kimliğiyle değil bir bütün olarak doğru yerlerde olan Robenson doğal olarak bazı güçler tarafından sevilmeyecektir.

Amerikan Komünist partisi üyesi olduğunu açıkladığı zaman yurt dışına çıkması yasaklanmıştır. Bunun üzerine Özgürlük adında bir gazete çıkararak düşüncelerini oradan yaymaya çalışmıştır. FBI tarafından sürekli olarak gözetim altında yaşadığını da unutmamamız gerekiyor.

12Haziran 1956'da komite önüne çıkıp komünist olduğunu itiraf ettiğinde ondan istenilen isimleri vermemiştir. Bu anlamda yaptığı savunma da ki cümleleri güzeldi.

"Komünist olduğum için yargılanmıyorum burada. Kendi halkımın hakları uğruna savaştığım için yargılanıyorum. Yiğitçe direnen, savaşan bütün zencileri susturmak istiyorsunuz. Afrika'daki sömürge halklarının bağımsızlığı uğruna savaştığım için pasaport verilmiyor bana.. "

Elinden alınan pasaport doğal olarak bir çok yurt dışı konserlerinin iptal edilmesine sebep oldu. maddi olarakta bu anlamda zor günler yaşayan Robeson hayranlarına seslenebilmek için ABD-Kanada sınırında açık havada bir konser düzenledi. Bu konser dünyanın dört bir yanından gelen insanlarla doldu. Kanada sınırındaki izleyiciler güçlü ses düzeniyle kurulan açık hava da kendisinin Amerika'dan ayrılmadan verdiği muhteşem konserle son buldu.

İnandığı gibi yaşayan ve inançlarından asla ödün vermeyen bir gücün timsaliydi Robeson.

Bir çok sanatçıyla birlikte 75. doğumgünü Carnegie Hall'da kutlandı. Ne yazık ki 1976 yılında geçirmiş olduğu felcin ardından yaşamını da yitiren bu onurlu insan bir çok anlamda insanlık tarihine altın harflerle yazılmış kişilerden biridir.

Robeson, Beethoven’ in mezarında…

ödülleri

-1944-Donaldson Ödülü
-1950-Dünya Barış Konseyi, Uluslararası Barış Ödülü
-1952-Stalin Barış Ödülü
-1998-Grammy Ödülü

Robeson için yapılan belgeseller

-1977-The Tallest Tree in Our Forest
-1979-Paul Robeson: Tribute to an Artist
-1998-Paul Robeson: Speak of Me As I Am
-1999-Paul Robeson: Here I Stand

albüm-film bilgilerine bu linkten ulaşabilirsiniz..

sanem uçar

Mana Neyastani

2011-04-17T23:03:00.010+03:00

Gözlerim Kimi Gördüler

odalarda oturdum
odaları kapladım
sokaklara çıktım
sokakları doldurdum
görünen her şey ben oldum
ve her şey beni gören göz oldu
ve ben görünmez oldum

Asaf Halet Çelebi

Sizi bilmem, ama karikatür benim için şiir gibidir. Yani yaşamın anlamı.

Kuşkusuz, karikatür insanı eleştirmek, düşündürmek ve bunu yaparken de güldürmek gibi bir işlevi içinde barındırsa da iyi karikatürlerin hepsinde imgeler saklıdır. Karikatürün sihiri mizah olsa da onun görmeyi sağlayan gücü farklı bir iletişimi içinde barındıran ve temelde insanın tanınmasını amaçlayan bir yan içerir. Doğal olarak bazı karikatürler çok farklı fırtınalar estirebiliyor yüreğimde.

Mana Neyastani'nin karikatürlerinde de çok farklı bir şiirsellik gizli.

Adımlar

bir adım attığım yerde
ne vardı ki
gitmemle kayboldu

her adımımda
sonsuz ben'leri koyuyorum
boşluğa
ve yine ben dolmuyorum

geçip gittiğim yerlerden
iç içe
öne
ve arkaya bakan
bir sürü
ben
ler
koymuşumdur
eskileri çocuk
şimdikiler ihtiyar

Asaf Halet Çelebi

Mana Neyastani 1973 Tahran doğumlu bir karikatürüst. Çizgilerinde oldukça cesur düşünceleri ortaya koyduğunu söyleyebiliriz. Yaptığı karikatürler zaman zaman büyük tartışmalara sebep olmuştur.

Etrafımızda olup biten bir sürü anlamsızlığı, çirkinliği uyumlu bir şekilde abartarak bizlere sunmak karikatürün ruhunu oluşturur. Gerçekle bütünleşen bir yapısı da olmak zorundadır diye düşünüyorum. Kullanılan mizah özelliği de konuyla ilgili bağlantıyı içinde barındırmak zorundadır. İşte Mana Neyastani bütün bunları olağanüstü bir dengeyle harmanlayan çok iyi bir çizer. İster istemez tüm karikatürleri "şiir" gibi geliyor bana.

Adımı Unuttum

adımı unuttum
adı olmayan yerlerde
ne in
ne cin
ne benî adem

zamanlar içinde
kuşlar uçuyor
kervanlar geçiyor
bir iğne deliğinden

çarşılar kuruluyor
sarayları oyuncak
insanları karınca şehirler
zamanları gördün mü
bir iğne deliğinden

adımı unuttum
adı olmayan yerlerde
geçip gidenlere bakarak

Asaf Halet Çelebi

Bir çok şey daha söylenebilir. Ama sanırım baskı unsurunun çok daha fazla olduğu ülkelerde bir şekilde daha başarılı karikatürüstlerin çıkması da göz ardı edilmemelidir. İçimizden biri gibi Mana Neyastani

Şefkat

başkasının çocuğu da olsan
sen bir insan yavrususun

bir insan yavrusunu sevmek istiyorum
ağzı
burnu
kulağı
ve sıcak kanı olan
ve uyuyabilen
bir insan yavrusunu

uyu
çocuk
uyu
dizimde

Asaf Halet Çelebi

sanem uçar

Avignon Sanat Festivali

2011-04-11T21:43:00.007+03:00

Sanat dalları arasında hangisi olursa olsun eserlerin bir şekilde yarıştırılmasına karşı olmakla birlikte eserlerin festival kapsamında sergilenmesine sıcak bakan biriyim. Hem ülkemizde hem de dünyada bu anlamda sanat festivallerinin çokluğu, sanatçıların birbirini tanımaları, bilgi alışverişi gibi konularda çok önemli bir yer tutuyor.

Festival denilince de aklıma ilk gelen şehir Avignon oluyor. Açıkçası bu şehirde hemen hemen her ay bir festivale denk gelmeniz olasıdır. Ama temmuz ayında yapılan sanat festivali birçok açıdan mükemmel bir festivaldir. Ağırlıklı olarak tiyatroyu içinde barındırsa da diğer sanat dallarının da festival kapsamında ele alındığı çok güzel bir festivaldir.

Öncelikle Avignon muhteşem mimari yapısı ve tarihi geçmişiyle görülmesi gereken şehirlerden biridir. Bir dönem Hıristiyanlığın başkenti olmuş gotik tarzda eserleriyle ünlü bir kültür şehridir. Geleneklerine oldukça bağlı bir ulusun geleneklerini korumak adına en yoğun çaba sarf ettiği şehirlerden biri aynı zamanda.

2000 yılında "Avrupa Kültürel Kenti" seçilmiş bu şehirde arkadaşlarımızla birlikte bizde festival kapsamında davetliydik.

Müzik tarihi içersinde Barok Öncesi dönem her zaman ilgi alanıma girdiğinden Avignon'da bulunmak birçok açıdan benim için önemliydi. Yeni Sanat diye adlandırdığımız dönemin birçok bestecisi olmasına rağmen iki Fransız besteci çok önemlidir.

Bunlardan biri;

Philippe de Vitry (1291-1361 )

Ve

Guillaume de Machaut (1300-1377 ) dır.

Henüz Rönesans kendini göstermeden önce bu müzisyenler yaptıkları bestelerle Rönesans in kapısını aralayan sanatçılardır. Din egemen müziklerden arınarak din dışı konularda müzikler yapabilmek o dönemin nesnel koşulları düşünülecek olursa oldukça zordur. Ama bu besteciler sayısız din dışı eserler yaratarak hemen hemen bir ilke imza atmışlardır.

Özellikle Philippe de Vitry in gülmecesi olan "Fauvel " Kral 4. ve 5. Philippe'in yaşamlarını ve Avignon'daki yüce Papa Sarayının çöküşünü anlatır.

Ve ben bu şehirdeydim, çok güzel bir duygu.

Bu festival 1947 yılından beri yapılmakta. En güzel taraflarında biri de; gösterinin büyük bir kısmının açık hava alanlarında ve sokaklarda yapılmasıdır. Temmuz ayı içersinde buraya yolunuz düşerse hemen her yerde sanatçıların gösterilerine tanık olursunuz.

Fransa ile ilgili çok iyi duygular beslediğimi söyleyemem. Tamamıyla kişisel bir düşünce gibi olmakla birlikte özellikle Fransızların kendi dillerinden başka bir dili bilmelerine rağmen kullanmayışlarındaki inadı bir türlü anlayamamışımdır. Bu sebeple Fransa'da başıma gelenler birçok anlamda trajik komik anılar Fransa ile ilgili düşüncelerimi olumsuz olarak etkilemekte.

Avignon' da ise davetli olarak geldiğimizden en azından bizimle İngilizce konuşan bir görevli vardı ve bize sabah şu saatte Palais des Papes- Papalık Sarayın' da hazır olmamızı söyledi.

Bizim için hazırlanmış otelde yerleşme işini bitirdikten sonra dünyanın dört bir tarafından gelen sanatçılarla ortak havayı solumak gerçekten güzeldi. Prova yapabilmemiz için hazırlanan mekânda çalışmamızı yaptıktan sonra odalarımıza çekilerek dinlenmeye koyulduk. Yorgunduk ve sabah belirtilen saatte hazır olmak için erkenden uyuyanların başında da ben geliyordum.

Ertesi sabah bize söylenen yerdeydik ancak bizden başka kimse yoktu. Erken gelmiş olabileceğimizi düşünürken arkadaşlarımızla kendi aramızda konuşuyorduk ama ne gelen vardı ne de giden.

Bir saate yakın bir bekleyişin ardından diğer sanatçılarda birer ikişer gelmeye başladılar ve sonunda bizim görevli bayanımızda yanımıza gelerek konuşmaya başladı. Tabikii bir saat önceden buraya neden getirildiğimizi merak ediyorduk. Cevap hiç unutamayacağım bir cümle oldu hayatımda;

"Sizden önce de buraya Türk ekipleri geldi ancak daima geç kaldılar bu sebeple organizasyonda bazı aksamalar oldu bu sebeple size bir saat önce gelmenizi söylemek zorunda kaldık"

Papa Sarayından Kiliseye doğru yürümemizi istediler ve halkla birlikte yürüyüşümüzü yaparken bizlerin suratlarından düşen tabikii bin parçaydı. Garip bir şekilde aşağılanmıştık. Kendi mantıklarında haklı olsalar bile kabulde zorlanıyorduk.

Kiliseye geldiğimizde hepimizi daha önceden hazırlanmış yerlere doğru yönelttiler. Bu arada biz bir şeyi fark etmiştik. Bizim dışımızda tüm ekipler bir şekilde çalgılarını da yanlarında getirmişti. Bize bu anlamda bir şey söylenmediğinden ellerimiz boştu ve açıkçası ne yapılacağı da aktarılmamıştı.

Ne olup bittiğini anlama çalışırken resmi kıyafetli bir din adamı Fransızca konuşmaya başladı, elbette birisi İngilizce tercüme eder diye boşuna bekledik. Fransa’daydık ve Fransızca bilmek zorundaydık.

Konuşma bittikten sonra festivale katılan müzisyenler kilisede kendi dillerinde müziklerini söylemeye başladılar ve biz gittikçe huzursuz olmaya başlamıştık. Bizimle ilgilenen bayanın yanına bir kez daha gitmek zorunda kaldım ve ikinci şokumu yaşadım.

Bugün tüm ülkeler kendi dini müzikleriyle festivalin açılışını yapacaklarını bizim Müslüman olmamızdan dolayı Kilise de kendi dini müziğimizi yapmayacağımızı düşündüklerinden bizlere bir şey söylemediklerini açıkladı.

Bu kadarı fazlaydı.

Kendi dini müziğimizi söyleyebileceğimizi söyledim ve mümkünse kilise orgunu kullanıp kullanmayacağımı sordum.

Şaşkınlıkla "evet" dedi ve en son olarak Türkiye'yi anons edeceğini söyledi.

Arkadaşlarıma detaylı bir bilgi veremeden sadece orgun yanına gidiyorum, girişten sonra şarkıya başlayın dediğimi hatırlıyorum ve onların şaşkın bakışlarını...

Kilise orgunun başındayken heyecanlıydım, hatta heyecanın ötesinde bir korku duyuyordum ilk kez. Anlamsız önyargıyla hakkımızda hüküm verenlere karşı bir ders vermek mi yoksa kabul edememenin yarattığı öfkemi ağır basıyordu bilemiyorum ve en önemlisi ilahi bilmiyordum, ne çalacaktım ben?

Öyle bir şey çalmalıydım ki aynı zamanda diğer arkadaşlarımda bana eşlik edebilsin. Dikkatle bizi anons etmelerini bekliyordum ve anons edildiğimizde heyecandan ölmek üzereydim.

Kilisede bizim için çok tanıdık onlar için yabancı bir müzik yankılanıyordu. Kilisenin muhteşem akustiğinde gerçekten inanılmaz bir tınıydı. Girişten sonra arkadaşlarım o muhteşem sesleriyle bana eşlik etmeye başladıklarında heyecan yok olmuştu ve kendimizi müziğin rüzgârına kaptırmıştık.

Müziğimiz bitince alkışlarla kendime gelmiş ve aşağıya arkadaşlarımın yanına gitmiştim. Biraz sonra kilisede açılış konuşması yapan yetkili yanıma gelerek ellerimi tutmuş şu cümleyi söylüyordu hem de İngilizce olarak;

"Hayatımda bu kadar ruha dokunan bir melodi dinlemedim"

"Bizim tüm ilahilerimiz böyledir" yanıtını verirken arkadaşlarımın yüzündeki gülümsemenin nedeni sadece ben biliyordum.

İlahi olarak çaldığım ezgi, Türk Halk Müziğimizin en güzel eserlerinden biri olan; "Havada bulut yok bu ne dumandır " türküsüydü.

Sanat, insanlar arasındaki mesafeyi yok etmeli diye düşünüyorum. Ve sanat ön yargılardan uzak tüm insanlığın ortak duygu ve düşüncelerinin bir payda da toplanması olmalıdır diye bir umudu içimde yeşertiyorum.

Tabii festivallerde bu düşünceye hizmet eden bir yapı sergilemelidir.

Her şeye rağmen Avignon festivali içinde birçok anıyı, kurulan güzel dostlukları unutmayacağım bir festival olarak kalacaktır.

sanem uçar

Jin Young Yu

2011-04-06T23:00:00.018+03:00

Sanatçı hakkında çok fazla bir bilgiye sahip olmasam da bu Kore'li sanatçının eserleri gerçekten bir çok yönüyle büyüleyici.

Yaptığı heykellerde cam gibi ilginç bir maddeyi de kullanıyor olması eserlerini sevimli yapmanın ötesinde farklılıkta kazandırıyor. Bu şeffaf heykellerle neler anlatmak istemiş olabilir? Gerçekten insan merak ediyor.

Heykellerini yakından incelediğinizde yüzlerindeki çok ta fazla mutlu olmayan yön hemen kendisini ortaya koyabiliyor ve çevremiz bir şekilde böyle yabancılaşmış, ya da acı çeken kişilerle dolu. Bir şekilde tıpkı bu heykellerde olduğu gibi onları görmemezlikten geliyoruz.

Oysa onlarda bir şekilde herşeye rağmen hayata tutunmaya çalışan kişiler.

Heykellerin orijinallerini açıkcası görebilmeyi isterdim. Sadece fotoğraflardan gördüğüm kadarıyla çok fazla ifade yerleştirmemiş suratlarına. Hatta bir çoğu tamamiyle ifadesiz gibi görülmekte. Bu ifadesiz yüzlere ister istemez çok daha yakınına sokulup bir şeyler görebilmeyi umut ediyor insan.

İnsanda böylesine merak uyandıran bu heykelleri oldukça başarılı bulduğumu söyleyebilirim. İnsanın kendi dünyasında bir yolculuk yapmasını sağlayabiliyor.

Şu ana kadar bu malzemeler kullanılarak eserler veren başka bir sanatçıya rast gelmedim. Belki de bu açıdan bana oldukça değişik geldi bu çalışmalar. Her türlü malzemenin duygu ve düşüncelerimizi aktarabilimek için bir araç olabileceği konusunda çok güzel örnek bunlar.

Günümüz insanının bir sürü şeyle kendilerini gizledikleri ve insanların iç dünyasına ulaşma imkanımızın bulunmadığı bu dünyada bu şeffaf heykeller aynı zamanda bir özlemi de yansıtıyor. Keşke şeffaf olabilsek...

Kendisiyle yapılan bir röportajda heykellerin gerçek insan boyutunda yaptığını ve gelecek günlerde çok daha büyüklerini yapmayı tasarladığını söylemiş.

Yaptığı heykellerin arasında hayvan heykellerine de rastladığımızda onların çok daha farklı bir şekilde yapılmış olduğuna tanık oluyoruz. İnsanlar şeffaf bir şekilde yapılmaya çalışılırken hayvanlar bu formun çok dışında. Bu anlamda hayvanlar kadar şeffaf olmadığımızın altını çiziyor sanatçı.

İnsanların gerçek yüzlerini birer maskeyle gizledikleri bu dünya da sanatçı bu anlamda da yaptığı heykellerin ellerine tutuşturduğu masklarla bu gerçeğimizi vurgulamaya çalışmış. Evet gerçekten ilginç ve ilginç olmanın dışında son derece güzel eserler vermiş bir sanatçı Jin Young Yu..

sanem uçar

Janis Joplin

2011-04-03T00:33:00.024+03:00

Kadın olduğun zaman yaşam her alanda zor olduğu gibi, sanat alanında da oldukça zordur.

Daha önceden de sanatta kadın olgusunu ortaya koyarken bu konudaki düşüncelerimi ortaya koyduğumdan, tekrarlamak niyetinde değilim.

Bir obje olarak kadın olgusu sanatın her alanında kullanılmasına rağmen bu denli önemli olgu sanatın içinde yer almak istediğinde yine erkek egemen düşünce yapısı nedeniyle asla istediği konuma gelememiştir.

Nerden mi aklıma geldi yine bu konu?...

Janis Joplin aklıma getirdi....

Bana göre müzik dünyasında gelmiş geçmiş en güçlü seslerden biridir Janis Joplin. Kısacık yaşamında öylesine güçlü bir etki bırakmıştır ki aradan uzunca yıllar geçmiş olmasına rağmen sesini duyduğumuzda bambaşka yerlere götürebilmektedir bizleri...

Kendi döneminde yaşamış erkek sanatçılarla onu kıyasladığımızda kaybedenler listesinde görülebilir . Tıpkı onlar gibi ölümünü kendi eliyle seçmiş olmasına rağmen ardında bıraktıkları eserlerin satış oranlarıyla en alt sayıdaki sanatçılardan biridir.

Yani daha mı kötüdür müzikleri?

Böyle bir kıyas bile anlamsızdır. O sadece bir kadındır, evet cevap kadın olmasında saklıdır. Erkek egemen dünya görüşüyle bir çok şey erkeklere yakıştırılırken Janis Joplin in yaşarken alışagelmiş dişi özelliklere çok ta bağlı olmayan tavır ve düşünceleri ne o zaman ne de bugün için kabul görmeyecektir.

19 ocak 1943 yılında Teksas'ta dünyaya gelen Janip Joplin yaşamının her anında sıradışı biri insan oldu. Bu sıradışılığı yüzünden çevresindeki çoğu kişiden dışlanmış biri olarak yaşamını sürdürdü.

Ailesi onun küçük yaşta müziğe ilgisini fark ettiğinde bu sıradışılığının müziğin ve sanatın içinde farklı bir yere geleceğine inandığından her zaman müzik anlamında onu desteklediler. Doğal olarak 18 yaşına geldiğinde Teksas taki bir çok yerel klüplerde sahne almaya başlamıştı. Önceleri blues onun hayatındaki en önemli şeylerden biriydi ancak zamanla blues un ötesinde bir müzik yapmak gibi düşüncelere de kapıldığı bir gerçektir.

Ancak tüm dünya onu blues müziğinin beyaz kadını olarak tanıdı.

Lamar State College of Technology de eğitimine devam ederken 1963 yılında ani bir kararla okulunu bıraktı ve kendini tamamiyle müziğe verdi.

Bu yıllar dünyada yepyeni düşünceler içersinde gençlerin kendilerini ifade ettiği yıllardı. Janis Joplin de okulunu terk ettikten sonra otostopla Calinornia 'ya geldi ve doğrusunu söylemek gerekirse burada kaldığı yıllarda kontrolünü kaybederek amfetamin ve alkol kullanmaya başladı. Halinden pek memnun olmadığı içinde ayrılmış olduğu okuluna bir süre sonra geri döndü. Aslında okulunda çok başarılı bir öğrenciydi ancak karakterindeki asla tatmin olmayan yan her anlamda kendisini belli ediyordu. California ile kıyasladığında epeyce küçük olan Port Arthur onun için sıkıcı olmaya başladığından tekrar California ya geri döndü.

Bu yıllar arasında ailesine yazmış olduğu mektuplar gerçekten son derece önemlidir benim için. Yaşadığı hayattan çok memnun olmayan ve bu sebeple değişmeye çalışan bir insanın hayalleri ile kendi gerçeği arasındaki bocalamayı ortaya koyan sevgi dolu yazılardır.

Söz konusu Janis Joplin olduğunda onu eleştiren bir çok cümleye rastlayabilirsiniz. Onu anlamaya başladığınız andan itibaren ise bu anlamsız dünyanın acımasızlığı karşısında onunla birlikte öfke duyabilirsiniz.

İşte o mektuplardan biri;

"6 Haziran, 1966

Anne ve Baba,

Büyük bir kaygı içinde, haberleri veriyorum. San Francisco’dayım. Şimdi bırakın açıklayım – Austin’e vardığımda Travis Rivers’la konuştum, buradaki grupla birlikte şarkı söylemem için ikna edici bir söylev verdi bana. Eski bir arkadaş, Chet Helms, S.F.’de baya büyük adam olmuşa benziyor. Şu anda çalan, birbirinden tuhaf adlı üç büyük rock and roll grubunun sahibi; Captain Beefheart & the Magic Band, Big Brother & the Holding Co., vs. Big Brother’ın bir vokaliste ihtiyacı varmış.

Ben de bu konuda konuşmak için Chet’i aradım. Onlarla birlikte çıkmam konusunda beni teşvik etti – sanki tüm şehir rock&roll’laşmış gibi (ve gerçekten öyle!) – ve kesinlikle ünleneceğimi söyledi. Kaygılarımdan bahsettim; ya burada yapamazsam ve geri dönemezsem. Gelip denememi, eğer yapamazsam, eve dönüş biletimi kendisinin vereceğini söyledi. Ben de geldim.

Henüz neler olduğunu bilmiyorum. Galiba bu öğleden sonra grupla prova yapacağım; sanırım, provadan sonra kalıp kalmayacağıma karar vereceğim. Şu anda kafam karışık, kararsızım – geldiğime seviniyorum, şehri, birkaç arkadaşı görmek güzel ama kesinlikle “çulsuz adamların Cher’i” olma niyetinde değilim. Sanırım bekleyip göreceğiz.

Size tek söylemek istediğim, herşeyle ilgili mantıklı düşünmeye çalışıyorum ve kendimi heyecanla gemiden denize atmıyorum. Eminim yine, kendimi yok edici, intihara meyilli yolumun kazandığına inanıyorsunuz. Ama gerçekten çabalıyorum.

Sizin için tam bir hayal kırıklığı olduğumu biliyorum, bundan dolayı korkunç üzgünüm. Buraya gelişimle ilgili duyduğunuz korkuları anlıyorum ve itiraf etmeliyim ki bunları ben de paylaşıyorum. Ama burada bir şansım var, buna inanıyorum ve bu sefer berbat etmeyeceğim herşeyi. Sanırım haberler çoğaldıkça daha çok yazacağım size, o zaman kadar bütün eleştirilerinizi yukarıdaki adrese gönderin.

Ve lütfen inanın; kazanan biri olmamı benden daha fazla isteyemezsiniz.

Sevgiler Janis."

İşte California ya ikinci gelişinde arkadaşı ve menejeri Chet Holmes tarafından Big Brother and the Holding Company adlı bir gruba solist oldu. Bu grupla 1967 yılında sahne aldıkları Monterey Uluslararası Pop Festivali'nde, bir blues klasiği olan "Ball and Chain" ile katıldı ve açıkcası seyircileri büyüledi.Doğal olarak 1968 yılında bu grupla birlikte ilk albümü de yayınlanmış oldu.

Janis Joplin hayatı ve eserleriyle toplumun nesnel koşullarına uygun olarak bir kadın isyanının sembolüdür aslında. Bu önemli konuyu ele almadan salt müziksel gerçeklerle bu sanatçıyı anlatmaya yada tanıtmaya çalışmak ona yapılabilecek en büyük kötülüktür.

Evet şarkılarının sözlerinde ve yaşamında kadınların cinsel özgürleşme fikrinden beslenen bir yan vardır. Bir çeşit isyandı yaptıkları ve yazdıkları. Kadınların cinsel obje olarak kullanılmasına bir karşı duruştu.

Bu anlamda onun yorumları o zamanda bugün de hep tartışma konusu olmuştur. Onun sesini kavgaya tutuşmuş böğüren bir sarhoş ile Aretha Franklin arasında bir şey olarak yorumlayanlar vardır.

Aslında salt bir blues sanatçısı olmak gibi bir niyeti olmayan Janis Joplin' in sesinde yaratmaya çalıştığı bu özellik rock ruhuyla bütünleşen bir haykırışın ifadesidir.

Bana göre ise, kimseyle kıyaslanmaması gereken tamamiyle kendisine özgü bir tarzdır.

İç dünyasında her anlamda fırtınalar eserken ruhundaki fırtınanın dışa vurmuş biçimidir.

Yaşantısında asla tatmin olmayan yan, doğal olarak müziğine sözlerine de yansıyarak Janis Joplin tarzı oluşturmuştur.

“eğer tek bir günün varsa birlikte geçireceğin
ve sen 365 günün hepsini istiyorsan
ve 365 gün sadece bir hayalse
tek bir lanet olası gün varsa elinde
sana diyeceğim dostum,
o tek bir gün tüm hayatın olmalı
çünkü bilirsin
diğer 364 gün için böğürerek ağlayabilirsin
çatlayabilirsin hatta
ama
o tek günü, o tek bir günü kaybedersin sonsuza dek
eğer bugün yanındaysa, yarını tüketmezsin
çünkü yarına ihtiyacın yoktur dostum
batıya giden o soğuk trende konuştuğumuz gibi
işin gerçeği dostum
yarın asla olmayacak
çünkü tatlım
“it’s all the same fucking day”
nefes aldığında
onu tutmalısın
hayatının son dakikası gibi
sanki bir daha solumayacaksın gibi
çünkü bir gün mutlaka
omuzlarına binecek bu yük
ve o zaman inan bana
kaldıramayacaksın
dibe çekecek seni
zincire vurulmuşsun gibi”

İntihar eyilimli olmasına rağmen ben herşeye rağmen hayata tutunabilmek için mücadele verdiğine inananlardanım. Erkek egemen bir toplumda hayallerinin gerçekleşmesine çok ta fazla izin yoktu.

Ailesine yazdığı bir başka mektubu almak istiyorum;

"Haziran 1966

Sevgili Anne ve Baba,

Sizden henüz tek bir haber almadım, ama hala konuştuğumuzu düşünerek başka bir mektup daha yazıyorum: Bu size adresimi bildirmek için – bir pansiyonda oda buldum. Oldukça güzel bir yer, mutfağı, salonu hatta ütüsü ve ütü tahtası bile var. Benden başka dört kişi daha yaşıyor burada.

Hala Big Brother & the Holding Co ile çalışıyorum ve gerçekten çok eğlenceli. Grupta dört herif var – Sam, Peter, Dave, ve James. Provalarımızı her öğleden sonra bir garajda yapıyoruz. Artist bir arkadaşlarının yeriymiş burası. Her ne kadar ben modası geçmiş bulsam da, herkes şarkı söylememden etkilenmiş gözüküyor. Yaptıkları müzik benim alışık olduğumdan farklı. Oh, Size göndermek üzere daha tuhaf grup adları buldum - (bunlara inanabiliyor musunuz?) Grateful Dead, Love, Jefferson Airpland, Quicksilver Messenger Service, the Leaves, the Grass Roots.

Chet Helms Family Dog adında bir rock & roll şirketini yönetiyor - bir sürü amblemle ve yanıtlama servisiyle dolu. Çok havalı.

Girişimcim olarak ( ve daha çok beni burada parasızlıktan kurtararak) – Hala bankada sakladığım otuz dolarım var) Chet bir aylığına kiraladı bu yeri benim için. Eğer grupla ben bu işi başaramazsak unutmamı, yok eğer başarırsak bir sürü paramızın olacağını söylüyor. Chet eski bir arkadaş – Lori adında bir aktristle evli. Yarın gece, Mercury’den birileri Grateful Dead’i (böyle bir adla, iyi olmaktan başka şansları yok) ve Big Brother et al., Gosh, dinlemeye gelecekler.

Çok heyecanlıyım! Bu hafta yaklaşık beş ya da altı defa çalıştık – benim en sevdiğim “Down on Me”, eski bir kilise müziği, yeniden canlandırıldı ve biraz da yozlaştırıldı.

Hala iyiyim – merak etmeyin. Bir münzevi gibi. Ne kilo verdim ne kilo aldım ve kafam hala yerinde. Ve gerçekten hala okula dönmeyi düşünüyorum, benden ümidi kesmeyin. Hepinizi seviyorum."

1968 yılında, grubun menejerliğini üstlenen Albert Grossman, Columbia Records plak şirketiyle bir anlaşma imzaladı ve aynı yıl grubun "Cheap Thrills" albümü bu şirketin etiketi ile yayınlandı.

Bu albümde, "Piece of My Heart", "Ball and Chain" ve "Turtle Blues" gibi klasikleşmiş blues şarkılarının canlı versyonları da yer almaktaydı. Bu albümün başarısı sayesinde sekiz hafta boyunca listelerde üst sıralarda kalmayı başaran grubun adı artık "Janis Joplin with Big Brother and the Holding Company" olarak anılmaya başladı.

Artık bir şekilde başarılıydı. Bu başarılar yaşamını düzene sokmaya yetmedi. Tekrar uyuşturucu ve alkole olan bağımlılık giderek dozunu artırdığından bu ister istemez performansını da etkiledi. Sonuçta Big Brother and the Holding Company dağıldı.

Bundan sonraki yıllarda Janis Joplin i tek başına sahnelerde görmekteyiz. 1969 yılında Woodstock festivalinde sahne alarak yeniden büyük bir beğeni toplamayı başardı. Blues un yanında jazz müziğiyle de ilgi duyan Janis Joplin bundan sonra bir çok başarı elde etmiş olsa da kazanılan bu başarılarılar stres in artmasına sebebiyet verdiğinden uyuşturucu hayatına eroinide eklemişti.

Her defasında bu kötü alışkanlıklarından kurtulmak isteyen Joplin 1969 yılında tüm bağımlılıklarına son vererek "The Full Tilt Boogie Band" adıyla yeni bir grup kurdu.

Pearl albümü kayıtları için ilham almak adına bir kez daha kullandığı eroin onun sonu oldu ve 4 ekim 1979 yılında daha 27 yaşındayken Los Angeles' taki Landmark Motor Hotel'de aşırı dozdan aramızdan ayrıldı.

Hiç kimsenin "Summertime " şarkısını onun gibi yorumlayamayacağını düşünüyorum.İnsanı bu dünyadan alıp götüren bir etkisi var yorumunun.

Daha detaylı bilgiler yada fotoğraflar için web sayfalarına uğrayabilirsiniz.

web sayfası

web sayfası

Sonsuza kadar sesiyle bizimle olacaktır....

sanem uçar

İthal Öğretmen

2011-03-29T20:54:00.002+03:00

Bundan iki sene önce sevgili okulum yepyeni bir eğitim modeliyle eğitim öğretim yılına devam etme kararı aldığından, öğretmenlerini yurt dışında bir eğitim programı içerisine dahil etti.

Hiç beklemediğim bir anda bende kendimi İsviçre'nin Basel kentinde buluverdim.

Hizmet içi eğitim seminerlerine yurt içinde bir çok defa katıldım, dürüst olmam gerekirse bu eğitim seminerlerinin ne için yapıldığını hala anlayabilmiş değilim. Çünkü bu seminerlerden geçtikten sonra aynı tas aynı hamam misali kaldığımız yerden devam edeceksek harcanan onca emek boşa gidiyor demektir.

Bu sebeple yurt içinde bu konularda fazla iyimser olmayan ben, Basel' e de aynı duygularla gittim.

Seminer kapsamı içersinde ilk gün dünyanın her tarafından gelmiş müzik eğitimcileriyle bir arada olmak içimdeki karamsar duyguları bir anda dağıtıverdi. Hepsi birbirinden donanımlı, güleryüzlü öğretmenlerdi. Bu anlamda bizlere rehberlik edecek öğretmenimizin başkanlığında ilk günümüz birbirimizi tanımak ve ülkemizdeki müzik dersi ile ilgili çalışmaları karşılıklı olarak konuşmakla geçecekti.

Açıkcası bunu duyduğumda önce mideme bir kramp girdi. Kendi ülkemdeki anlamsız müzik eğitimi programını ve yaşadığımız zorlukları anlatmak hiç işime gelmiyordu. Neler söyleyeceğimi kafamda tasarlarken, bir yandan da dünyanın çeşitli ülkelerinden gelmiş müzik öğretmenlerini dinliyordum.

Hepsi düşünemeyeceğiniz kadar mutluydu. Ve anlattıkları yıllarca özlemini duyduğum şeylerdi. Gittikçe daraldığımı hissediyordum ki Avusturya'dan gelen bir müzik öğretmeni tam tersi şeyler anlatmaya başladı.

Çok mutsuzdu.

Bir anda onun mutsuzluğu benim mutluluğum oldu.

Anlattıkları bire bir benim ülkemdeki sorunlarla aynıydı. Yani Avusturya'da benzer sorunların olabileceğini hiç aklıma getirmezdim. Anlattıkça çoşuyordu ve ben hariç diğer tüm öğretmenlerin yüzünde kocaman bir hayret ifadesi oluşuyordu.

Bu kadarı da olmazdı hani!... olurdu, vallahi de olurdu, billahi de olurdu.

İnanılmaz!.... inanın , inanın!, daha neler var.

Konuşmasını bitirdikten sonra Avusturya'dan gelen bu müzik öğretmeninin aslında Uganda' da müzik öğretmenliği yaptığını öğrendik.Uganda sözcüğünü duyunca tüm yüzlere; " haaa şimdi oldu" ifadesi yerleşti ve benim suratım düştü doğal olarak.

Müzik eğitimi Uganda ile özdeş bir ülkenin müzik öğretmeniydim....

Tam on gün gerçekten müzik eğitimi üzerine olağanüstü çalışmaların, yeni tekniklerin öğretildiği, uygulandığı ve son derece güzel paylaşımların yapıldığı bir seminer oldu. Ben bu seminerden fazlasıyla bilgilenmiş olarak geri döndüm. Kuşkusuz bu imkanı bana sağlayan okuluma teşekkür borçluydum.

Şimdi beklentim, yediklerin içtiklerin senin olsun Sanem, öğrendiklerini bizimle paylaş ve neler yapabiliriz konusunda bir plan yapalım gibi çocukca bir beklentiydi. Asla böyle bir geri bildirim istemedikleri gibi, bu eğitim programından da vaz geçtiler.

İşte benim ülkem, dünyanın hiç bir yerinde görülmeyecek bir israfın kaynak merkezidir. Hem ekonomik anlamda hemde insan gücü anlamında plan ve programa sahip değildir. Var olan potansiyeli de yok etmek gibi bir meziyete sahiptir.

Çok öteye gitmeyelim sevgili bakanlığım yeni bir projenin içersinde.

360 bin öğretmen adayı atanmayı beklerken, böyle bir kaynak yokmuş gibi 40 bin yabancı öğretmeni ithal etme planı yapıyor.

Ve bunu yaparken kendi vatandaşını bir hiç yerine koyarak aşağıladığının farkında bile değil.

Kendi ülkemde yabancı öğretmenlerle çalıştım. Bunun ne anlama geldiğini bilmeyen biri de değilim. Genelde hiç bir meziyeti olmayan bu yurt dışından gelen öğretmenler ayağımızın bağıydı. Kendi öğretmenlerininin hukuksal anlamda hiç bir ihtiyacını karşılamazken yabancı öğretmenlerin hepimizden çok daha iyi koşulları kabul edilebilir bir şey değildir.

Anlamsız bir kıskançlık duyguları olarak kolaylıkla yorumlanabilecek bu düşüncem, bunun dışında bir gerçeği içinde barındırıyor. Her şeyin farkında olabilen beyinlerin beni anlayacağını biliyorum, farkında olmayanların da beni nasıl değerlendirirse değerlendirsin umrumda olmadığını söylemek zorundayım.

Milli Eğitim Bakanlığının her yıl 10 bin olmak üzere toplam 40 bin anadili İngilizce olan yabancı İngilizce öğretmeni istihdam edeceği projeyi protesto ediyorum.

Bu anlamda bir açıklama yapmayan ve bu anlamsız projenin neden, niçin yapıldığını dahi açıklama gereği duymayan, yıllarımı verdiğim bakanlığımı şiddetle kınıyorum.

İthal et getirerek ülkemizdeki hayvancılığı yok eden zihniyet şimdi hangi amaçların peşinde?

sanem uçar

Amedeo Modigliani

2011-03-26T00:00:00.004+02:00

Benim için sıradışı bir ressam...

12 temmuz 1884 yılında Toskana İtalya'da dünyaya geldi.Yahudi kökenli ressam ve heykeltraştır.

Son derece hastalıklı bir bünyeye sahipti önce verem oldu arkasından tifoya yakalanınca okulu bırakmak zorunda kaldı. Okuldan ayrı kaldığı yıllarda sanata yönelerek resim dersleri almaya başladı. Bir kez daha vereme yakalanınca annesi onun daha çabuk iyileşmesi için Napoliye götürdü ve burada resim dersi almaya devam etti. Ders aldığı öğretmeni onun akademik bir eğitim alması gerektiğini söyleyince Floransa daki Güzel sanatlar okuluna başladı. Arkasından Venedik teki Güzel Sanatlar Akademisine kaydoldu. Venedik onun uyuşturucuya başlama yeri oldu ve sonunda beş parasız bir şekilde Paris e gitti.

Paris ise çok daha fazla bohem yaşayış tarzıyla alkol ve içki bağımlısı olmasını sağladı.

Uzun bir süre tedavi gördü tekrar sağlığına kavuştuğunda tanıştığı heykeltraş Constantin Brancusi onun heykele yönelmesini sağladı.

Sağlık nedenleri sebebiyle 1. Dünya Savaşına katılmak istese de askere alınmadı.

Arkadaşlarının cesaretlendirmesiyle 32 tablodan oluşan ilk kişisel sergisini açmış olsa da içinde çıplak kadın olmasından dolayı sergisi polis tarafından kapatıldı.

Ölümüyle ilgili çelişkili ifadeler mevcuttur. Yolda serseriler tarafından feci şekilde dövülmesi sebebiyle zaten hassas olan bünyesinin bunu kaldıramadığı ve şiddetli başağrısı sebebiyle menenjitten öldüğü söylenilse de dövülme olayının ölümüne sebep olduğuna inananlarda vardır.

Ancak en hazin i; 24 temmuz 1920 de toprağa verilmesinden sonra ikinci çocuğuna hamile olan eşinin beşinci kattaki evlerinden kendisini atarak intihar etmesi oldu.

İki çocuğu kız kardeşi tarafından büyütüldü.

Genelde yaptığı resimlerinde gözleri boyamamasıyla ünlenmiştir. Bir kaç resmi hariç yaptığı resimlerde gözler boyalı değildir.

Şiiri çok severdi. Yaptığı eserlerde bu şiirselliği yakalayabilirsiniz. Yalın, ince uzun formlarla belirlenen çizgisel uslup onun şiirselliğinin izlerini taşır.

Genellikle eserleri portre, ve nü dür.

Yaşamını anlatan 2004 yılı filmde başrolü Andy Garcia oynadı ve bu film büyük bir beğeni kazandı. Modigliani ile birlikte dönemin bir çok ressamınında gösterildiği film otobiyografik filmler arasında iyi filmlerden biridir.

Filmin Adı: Modigliani

Tür: Biyografi / Dram

Yönetmen: Mick Davis

Görüntü Yönetmeni: Emmanuel Kadosh

Senaryo: Mick Davis

Oyuncular:

Andy Garcia,
Miriam Margolyes,
Susie Amy,
Hippolyte Girardot,
Elsa Zylberstein,
Omid Djalili

Yapım: 2004, ABD / Almanya / Fransa / İngiltere / İtalya / Romanya

Yapımcı: Philippe Martinez, André Djaoui, Stéphanie Martinez

Muzik: Guy Farley

Film Süresi: 2 saat, 08 dk.

Ressamın bazı eserleri;

sanem uçar

Teneke Trampet (The Tin Drum)

2011-03-23T01:42:00.011+02:00

Teneke Trampet okuduğum en ilginç kitaplardan biriydi. Kitabın yazarı Günter Grass bana göre sıra dışı bir edebiyatçı. 1927 yılında Almanya Danzig te dünyaya gelen edebiyatçı İkinci Dünya savaşının hüküm sürdüğü yıllarda bir genç olarak askere gitti ve askerde esir düştü. 1946 yılında geldiği Düsseldorf ta resim ve heykel eğitimi aldı. Şiir ve oyunlar yazmaya başladı ve nihayet 1959 yılında yazdığı Teneke Trampet (Die Blechtrommel) adlı romanıyla şöhreti yakaladı.

Gerçekten son derece çarpıcı bir romandır.

Grass, kendisiyle ilgili bilgiler verirken hiçbir zaman savaşa katılmadığını söylememişti. Hatta esir düştüğünü anlatmıştı. Ama bir gün Hitler’in seçkin birliği Waffen SS’e gönüllü olarak yazıldığını itiraf etti. Doğal olarak bu herkes için bir şok etkisi yarattı, hatta 1999 yılında kazandığı Nobel ödülünün geri alınacağı söylentileri yayıldı.

Açıkcası işin magazinsel tarafında hiç olmadım. Bu roman bir çok yönüyle mükemmel bir romandır. Tabuları yıkan bir yapısı vardır Günter Grass'ın. Hiç kimsenin ummadığı anlarda kendisinden beklenmeyen konu ve davranışları gösterebilen bir yapısı var.

Teneke Trampet yazarın yaşadığı çağ ile ilgili en çarpıcı açıklamaları içinde bulunduran bir romandır. Belki unutmak istediğimiz, yada hiç olmamışcasına yaşamımıza devam ederken yaşanılmışlıkları kendine özgü kurgusuyla bir kez daha gözlerimizin içine sokar.

Nasyonal Sosyalizm ve küçük burjuva kavramlarıyla ilgili olarak bu iki kavramın dünyanın başına bela olan yanlarını bir roman ile anlatabilmek gerçekten büyük bir beceridir.

Ona göre oluşan bütün felaketlerin hazırlayıcısı küçük burjavizidir.Eğer dünyaya Nasyonal Sosyalizm gibi bir olgu musallat olduysa bunda küçük burjuvazinin büyük katkısı vardır.

Haklıdır yada değildir bilemiyorum, ama 1933 yılında Hitler'in yapılan seçimlerde halktan yüzde doksan üzerinde bir oy aldığı da bir gerçektir ve doğal olarak son derece demokratik yollarla halkın desteğiyle gelen bu sesler kısa sürede hem ülkeyi hemde tüm dünyayı kana buladıysa düşüncesinde haklı olabilir.

İşte romanını da bu iz doğrultusunda geliştirmiştir. Ona göre küçük burjuvazi hala potansiyel olarak benzer hataları tekrarlayabilecek nitelikte olduğundan Oscar' a hiç büyümek istemeyen bir çocuk rolü vermiştir.

Romanın baş kahramanı Oscar gerçekten önemli bir karakterdir. Sıra dışıdır.

Üç yaşına geldiği zaman kendi isteğiyle büyümesine son verir Oscar. Büyümesine son vermiş olmasına rağmen onun gözünde ve anlatımıyla olayların örgüsündedir.

Post modern bir bakış açısıyla olayların gelişmesine tanıklık ederiz.

Yine Oscar'a son derece ilginç bir şekilde sahip olduğu bir ses verilmiştir yazar tarafından. Çıkardığı ses ile etraftaki tüm camları kırabilecek bir gücü vardır.

Aynı zamanda elinden hiç düşürmediği trampet te önemli sembollerden biridir.

Aynı adla filme de çekilen bu baş yapıtın filminde bana göre kitaptaki çoğu özelliği yakalayamıyoruz. Son derece başarılı bir film olmasına rağmen örneğin Oscar' ın bu çığlıkları ve trampeti kullanması izleyici için çok fazla tatminkar bir cevabı içinde barındırmıyor.

Neden Oscar böylesine çığlık atıyor, yada trampet çalmak onun vaz geçilmezi?...

Romanda ise bu yanıtları çok daha iyi bir şekilde anlayabiliyoruz. Bir kışkırtma aracıdır bu çığlıklar ve trampetten yankılanan sesler.

Bu arada filmde Oscar rolünü oynayan küçük oyuncu gerçekten övgülerin en büyüğünü hak ediyor bence. Olağanüstü bir performans göstermiş.

1979 yapımı bu film ve 1959 yılında yazılmış bu roman son zamanlarda sıklıkla aklıma gelmekte. Bir şekilde büyüklerin dünyasında yer almak istemeyen Oscar kimliğiyle hep çocuk kalmayı isteyen bir düşünce yapısının, dünyanın yozluğunu ve kokuşmuşluğunu böylesine güzel anlatan ender roman ve filmlerden Teneke Trampet i sıklıkla anımsamamın bir nedeni olmalı...

Ben bunun nedenini düşünürken filmin künyesini de yazayım eksik olmasın:)

Yönetmen:Volker Schlöndorff

Oyuncular;

Mario Adorf
Alfred Matzerath
Angela Winkler
Agnes Matzerath
David Bennent
Oskar Matzerath
Daniel Olbrychski
Jan Bronski
Andréa Ferréol
Lina Greff

Senaryo Yazarı:Jean-Claude Carrière , Günter Grass

Müzik:Maurice Jarre

Tür:Dram

Yapım Yılı:1979

Ülke:Almanya, Fransa, Polonya

Süre:142 dk.

sanem uçar

Belgeseller 5

2011-03-21T00:15:00.005+02:00

Ara vermiş gibi gözüksem de aslında aradaki zaman diliminde bir kaç belgesel film izledim. Bu belgeselleri izlerken belgesel filmciliğin ne olduğu konusunda çeşitli düşünceler beynimde yankılanıyordu. Belgesel filmciliği sinema filmi ile karıştıranların bol olduğu bir ülkedeyiz. Bu anlamda ülkemizde doğru olarak yapılan bir çok belgesel olmakla beraber nereye koyacağımı bilemediğim bir çok eser de var ne yazık ki.

Sevdiğim belgesellerin, düşünce boyutuyla olduğu kadar duygu boyutuyla da etkileyen belgeseller olduğunu fark ettim. Var olan gerçeği aslına sadık kalarak yeniden yorumlamak gibi ele alırken , bana ders vermek gibi bir amaç gütmeyen, sürekli değişen ve hatta yok olan değerlerin bir sonraki nesillere aktarımında da rolü olabilecek bir etkisi olmasını bekliyorum.

Salt güzel ve doğru olanı değil, bunlarla birlikte yanlışları da ortaya koyabilen, son derece iyi bir gözlem yeteneği gerektirdiğine inandığım ve topluma gelecekteki günler için ışık tutabilen, hafızamızda çoğunlukla unutulmuş bir çok şeyi hatırlatan özellikleri olmalıdır diye de düşünüyorum.

Bu açıdan baktığımda belgesel filmcilik gerçekten son derece önemli bir rol oynuyor insan hayatında.

Bu duygular içersindeyken 14 mart 2011 tarihinde okuduğum bir haber çok sevdiğim Aşık Veysel ile ilgili güzel bir haber veriyordu;

Belgesel film yapımcıları Gülseren Suzan Menzel ile Jochen Menzel tarafından hazırlanan 55 dakikalık Aşık Veysel belgeselinin Almanya'nın Nürnberg kentinde büyük bir ilgiyle karşılandığını yazıyordu. belgeselin Aşık Veysel in doğduğu Sivrialan köyünden başlayıp , müzisyen Fazıl Say ın deyişlerini seslendirmesi ve tanınmış bazı sanatçıların onunla ilgili bilgiler vermesi, ve Aşık Veysel in kendi sesinden çalıp söylediği türküler izleyenleri çok mutlu etmiş.

Aşık Veysel gerçekten çok önemli ozanlarımızdan biri. Onunla ilgili olarak yapılan her çalışma ona olan vefa borcumuzu ödemeye yetmez . Bu anlamda ünlü gitarist Joe Satriani nin 2007 yılında ülkemize geldiğinde Aşık Veysel den etkilenmesi sonucu yaptığı albümde "Aşık Veysel " isimli çalışma gerçekten son derece anlamlıdır.

Bu anlamda Joe Satriani nin ülkemize geldiği 2007 yılında kendisiyle yapılan röpörtajı alıntılamak istiyorum;

"Albümdeki "Aşık Veysel" isimli çalışma, sanatçının Türk kültürünü ve Aşık Veysel´i tanıma sürecinde aldığı ilhamla ortaya çıktı. Satriani, Türkiye´de tanıtım çalışmalarını üstlenen yetkilinin Aşık Veysel´in müziğini hiç duymamış olmasına şaşırdığını belirterek, "Sonra bana Veysel´in 2 CD´sini verdi. Gerçekten çok etkilendim. Müzik sanki benim içimde yıllardır biliyormuşum gibi çınladı" açıklamasında bulundu.

Satriani, "Asik Veysel" adlı parçada da bu müziği ilk kez dinlerken yaşadığı deneyimi aktardığını belirtti. Bu parçada bağlamanın sesini vermek için farklı bir teknik uyguladığını ifade eden Joe Satriani, "Hiç çalmadığım bir stilde çaldım. Gitarın sesi çok farklı duyuluyor bu parçada" sözleriyle Aşık Veysel´in kendisine verdiği ilhamı nasıl notalara aktardığını özetledi. "Andalusia" adlı parçada ise Aşık Veysel´in ruhunun yaşadığını dile getiren sanatçı, halk ozanının ruhunu İspanya´daki bir kasabada yaşıyormuşcasına parçaya aktardığını belirtti."

Bu parçayı dinleyelim;

21 mart 1973 yılında kaybettiğimiz bu büyük ozan için hazırlanan bir çok tanıtım filmleri yada belgeseller vardır. Can Dündar ' ın danışmanlığı yaptığı ,Hacı Mehmet Duranoğlu tarafından yazılıp, yönetilen " Küçük Dünyam" adlı belgesel Aşık Veysel'i bir çok yönüyle ortaya koyan belgesellerden biridir.

GALİBA DÜNYANIN SONUNA GELDİK

Galiba dünyanın sonuna kaldık
Gelin belli değil kız belli değil
Ne nasihat duyduk ne öğüt aldık
Sohbet belli değil söz belli değil

Dünya güzellendi tadı kalmadı
İnsanın edebi udu kalmadı
Günahın sevabın adı kalmadı
Hakikata giden iz belli değil

Aylarca yol çeken develer atlar
Onları kurtardı bu ferasetler
İnsanlar yol için taktı kanatlar
Yokuş belli değil düz belli değil

Hasta gönlün tedavisi zoraldı
Gizli sır kalmadı aşikar oldu
İrenkler çoğaldı boya bozuldu
Kumaş belli değil bez belli değil

Veysel nene gerek dünyanın hali
Kimi hasır dokur kimisi halı
Tam çalgıya karıştırdık kavalı
Davul belli değil saz belli değil

Kimdir Aşık Veysel?

1894 yılında Sivas’ın Şarkışla ilçesine bağlı Sivrialan köyünde dünyaya geldi. Oldukça dramatik bir yaşam öyküsü vardır. O dönemin nesnel koşullarında tanıdık bir dünyaya geliş öyküsü var.

Annesi Gülizar Ana, Sivrialan dolaylarındaki Ayıpınar merasında koyun sağmaya giderken sancısı tutmuş, oracıkta dünyaya getirmiş Veysel’i. Tabikii göbeğini de kendisi kesmiş, bir çaputa sarıp yürüye yürüye köye dönmüştür.

Dünyaya geldiği sıralar çiçek hastalığı her yeri kasıp kavururken Veysel den önce iki kız kardeşi çiçek hastalığı yüzünden yaşamını yitirmiş.

Ne yazık ki Veysel yedi yaşına geldiğinde bu hastalık yeiden salgın olarak görülmüş ve Veysel in sol gözü çiçek hastalığı sebebiyle kör olmuş. Sağ gözü biraz da olsa görmesine rağmen inek sağan babasının yanına gittiği bir gün değneğin ucunun girmesi sebebiyle o da kör olmuş.

Böylelikle ölümüne kadar görme yetisi elinden alınmış biri olarak yaşayacaktır Veysel.

Âşığı/ozanı bol bu diyarda evlerine sıklıkla gelen aşıklar Veysel in ilgisini çektiğinde babası ona bir saz alır ve ilk bağlama dersini babasının arkadaşı olan Çamışıhlı Ali Ağa’dan (Âşık Alâ) almış.

Karanlık dünyasını ozanlar sayesinde aydınlatmış. Uzun bir süre tanınmış ozanların şiirlerini ve türkülerini söyleyen Veysel 40 lı yaşlara geldiğinde kendi şiirlerini ve ezgilerini çalıp söylemeye başlamış.

Henüz yurt çapında tanınmadan önce ailesi içine kapanık Veysel in dünyasına Esma adlı bir genç kızı sokuyorlar. Esma ile olan evliliğinde bir kız ve oğlu dünyaya geliyor. Ancak oğlan çocuğu henüz on günlükken ölüyor. Veysel için bir büyük yıkım daha oluyor.

Ağabeysi Ali’nin bir kız çocuğu daha olunca çocuklara ve işlere bakması için bir azap (hizmetkar) tutuyorlar. Bu hizmetkar ileride Veysel’in bağrında açılacak başka yaranın sebebi olacaktır. Bir gün Veysel hasta yatarken, kardeşi Ali de keven toplamakta iken, Veysel’in ilk eşi olan Esma’yı kandırarak kaçırıyor bu yanaşma. Veysel’in acılı yaşamına bir acı daha ekleniyor böylece.

Karısı bir başına bırakıp gittiğinde Veysel’in kucağında henüz altı aylık kızı varmış. İki yıl kucağında gezdirmiş Veysel onu, ancak o da yaşamamış.

Ve Veysel in yaşamına ikinci eşi Gülizar hanım bu sıralarda katılıyor.

1931 yılı ise önemli. Çünkü 1931 yılında Sivas Lisesi edebiyat öğretmeni olan Ahmet Kutsi Tecer ve arkadaşları “Halk Şairlerini Koruma Derneği”ni kuruyorlar. Ve 5 Aralık 1931 tarihinde de üç gün süren Halk Şairleri Bayramı’nı düzenliyorlar. Bu hayatındaki dönüm noktalarından biridir.

Daha sonraları Veysel i köyünden ayrılmış olarak görüyoruz. Bu gezileri hemen hemen ülkenin dört bir tarafına olduğundan gittikçe tanınmaya başlamıştır bu arada.

1952 yılında İstanbul’da kendisi için büyük bir jübile yapılan Aşık Veysel’e, 1965 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin özel bir kararıyla aylık bağlandı.

Türkülerinde kendi özgü bir içtenlikle doğadan insan sevgisine hemen her konuyu işleyen Aşık Veysel, İstanbul Radyosunun ilk yayınlarında da türkü söyledi. 1941-46 arasında, Aşık Ali İzzet’le birlikte Köy Enstitülerinde halk türküleri ve bağlama dersleri verdi. Zamanla Veysel ve Ali İzzet’in temsil ettiği bağlama çalma ve türkü söyleme biçimi başlıbaşına bir tavır olarak yerleşti.

Aşık Veysel'in şiirlerinin toplandığı kitaplar;

Deyişler (1944),
Sazımdan Sesler (1950),
Dostlar Beni Hatırlasın (1970)
Bütün Şiirleri (1984) yıllarında yayınlandı.

Yaşadığı yıllarda halk müziğinin dışındaki müzisyenler için de Aşık Veysel büyük bir kaynaktı. Bu anlamda kendisiyle birlikte çalışmalar yapan sanatçılarımızdan birisi Fikret Kızılok tur.

Fikret Kızılok ve daha bir çok sanatçımız onun ezgilerini kendilerine göre yorumladılar.

Ayrıca bu büyük ozanın kendi sesi ve bağlamasıyla oluşturulan müzik kayıtları da bugün bizler için en büyük zenginliklerimizden biridir.

ALDANMA CAHİLİN KURU LAFINA

Aldanma cahilin kuru lafına
Kültürsüz insanın kulu yalandır
Hükmetse dünyanın her tarafına
Arzusu hedefi yolu yalandır

Kar suyundan süzen çeşme göl olmaz
Gül dikende biter diken gül olmaz
Diz diz eden her sineğin bal'olmaz
Peteksiz arının balı yalandır

İnsan bir deryadır ilimle mahir
İlimsiz insanın şöhreti zahir
Cahilden iyilik beklenmez ahir
İşleği ameli hali yalandır

Cahil okur amma alim olamaz
Kamillik ilmini herkes bilemez
Veysel bu sözlerin halka yaramaz
Sonra sana derler deli yalandır

Bu topraklarda yetişmiş büyük ozanımızı unutmak diye bir şey olmayacak. Dostlar onu hep hatırlayacaktır.

sanem uçar

Ama...

2011-03-13T21:41:00.009+02:00

Elindeki dergiye göz atan kadının bir kaç adım ötesinde son derece kibar bir tartışma yapılmaktaydı.

İnsanların yüzünde birşeylerden sıkılmış olmanın izleri vardı. Belki bu sebeple bu kibar tartışmayı sessizce ve sanki hiç ilgilenmiyormuş bir edayla gizliden izliyorlardı.

Kadın elindeki dergiyi bir kenara bırakarak gülümseyen dudaklarla tartışmayı izlemeye koyuldu. Belli ki bir süre sonra bu kibar tartışmanın arasına katılacak sözlerin ne olacağı konusunda bir merak içindeydi.

"Bakın hanımefendi sizden rica ediyorum.... " şeklinde ki kibar sözlerine devam etmekteydi adam.

Aynı kibarlıkla karşılık veriyordu kadın da adamın cümlelerine;

"Tabiki sizi anlıyorum beyefendi, ama..... "

Ama diye başlayan cümlelerden korkun.

Hak verir gibi bir davranışı içinde bulundursa da "ama" lar aslında bir çeşit ret ediştir.

Kadın konuşmasının "ama" kısmını tamamlamaya kararlıydı;

"Çok doğru ve güzel söylüyorsunuz. Ve buradan bakınca yanlış yok. Yalnız hep kendi pencerenizden bakamazsınız ki dünyaya? Sakın yanlış anlamayın size bencilsiniz demiyorum ama .... "

Hay allah! bir tane daha " ama"

"Rica ediyorum hanımefendi ne demek istediğinizi anlıyorum. Emin olun başka pencerelerden de bakıyorum olaya ama... "

İnsanlar birbirilerini anlamamaya kararlıysa genellikle "ama" ların çoğaldığını gördüm. Yanılıyor olabilirim diye aklından geçirdi dergi okuyan kadın.

"Anlıyorum beyefendi ama işi uzatmanın gereği yok. Burada her istediğinizi yapamazsınız. Son derece uygar bir şekilde düşüncelerinizi ortaya koyuyorsunuz ama.... "

Çevredekiler merakla gelişmeleri beklerken bizim dergi okuyan kadının yüzünde gülümsemeler daha da belirginleşiyordu.

"Rica ederim hanımefendi, mesele sadece düşüncelerimi ortaya koymak değil, bir insan bir cevap vermiş ve benimde ona karşılık vermemden daha normal ne olabilir acaba? "

Aaaa işler iyice karışmaya başlıyordu ve olaya dalıvermenin tam zamanıydı....

"Bakar mısınız ?" diye kendini ortaya atıverdi dergi okuyan kadın.

Yeni bir soluk olduğundan mıdır, yada insanların merakından mıdır bilinmez, başlar dergi okuyan kadınımıza doğru hızla çevrildi.

"Kardeşim deminden beri "ama", "ama" deyip duruyorsunuz ve konunun ne olduğunu çok fazla merak etmememe rağmen bitmek bilmeyen cümlelerinizle işin özünü bir türlü yakalayamıyorsunuz....

Tartıştığınız konunun önemi yok benim için. Kibarlığınıza da saygı duyuyorum. Bütün bunları yüksek sesle yaptığınız sürece sizlere karışma hakkını kendimde bulduğumdan aranızdayım. "Ama" larınız, "teşekkür ederim" leriniz, "rica ederim" leriniz büyük bir kibarlığın için de kabalığı barındırıyor.

Akıp giden bir süreç var yaşamın her yerinde. Kesintiye uğratma hakkınız yok hiç bir şeyi, ne adına olursa olsun, hem de kibar bir şekilde...

Anlamadınız değil mi ne demek istediğimi ? Kibar, şaşkın bakışlarınızdan belli bu zaten. Anlamanızı da beklemiyorum, dergi okumama engel oldunuz hem de son derece kibarca. Kesintiye uğrattınız bütünlüğümü, okuma eylemimin yarım kalmasına sebep oldunuz...

Ama bunların hiç birinin önemi yok değil mi? Çok kibarsınız ya bende kibar konuşamayanlardanım, bu sebeple şu anda dangalağın biri oluverdim şaşkın bakışlarınızda. Muhabbetinize dalıverdiğim için de saygısız ilan edilirsem hiç şaşırmam. Ama başta söyledim ben kibar değilim diye....

Bir köşe bulmuşum bu dar dünyada kendimle baş başa kalacak, ama sizler kibar yüksek seslerinizle aranızdaki muhabbeti dışarıya kadar taşımakta ustasınız. Bunu yaparken başkalarının sınırlarına ne kadar girdiğiniz farkında bile değilsiniz.

Benim sözlerim anlamsız gelir sizin kulaklarınıza, susacağım merak etmeyin ama bitirin şu "ama" larınızı, "teşekkür" lerinizi, "rica ederim" lerinizi...

Kibar olduğunuzu bildiğimden bana cevap vermeyeceğinizi biliyorum...."

Dedi ve dergisini okumaya devam etmeye çalışırkan kuşların kanat çırpınışları karıştı bir anlık sesssizliğin arasına...

sanem uçar

Kar Yağarken

2011-03-08T16:44:00.004+02:00

Bugün 8 mart 2011 ve efsunlu kent güne kar yağışıyla uyandı. Henüz etrafı bembeyaz toz bulutu kaplamış değil ama penceremden karın lapa lapa salınarak dökülüşünü izleyebiliyorum.

Öyle nazlı bir dökülüş ki bu....

Bu soğukluğun farklı bir sıcaklığı da var...

Müzik eğitimcisi Erdoğan Okyay bir kış gününde öğrencilerine kışla ilgili , karla ilgili bir şarkı öğretecekken bir öğrencisinin yüzünün asıldığını fark ediyor. Yanına gidip, neler olduğunu sorduğunda öğrencisi şu yanıtı veriyor;

"Ama öğretmenim, siz kışın güzelliğinden, karın güzelliğinden söz ediyorsunuz ya ben hiç sevmiyorum kışı!"

"Neden? " diye soruyor Erdoğan Okyay...

Öğrencinin cevabı hepimizin okul sıralarında öğrendiği bir şarkının sözlerindedir...

Gelme kış gelme !
Yağma kar yağma !
Köylümü , kentlimi
Soğukta koyma.

Odunun var mı yakacak?
Evin var mı barınacak?
Kış geldi kar yağacak
Yoksullar ne yapacak?

Bu gerçekleri bilmeyen biri değilim. Ama bunların hiç birinin suçu ne kıştadır ne de kar da. Doğanın muhteşem döngülerinden ve güzelliklerinden biridir sadece.

Nazlı nazlı dökülen bu beyazlık ister istemez seneler öncesine götürüyor beni. Doğanın tüm güzelliğinin her mevsimiyle başka bir güzellikte yaşandığı Van iline...

Büyük şehirlerde yaşayan bizler aslında kara ait güzelliklerin ne kadarının farkındayız ? Kar yağışı genellikle gri bir havayı getirir diye biliriz. Oysa Van da masmavi bir gökyüzünden beyaz beyaz inebilir kar...

Resimlerini gördüğünüz kar kristallerini çıplak gözle görebilirsiniz...

Ve bir yağmaya başladığında uzun zaman sizinle birlikte olacak demektir aynı zamanda. Bu sebeple hazırlıklı olmalısınız.

Kerpiç bir evde yaşamanın epey zorlukları vardır. Böyle kerpiç bir evde yaşadım uzun süre. İlk geldiğim zamanlar sabahın köründe kadınların evlerin damlarında birbirleriyle yaptığı muhabbete hiç anlam verememiştim. Ne zamanki naylonla kaplı tavanım kar suyunun damlayarak birikmesi sonucu bir gece vakti üstüme su olarak dökülmesiyle uyandığımda karın da süpürülmesi gerektiğini öğrenecektim.

Evet, sıcacık yatağınızdan kalkıp giyinmek ve elinize bir mecrefe alıp sabahın seherinde dama kar süpürmeye çıkmanın kendine özgü güzelliği de olacaktı yaşamımda...

Piyanoya dokunan parmaklarım Van da kerpiç bir evin damında kar süpürürmek için donarken şimdiye kadar hiç duymadığım türküleri duymanın keyfini de yaşayacaktım. Bir süre sonra Van lı kadınlarla bende türkü söylemeye başlayacaktım. Hemde hiç bilmediğim bir dille söylenen türküler.

İnsan denilen varlığın özellikle kadınsa, bulunduğu ortama kolaylıkla uymasının ardındaki kahkahaların yada gözyaşlarının anlamlarını öğrenecektim.

Kadınlar gününde ki bugünü salt emekçi kadınlar diye ayıranlara inat tüm kadınların emekçi olduğuna inanan ben, penceremden karı seyrederken yaşamıma dokunan -dokunmayan tüm kadınlara sevgilerimi gönderiyorum.

sanem uçar

Suçlu değilim....

2011-03-02T23:53:00.005+02:00

Bu ülkede olup biteni anlama telaşında olmayı çok uzun zamandır terk etmiş olmama rağmen, gün be gün artan anlamsızlıklar yüzünden şaşkınlığın ötesinde bir kaygı yaşıyorum.

Sansürcü ve baskıcı düşünce yapısı bizi yönetenlerin sanki genetik şifresinde kodlanmış bir şekilde duruyor. Demokrasi, eşitlik vb gibi evrensel sözcükler hiç bir zaman anlamını bulamadı benim ülkemde.

Daima ama daima; " Benim gibi düşüneceksin, benim davama hizmet edeceksin , yoksa seni önce ret eder, ayrıştırır ve ötekileştirim bu da senin sonun olur.." mantığı egemen oldu.

Sevgili halkım da ucu daima kendisine dokunduğunda sesini çıkarabildi. İnsan olmanın erdemlerini kendine ilke edinmiş kişilere de bedeller ödetildi.

Şu anda;

"Yayın hakları Digiturk’e ve Lig TV’ye ait olan maçlar, bazı internet siteleri tarafından kanunlar hiçe sayılarak yayınlanmaktadır. Kanunların kurumumuza yüklediği bütün yükümlülükler eksiksiz yerine getirilip içerik ve yer sağlayıcılar defalarca uyarılmasına rağmen internetten illegal yayın yapılmasına son verilmemiştir.,

Son çare olarak yüce Türk mahkemelerine başvurulup illegal yayınları yapan sitelerin verdiği zararın durdurulması talep edilmiştir. Mahkeme yasal olarak her şeyin yapıldığını ve ihlalin hala durdurulmadığını tespit ederek bu sitelere erişimin engellenmesi kararı vermiştir.

Bu kararın uygulanması ile birlikte blogspot’ta bazı bloglar’a da erişimde problemler ortaya çıkmış olup, bu problemlerin tek sorumlusu uyarıldığı halde illegal içerikleri yapan sitelerin yayınını ısrarla durdurmayan Google ve Blogspot’tur.

Halkımızdan almış olduğumuz destekle Türk futboluna yaptığımız yatırımlarla birlikte, illegal maç yayınlayan kişi yada kişilerle mücadelemiz devam edecektir."

Şeklindeki son derece ulvi bir gerekçeyle ;

Türkiye'nin en çok tercih edilen blog sitelerinden, Google'ın ücretsiz blog servisi Blogspot'a erişim Diyarbakır 5. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 14.01.2011 tarih ve 2011/156 D iş sayılı kararı ile engellenmiştir.

Ne kadar demokratik ve doğru bir karar değil mi?

Suç işleyen herhangi bir site yada blog varsa o siteyi yada bloğu kapatmak yerine hiç bir ayrım gözetmeksizin bu kararı tüm bloglara uygulamak anlaşılabilecek bir şey değildir.

Dahası bu davranış şekli yıllardan beri uygulanan antidemokratik davranışların bugünün ötesinde, gelecek günler için de kara bir göstergedir.

Blog sahibi olmam yada olmamam bu anlamda beni hiç ilgilendirmiyor. Kuşkusuz burada herhangi bir şey hazırlarken emek verdiğimi biliyorum. Bizlere; "emek en yüce değerdir" diye öğretildiğinden ve buna inandığımdan bu haksız uygulamayı emeğe karşı duyulan korkunun bir ifadesi şeklinde ele alıyorum.

Gün, her anlamda yaşadıklarımızdan yola çıkarak düşünmek ve gerçek anlamda "yeter!" diyebilmektir.

Ben bu anlamda bir suç işlemediğim halde, bana bir suçlu gibi davranılmış olmasını kabul edemiyorum. Burada yazdığım yada yazacağım yazılar söz konusu "ben"olduğumda çok fazla önemli değildir. Her zaman her yerde duygular yada düşünceler ben var olduğum sürece benimle olacaktır...

Bu sebeple olayı bireyleri yok saymak anlamında ele alıyorum. Bu da bir insanlık suçudur.

sanem uçar

Sevme!!!

2011-02-27T22:29:00.008+02:00

Bu ülkede eğitim düzeyinin henüz ilkokul üçüncü sınıfına eşit bir düzeyde olduğunu bilmeyen biri çok kolaylıkla özellikle internet ortamında çeşitli paylaşım sitelerini incelemiş olsa ülkedeki edebiyat ve sanatsever yazıların çokluğu karşısında şöyle bir duyguya kapılabilir;

Aman ne güzel bir ülke, herkes sanatsever, herkes edebiyatçılarını yakından tanıyor, onların eserlerini neredeyse ezbere biliyor, kültür seviyesi böylesine yüksek başka bir ülke olamaz...

Herhangi bir nedenle bilgisayarın başına oturduğumda, karşıma çıkan onca edebiyatçı bolluğunda, edebiyatçıların eserleri ,özellikle şiirleri karşısında neye uğradığımı şaşırıyorum. İyi bir okur olmama rağmen, kuşkusuz bilmediğim çok şeyler olacağını dikkate almama rağmen,bu kadar çok bilmediğim şeyler konusunda afallıyorum. Kendimi kör cahil bir durumda hissettiğim anlar bile olabiliyor:)

Yeni edebiyatçılara genelde biraz temkinli yaklaşıyorum. Kuşkusuz içlerinden sıyrılıp edebiyat tarihinde hak ettiği yeri alacak bir çok kişi olmakla beraber, genele baktığımda bu temkinli yaklaşımım edebiyat zevkimi yok etmemesi açısından oldukça iyi geliyor bana.

Ama gerçekten edebiyat tarihimizde yer etmiş onca edebiyatçının eserlerinin bir şekilde kullanılması kabulde zorlandığım şeylerin başında geliyor. Kelimenin tam anlamıyla bir kullanma eylemi söz konusu. Bunca edebiyatseverliğin altında gerçek bir sevgi ve saygıyı göremiyorum.

Edebiyatçılarımızın eserleri işe geldiği şekilde kesilip biçiliyor ve orada burada paylaşılırken şekil değiştirerek öyle bir erozyona uğruyor ki , bu benim bildiğim eser mi? diye şaşkın bir şekilde yazılanlara takılıyor gözlerim.

Oblomov' u bile gölgede bırakacak ruhumuzun her tarafına sinmiş tembelliğimizle edebiyatçılarımızın eserlerini alıp okumak yerine, orada burada kırpılmış ve deforme edilmiş şekilde yazılan yazıları, şiirleri kopyala -yapıştır yöntemiyle paylaşmak nasıl bir mantığı içinde barındırır anlamakta zorlanıyorum.

Nasıl bir mantığa sahip olduklarını anlamak gibi bir çaba sarfetmiyorum artık. Ama bütün bunlar gerçekten edebiyatımıza büyük ölçü de zarar veriyor, işte bu gittikçe önemli olmaya başladı benim için.

Kendini bilmez kişilerin kendi çıkarları adına edebiyatçıların eserlerini böylesine sömürmesine alışıyormuyuz ne? Bu bana ürkütücü geliyor açıkcası. Çoğu kişiden ses gelmiyor ne yazık ki... Başa çıkılmayacağının ön görüsüyle mitoz bölünmeye uğramışcasına bu katliam büyüdükçe büyüyor.

Çok yakın bir gelecekte çocuklarımızdan Nazım Hikmet, Can Yücel, Edip Cansever vb gibi bir çok edebiyatçımızın hiç duymadığımız şiirlerini, yazılarını, sözlerini duyarsak şaşırmayalım. Bütün bunlar edebiyat sever kimliğimizin bir parçası olmaya başladı. Ya da, bir konuya açıklık getirmek için bazen bir edebiyatçının bir yazısından küçük bir alıntı, veya şiirinden bir kaç dizeyi almak gibi bir eylemi anlamsız bulmamakla beraber, bu edebiyatçılarımızın şiiri, yada yazısı sadece bu alıntıdaki şekliyle beyinlerimize yerleşirse yine şaşırmayalım...

Severken öldürüyoruz edebiyatı, edebiyatçılarımızı, onların ırzına geçiyoruz dersem anlamsız bulunmasın sözlerim.

İçim yanıyor benim, ya sizin?

sanem uçar

Belgeseller 4

2011-02-24T05:23:00.014+02:00

Hitit Güneşi belgeselinin başarısından sonra İstanbul Üniversitesi Film merkezinin durdurmuş olduğu çalışmalara 1963 yılı itibariyle tekrar başladığını ve bu çalışmalarını 1973 yılına kadar sürdürdüğünü görüyoruz.

Belgesel konusunda ülkemizde bitmek bilmeyen bir isteğin olduğu ortaya çıkıyor. Eczacıbaşı fabrikaları, Yapı Kredi Bankası, Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu gibi kuruluşlar belgesel filmcilik konusunda oldukça fazla çalışmalarıyla gözümüze çarpıyor.

Bu anlamda dikkati çeken isimlerden biri Suha Arın. 2004 yılında kaybettiğimiz bu ustayı burada anmadan geçemeyeceğim.

Suha Arın 1942-2004

"Türk belgesel sinemacılığının yüz akı ve büyük ustası" diye tanımlanan Arın, İlk, Orta ve Lise öğrenimini Ankara'da tamamladı. Washington, D.C. Howard University - Sinema Televizyon Yapımcılığı ve Yönetmenliği (Lisans); The American University - Kitle Haberleşmesi-Hükümet ve Kamu Enformasyonu (Lisans üstü) eğitimleri aldıktan sonra, 1962'den itibaren Milli Eğitim Bakanlığı - Öğretici Filmler Merkezi için yönetmen ve senaristlik yaptı.

1966 - 1967 sürecinde Amerika'da Capital Film Labs`ta görev yaptı. Amerika'nın Sesi Radyosu Washington Muhabirliği, Uluslararası Sinema TV Merkezi (USIA) ve TRT Washington Muhabirliği, çevirmenlik ve sunuculuğunda bulundu. 1973 - 1974 sürecinde Ankara Üniversitesi Basın Yayın Yüksek Okulu’nda öğretim görevlisi olarak çalışmaya başladı. Ankara ve İstanbul’daki çeşitli üniversitelerde sürdürdüğü öğretim görevinde, aralarında günümüzün ünlü yönetmenleri, gazetecileri ve akademisyenlerinin de bulunduğu çok sayıda öğrencinin yetişmesine katkıda bulundu.

Filmografya;

Trafik Emniyeti: İlk ve orta dereceli okullardaki öğrencilere, temel trafik kurallarını öğretmeyi amaçlayan 30 dakikalık eğitim filmi (1964).

Başkent Ankara: İlk ve orta dereceli okullardaki öğrencilere yönelik olarak hazırlanan ve başkent Ankara’nın tarihi geçmişini inceleyen 30 dakikalık eğitim filmi (1964).

Pride(Gurur): ABD'nin başkenti Washington'daki "Pride" (Gurur) adli bir zenci örgütünü tanıtmayı amaçlayan 30 dakikalık bir TV filmi (1968).

Hattiler'den Hititler'e: Hitit kültür ve sanatını yansıtmayı amaçlayan 30 dakikalık belgesel film (1974).

Sessiz Emekçiler: Sosyal güvencesi olmayan Orman ve Tarım İsçileri’nin sorunlarını dile getiren 30 dakikalık TV Haber Belgeseli (1974).

Affın Ardından: 1974 yılında çıkarılan genel afin ardından, tekrar ceza evine dönen hükümlülerin dönüş nedenlerini irdeleyen 30 dakikalık TV Haber Belgeseli (1974).

Kaygı Kuyuları: Zonguldak yöresindeki kömür madenlerinde çalışan isçilerin sorunlarını irdeleyen 30 dakikalık TV haber belgeseli (1975).

Bir Yuva Dağılıyor: Üst düzey kamu yöneticilerinin çocukları için kreş’e dönüştürülmesi kararlaştırılan, Atatürk'ün kurduğu Ankara-Keçiören Atatürk Çocuk Yuvası’ndaki yetim ve öksüz çocukların Anadolu'daki diğer yuvalara gönderilmeleri olayını sorgulayan ve onların bu yuvadaki günlük yaşamlarını inceleyen 30 dakikalık TV Haber Belgeseli (1975).

Midas’ın Dünyası: Frig kültür ve sanatını yansıtan 30 dakikalık belgesel film.(Gordion Tümülüs’ünde bulunan ünlü Frig Kralı Midas'a ait olduğu sanılan kafatası da dünya kamuoyuna ilk kez bu filmde sunuldu.) (1975).

Safranbolu'da Zaman: Orta Karadeniz Bölgesi'nde yer alan 100-150 yıllık tarihi evleriyle bir "müze kent" görünümünde olan Safranbolu'yu, mimari, kültürel ve sosyal yönleriyle tanıtmayı, bu tür evlerin korunması için kamuoyunda belli bir bilinç oluşmasını amaçlayan 40 dakikalık belgesel film (1976).

Urartu'nun İki Mevsimi: Urartu’ların tarih, kültür ve sanatlarını yansıtmayı amaçlayan 40 dakikalık belgesel film (1977).

İstanbul’un Çağırdığı Su: Tarih boyunca susuzluk çeken İstanbul kentine, içme suyu sağlamak için Bizans ve Osmanlı dönemlerinde yapılan çalışmaları; bu çalışmaların sonucunda üretilen sarnıç, kemer, maksem, bent, çeşme gibi eserleri yansıtmayı amaçlayan 40 dakikalık belgesel film (1977).

Likya’nın Sönmeyen Ateşi: Antik dönemde, Anadolu'nun güneyinde, Akdeniz Bölgesi'nde, Fethiye ile Antalya arasında kalan Teke Yarımadası ve çevresinde görülen Likya Uygarlığı’nı tanıtmayı amaçlayan her biri 30'ar dakikalık iki bölümden oluşan belgesel (1977).

Yörük Elif: Senaryosunu Orhan Asena’nın yazdığı, başrollerini Semra Özdamar, Levent Özdilek, Ahmet Evintan, Sükrü Üstün, Ülker Ergöksel, Levent Ersin ve Orhan Güner'in paylaştığı 80 dakikalık imgesel TV filmi. Filmde, Toroslar'da yasayan bir Yörük kızının, kente göç etme özlemiyle, daha önce kente yerleşmiş olan bir gencin vaatlerine kanarak, O'nunla girdiği yasak ilişki ile oba büyüklerince evlenmeye zorlandığı bir başka gencin sevgisi arasındaki ikilemi konu edilmekte (1978).

Tahtacı Fatma: Batı Toros dağlarında yaklaşık 2000 metre yükseklikte, annesi, babası ve kardeşleriyle birlikte ağaç kesim isinde çalışan 12 yasındaki bir Tahtacı Kız’ın özlem, sıkıntı ve düşlerinin işlendiği 30 dakikalık belgesel film (1979).

Kapalıçarşı’da 40 Bin Adım: Günde ortalama 40.000 adım atarak Kapalıçarşı’da dolaşan bir Şerbetçi'nin gözüyle, tarihi Kapalıçarşı’nın dününü ve bugününü anlatan 30 dakikalık belgesel film (1980).

Aşık Ali İzzet Özkan: Türkiye'de "aşıklık" geleneğinin son temsilcilerinden kabul edilen halk ozanı Aşık Ali İzzet Özkan’ın hayatına ve eserlerine ilişkin 30 dakikalık belgesel film (1980).

Cemal Reşit Rey: Klasik batı müziğinin halka sevdirilmesinde büyük katkıları olan, Cumhuriyet Dönemi'nin en önemli besteci ve hocalarından Cemal Reşit Rey'in hayat öyküsünü ve eserlerini yansıtmayı amaçlayan 30 dakikalık biyografik belgesel (1980).

Dolmabahçe ve Atatürk: Atatürk'ün doğumunun 100.yıldönümü (1981) vesilesi ile gerçekleştirilen 45 dakikalık bu belgesel filmde, İstanbul’daki ünlü Dolmabahçe Sarayı’nın tarihçesi ile Osmanlı ve Cumhuriyet dönemindeki işlevleri anlatılmaktadır (1981).

Anadolu'nun Petrol Yolu: Petrol Ofisi'ni tanıtmak amacıyla gerçekleştirilen 30 dakikalık belgesel film. (Bu film, A.Ü.Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın Yayın Yüksek Okulu öğrencileri ile birlikte gerçekleştirilmiştir.)

Kula'da Üç Gün: Ege Bölgesinde yer alan ve geleneksel Türk mimarisini yansıtan tarihi evleriyle bir "müze kent" görünümünde olan Kula’yı, mimari, kültürel ve sosyal yönleriyle tanıtmayı, bu tür evlerin korunması için kamuoyunda belli bir bilinç oluşmasını amaçlayan 40 dakikalık belgesel film (Bu film A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın Yayın Yüksek Okulu öğrencileri ile birlikte gerçekleştirilmiştir.)(1983).

Kariye: Mozaikleri ve Freskleri ile dünyaca ünlü Kariye Müzesi'ni tanıtmayı amaçlayan 30 dakikalık belgesel film (1984).

Anadolu'da Konutun Öyküsü: Anadolu'daki halk mimarisinin, gelişimini ve en seçkin örneklerini derleyen, 30'ar dakikalık iki bölümden oluşan belgesel film.(1984).

Camın Teri: Şişe ve Cam Fabrikaları A.S.'nin kuruluşunun 50.yıldönümü ve "1985 Dünya Gençlik Yılı" vesilesiyle hazırlanan 30 dakikalık bu belgesel filmde, Paşabahçe Cam Fabrikası’nda, üç ayrı ünitede (Üfleme-Kristal-Otomasyon) çalışan ve usta olabilmek için, çıraklık ve kalfalık aşamalarından geçen; ancak çekimler sırasında çıraklık aşamasında bulunan üç gencin, günlük yaşamlarından kesitlerle onların duygu ve düşüncelerinin yansıtılması amaçlanmıştır (1985).

Fırat Göl Olurken: Karamaya ve Atatürk barajlarının göl suları altında kalacak olan "maddi ve manevi" kültür varlıklarımızı, günümüz ve geleceğin kuşaklarına aktarmak amacıyla yapılan, 30'ar dakikalik 10 bölümden oluşan belgesel dizi (1985/Hasan Özgen'le ortak yönetim).

Eski Evler Eski Ustalar: Türkiye'deki tüm coğrafi bölgeleri kapsayan ve Türkiye'nin sivil mimarisi ile bu sivil mimariyi yaratan son ustaları belgeleyen 30'ar dakikalık 12 bölümden oluşan belgesel diziden:

"Doğu Karadeniz:Sisler Kovulunca" (1986)
"İç Anadolu I: Ozanlar ve Evler" (1987)
"İç Anadolu II: Erciyes'in Bereketi" (1987)
"Bati Karadeniz:Ağacın Türküsü" (1988)

Dünya Durdukça...Mimar Sinan: 1988 yılının Uluslararası Mimar Sinan Yılı ilan edilmesinden hareketle Mimar Sinan’ın hayatını ve eserlerini yansıtmayı amaçlayan 30'ar dakikalık 6 bölümden oluşan belgesel dizi (1988).

Mimar Sinan’ın Anıları: Mimar Sinan’ın anılarının yer aldığı "Tezkiret-ül-Bünyan" adli kitabi tanıtmayı amaçlayan 40 dakikalık belgesel film (1989).

Hüseyin Anka ile Sinan’ı Yeniden Yorumlamak: Mimar Sinan’ın doğumunun 500.yıldönümüne rastlayan 1990 yılı için hazırlanan 40 dakikalık bu belgeselde, Mimar Sinan’ın ilk heykelini yapan Hüseyin Anka, son verilerin ışığında yeni bir yontu çalışmasıyla Mimar Sinan’ı yeniden yorumluyor.(1990)

Topkapı Sarayı: Topkapı Sarayını anlatan her biri 20-25 dakika süreli 7 bölümlük bu belgesel dizide; sarayın, Fatih Sultan Mehmet ile başlayan ve günümüze dek uzanan, tarihsel, siyasal ve kültürel işlevleri, saray yaşamının çarpıcı örnekleri içinde yansıtılmaktadır (1991).

Ayasofya: 28 dakika süreli Ayasofya Belgeseli'nde, dünya mimarlık tarihinin en büyük anıtlarından biri olan Ayasofya’nın, 4.yüzyıldan günümüze uzanan tarihi, kültürel ve siyasal geçmişi, görkemli mimari yapısı ile iç-içe anlatılmaktadır (1991).

Altın Kent İstanbul: 20 dakika süreli Altın Kent İstanbul belgeseli, 1996 yılında İstanbul’da düzenlenen, Uluslararası Habitat II etkinlikleri kapsamında gösterilmek üzere hazırlanmıştır. Bu filmde "İstanbul’un taşı toprağı altın" fikrinden hareketle, altının, geçmişte ve günümüzde İstanbul’un ekonomik, siyasal ve sosyal yaşamındaki önemi vurgulanmaktadır (1996/Hakan Aytekin'le ortak yönetim).

Kıbrıs'da Bir Özgürlük Anıtı: Her biri bir saatlik üç bölümden oluşan ve Kıbrıs’ın siyasi tarihini anlatan belgesel TV dizisi. (1997)

Denktaş’ın Fotoğrafları: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’ın hayatini anlatan bir saatlik biyografik belgesel. (1997)

The Ten Colours of Asia Minör-A Film Production Guide to Turkey:
(Küçük Asya'nin On Rengi-Türkiye Film Yapim Kılavuzu)
Yabancı film yönetmenleri ile yapımcılarına yönelik İngilizce albüm-kitap. (Şubat 2000)

Suha Arın ı kısaca tanıtmaya çalıştıktan sonra 1968 yılında Yapı Kredi Bankasının Milano’da "MİFED" yarışmasına "Ebru " adlı belgeselle katılarak 12 ülke ve 138 film içinde artistik, turistik ve belgesel filmler kategorisinde dördüncülük ve liyakat ödülü alması da o zamanın nesnel koşullarında başarılarımızdan birisidir.

1968 yılında televizyonun da etkisiyle belgeseller konusunda çalışmalar yapılmış olsa bile dünya geneline baktığımızda dünya genelindeki gelişmelerin oldukça uzağında bir belgesel geçmişimiz olduğunu söyleyebiliriz.

Bunların nedenlerine girecek değilim. Asıl düşünülmesi gereken gerçekten adım başı belgesel çekiminin yapıldığı ülkemizde gerçek anlamda belgeselciliğin pek anlaşılmamış olmasıdır.

İyi yada kötü bu anlamda TRT Kurumuna sanırım bir teşekkür borçluyuz.

TRT Kurumu 1968 yılında yayına başlamış, ve o günden bu yana haber, eğitim, eğlence ve kültür içerikli programlara öncelik veren bir yayıncılık anlayışıyla yayınlarını sürdürmüş olsa bile Ankara TV Müdürlüğü bünyesinde bir Belgesel Programlar Müdürlüğü vardır.

TRT Belgesellerine ayrılan bütçeler tamamen belgeseller için kullanılır. Özel şirketlerin örneğin Kültür Bakanlığından aldıkları bütçeler ancak kısmen prodüksiyona harcanmakta geri kalan kısmı şirketler adına artırılabilmektedir.

TRT yayınların Anayasanın 2954 sayılı Türkiye Radyo Televizyon Kanunu,3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun ve Avrupa Sınır ötesi Sözleşmesi gibi kanunlara uygun olarak yürütmek durumundadır.

Bu biçimiyle TRT fikri yapısını devletin ideolojisi ve söz konusu kanunlardan alır.

Sürekli değişen politikalara sahip ülkemizde bu var olan koşullar sebebiyle TRT den neler beklenip neler beklenmeyeceği tartışmaya açık gerçeğimizdir.

Buraya alamayacağım kadar çok belgesel arşivimiz var bu anlamda.

Çok daha önemlisi gerçekten "Belgesel Film nedir ?" konusunda bir belgesele ihtiyacımız var gibi gözükmesi.

Son zamanlarda Belgesel Film konusunda bir hayli iyi işler ortaya çıkmış olsa dahi Belgesel Film konusunda çağı pek yakalayamadığımızı söylemenin acısını duyuyorum.

sanem uçar

Belgeseller 3

2011-02-16T03:51:00.009+02:00

Hitit Güneşi Belgesel Film adına bize ilk başarıyı getiren belgesel olması açısından gerçekten önemlidir. Konusunda uzman kişilerle yapılmış olması belgeselin niteliğini artıran en önemli faktörlerden biri olmuştur.

Bu belgeseli baz alarak yapılan bir çok Hitit' lerle ilgili belgesellerde var. Ancak hiç biri Hitit Güneşinin düzeyine gelebilmiş belgeseller değildir.

Bu anlamda haddimi aşan cümleler kurmak istemesem de filmseverliğin yanında belgesel filmleri de çok seven ve elinden geldiğince izlemeye çalışan biri olarak dağarcığı geniş bir vatandaş olarak yorumlarda bulunuyorum.

İnternet bir çok anlamda bizlere kolaylık sağladığı gibi bazı anlamlarda da bir bilgi çöplüğüne dönmüş durumdadır. Bilgisayarın karşında klavyelere dokunan hemen herkes konusunda uzman davranışlarıyla sitelerde, bloglarında yorumlarla, yanlış bilgilerle insanın kafasını karıştırıyor.

Doğal olarak izlediklerimle yazılanların izdüşümü paralellik göstermediğinden aykırı bir davranışta bulunuyor gibi gözükebilirim.( Bir çok belgesele, belgesel statüsüne bile giremeyecek onlarca esere "olağanüstü" yorumlarını gördüğümde, kendimle çelişiyorum) Bu sebeple konusunda uzman bir okurun en azından yazdıklarım arasında bir hata varsa düzeltmesini beklemekten başka bir şey yapamıyorum şimdilik.

1965 yılına kadar bu anlamda büyük bir başarımız yok. 1965 yılında ise yine bir başarıya imza atıyoruz Adnan Benk yönetimindeki " Ben Asitavandas " adlı belgeselle.

Bu belgesel konu olarak Karatepe açık hava müzesinde yer alan Arslantaş Kalesi kalıntılarından yola çıkılarak hazırlanmıştır.

İÖ VIII. veya İÖ VII. yüzyıllar arasında yaşamış Adana ovası hükümdarı Asitavandas'ın seslenişini içerir. Onun yaptırdığı bir kale de bulunan Hitit ve Fenike dilinde yazılmış yazıtlar kullanılır.

Belgesel in künyesini vereyim;

Yapım Tarihi : 1965
Formatı : Film / 35 mm
BSB Arşiv No : 312

Yönetmen - Adnan BENK
Görüntü Yönetmeni - Aziz ALBEK
Seslendiren - Tahsin YÜCEL
Özgün Müzik - Adnan BENK

Bu belgesel İtalya Paddua Üniversitesi 10. Ulusal Film Şenliği - 1965 / İkincilik Ödülü aldı.

Buraya hükümdar Asitavandas ın seslenişini almak istiyorum. Oldukça güzel....

"Ben gerçekten Asativatas'ım
Güneşimin adamı, Fırtına Tanrısı'nın kulu
Avariku'sun büyük kıldığı, Adanava hükümdarı
Beni Fırtına Tanrısı Adanava kentine ana ve baba yaptı ve Adanava kentini ben geliştirdim
Ve Adanava ülkesini genişlettim, hem gün batısına, hem de gün doğusuna doğru.
Ve benim günümde Adanava kentine refah,tokluk, rahatlık tattırdım, ve Pahara depolarını doldurdum
Ata at kattım, kalkana kalkan orduya ordu kattım, herşey Fırtına Tanrısı ve Tanrılar için, çalımlıların çalımını kırdım.
Ülkede kötü olanları ülke dışına attım
Kendime bey konakları kurdum, soyumu rahata kavuşturdum ve baba tahtına oturdum, bütün krallarla barış kurdum.
Krallar da beni ata bildiler, adaletim, bilgeliğim, ve iyi yüreğim için. Bütün sınırlarımda güçlü kaleler kurdum, kötü kişilerin, çete başlarının bulunduğu sınırlarda;
Mopsos evine boyun eğmeyenlerin hepsini ben , Asativatas, ayağımın altına aldım.

Buralardaki kaleleri yok ettim, kaleler kurdum ki Adanavalılar rahat ve huzur içinde yaşaya. Gün batısına doğru benden önceki kralların alt edemediği güçlü ülkeleri alt ettim.
Ben Asativatas, bunları alt ettim, kendime kul ettim ve onları ülkemin gün doğusuna doğru, sınırlarımın içine yerleştirdim.
Ve günümde Adanava sınırlarını gün batısına, gerekse gün doğusuna doğru genişlettim.
Öyle ki, önceleri korkulan yerlerde, erkeklerin yola gitmekten korktukları ıssız yollarda, günümde kadınlar kirmen eğirerek dolaşmaktadır.

Ve benim günümde bolluk, tokluk, rahat ve huzur vardı.
Ve Adanava ve Adanava ülkesi huzur içinde yaşıyordu.
Ve bu kaleyi kurdum ve ona Asativadaya adını vurdum,
Fırtına Tanrısı ve tanrılar beni buna yönelttiler, ta ki bu kale Adana ovasının ve Mopsos evinin koruyucusu olsun.

Günümde Adana ovası topraklarında bolluk ve huzur vardı,
Adanava'lılardan günümde kılıçtan geçen kimse olmadı.
Ve ben bu kaleyi kurdum, ona Asativadaya adını vurdum.
Oraya Fırtına Tanrısı'nı yerleştirdim ve ona kurbanlar adadım;
yılda bir öküz, çift sürme zamanı bir koyun, güzün bir koyun adadım.

Fırtına Tanrısını takdis ettim, bana uzun günler, sayısız yıllar ve bütün kralların üstünde büyük bir güç bahşetti.
Ve bu ülkeye yerleşen halk öküz, sürü, bolluk ve içkiye sahip oldu, dölleri bol oldu, Fırtına Tanrısı ve tanrılar sayesinde.
Asativatas'a ve Mopsos evine kulluk ettiler.

Ve eğer krallar arasında bir kral, prensler arasında bir prens, hatırı sayılır bir insan Asativatas'ın adını bu kapıdan siler, buraya başka bir ad yazar, bunun ötesinde bu kente göz diker ve Asativatas'ın yaptırdığı bu kapıyı yıkar, yerine başka bir kapı yapar ve ona kendi adını vurursa, aç gözlülük, kin ya da hakaret amacıyla bu kapıyı yıkarsa, o zaman Gök Tanrısı, Yer Tanrısı ve Evrenin Güneşi ve bütün tanrıların gelen kuşakları bu kralı, bu prensi ya da hatırı sayılır kişiyi yeryüzünden sileceklerdir. Yalnızca Asativatas'ın adı ölümsüzdür, sonsuza dek, Güneşin ve Ayın adı gibi."

Kuşkusuz bu önemli başarımızın mimarı Adnan Benk i tanıtmadan bitirmeyeceğim bu bölümü.

Adnan Benk 1922 de Paris te doğmuştur. Liseyi Saint-Joseph te bitirmiş ve 1942 yılında İstanbul Üniversitesi Fransız ve Roman dilleri Filolojisine girmiştir. 1946 yılında mezun olduğu bu bölümde asistan olarak kalmıştır. Emekli olduğu 1982 yılına kadar, onun bilge kişiliğine ve insanlığına hayran olmuş yüzlerce öğrenci yetiştirmiştir.

Adnan Benk hocalığının yanında Ansiklopedi çalışmaları, çevirmenlik, eleştirmenlik, dergi yöneticiliği gibi birçok önemli işi son derece başarılı yapmıştır. Edebiyat, tiyatro, müzik, sinema ve plastik sanatlara ilişkin eleştiri ve deneme yazıları bulunan Benk, Büyük Lügat, Meydan Larousse Ansiklopedisi'nin çeviri bölümünü ve Türkiye Ansiklopedisi'ni yönetmiştir. Öykü ve roman çevirisi de yapan Benk, Gelişim Yayınları tarafından çıkarılan Büyük Larousse Ansiklopedisi'nin Genel Yayın Yönetmenliğini üstlenmiştir.

1963'te "Aktamar" belgeselinin yönetmenliğini yapmıştır. 1956'da "Hitit güneşi", 1965'te "Ben Asitavandas" belgesellerinin özgün müziğini yapmıştır. "Ben Asitavandas" belgeseli ile 1965'te İtalya Paddua Üniversitesi 10. Ulusal Film Şenliğinde İkincilik Ödülü almıştır.

19 Ocak 1998 de aramızdan ayrılan değerli Hoca nın Eleştiri yazılarını öğrencileri ve dostları 2000 yılında kitaplaştırmışlar ve yayınlamışlardır. İki cilt olarak Doğan yayıncılıktan çıkan bu kitap Hoca'nın bilgeliğini, titiz eleştirmenliğini ve biraz da öğretmen yönünü ortaya koyan eserlerdir.

Eserleri:

Eleştiri Yazıları / IV, Okuyorum, Öyleyse Varım, Nisan 2002
Eleştiri Yazıları / III, Çağdaş Eleştiri / Söyleşiler Yazılar, Şubat 2001
Eleştiri Yazıları / II, Ekim 2000
Eleştiri Yazıları / I , Ekim 2000
Bir Kış Günü, Öğleden Sonra (M. Duras) (Çeviri), 1989
Gönülçelen (J. D. Salinger) (Çeviri), 1967
Katır İnadı (G. Guareschi) (Çeviri), 1957
Mahvolan Şaheser (Balzac) (Çeviri), 1944
Sükûtun Hataları (Şiir), 1944

İster istemez bu belgeselleri araştırmak adına izlerken "Belgesel nedir diye ? " sormadan edemiyorum. "Belleklere yeni belgeler eklemek" demek geçiyor içimden. Daha bir çok şey geçiyor ama sindire sindire gitmekte fayda var.

Hız çağında yaşadığımı elbette biliyorum. Ancak bu hızlı yaşamın insanı tüketen tarafını da biliyorum. Ve Belgesel Film yaratabilmek için yıllarını vererek bir eser ortaya koyan ustaları da bildiğimden sanki hızlıymışım gibi garip bir duyguya kapılıyorum.

Evet; keşke, keşke daha iyi araştırabileceğim kaynaklarım olsa...

sanem uçar